Johan von Tilly: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 401 bajtów ,  4 miesiące temu
m
drobne merytoryczne
(→‎Bibliografia: poprawa linków)
m (drobne merytoryczne)
[[Plik:Johann_Tserclaes_Tilly.jpg|thumb|Johann t'Serclaes von Tilly]]
'''Johann t'Serclaes,Tserclaes hrabiavon Tilly''' (ur. w lutym [[1559]], zm. [[30 kwietnia]] [[1632]] w [[Ingolstadt]]) – generałwódz waustriacki, służbiedowodzący wojskami [[Bawaria|bawarskiej]],Liga aKatolicka następnie [[Habsburgowie(Niemcy)|habsburskiejLigi Katolickiej]] podczas [[wojna trzydziestoletnia|wojny trzydziestoletniej]], [[austria]]cki [[generalissimus]].
 
== Życiorys ==
PochodziłJohan zvon rodzinyTilly urodził się w 1559 roku w zamku Tilly w Niderlandach w rodzinie szlacheckiej. zamieszkującejWykształcenie zdobywał w [[Brabancjaszkole (krainajezuickiej historyczna)|Brabancji]]w Niemczech, służyłjednak już w wieku 15 lat przerwał naukę i zaciągnąć się do wojska{{Odn|Lanning|1998|s= 327}}. Służył pod komendą księcia [[Aleksander Farnese (książę Parmy)|Aleksandra Farnese]] przeciw Turkom, a następnie wstąpił na służbę księcia [[Maksymilian I Bawarski|Maksymiliana I Bawarskiego]], twórcy [[Liga Katolicka (Niemcy)|Ligi Katolickiej]]. Po wybuchu wojny trzydziestoletniej dowodził wojskami Ligi, które wraz z armią [[Ferdynand II Habsburg|cesarską]] rozgromiły siły protestanckie w bitwie na [[Bitwa na Białej Górze|Białej Górze]] w roku [[1620]].
 
W późniejszej fazie palatynackiego okresu wojny Tilly walczył przeciw [[Ernst von Mansfeld|Mansfeldowi]], [[Chrystian Brunszwicki|Chrystianowi Brunszwickiemu]] i innym. Pokonany przez Mansfelda w kwietniu [[1622]] roku pobił go w maju pod [[Bitwa pod Wimpfen|Wimpfen]], czerwcu pod [[Bitwa pod Höchst|Höchst]] i pod [[Bitwa pod Stadtlohn|Stadtlohn]] w roku następnym. Po przystąpieniu do wojny [[Chrystian IV Oldenburg|Chrystiana IV]], [[władcy Danii|króla Danii]] w roku [[1625]] Tilly wraz z [[Albrecht von Wallenstein|Wallensteinem]] byli głównodowodzącymi wojsk prowadzących przeciw niemu działania. W roku [[1626]] wspomagany przez część sił Wallensteina zwyciężył pod [[Bitwa pod Lutter am Barenberge|Lutter am Barenberge]].
 
Po odsunięciu Wallensteina w roku [[1630]] Tilly objął dowództwo nad armią cesarską, nie zdołał jednak nic zdziałać w walkach przeciw [[Gustaw II Adolf|Gustawowi II Adolfowi]].
 
W [[I bitwa pod Breitenfeld|bitwie pod Breitenfeld]] został pokonany przez Gustawa II Adolfa. 15 kwietnia 1632 roku w [[Bitwa pod Rain nad rzeką Lech|bitwie pod Rain nad rzeką Lech]] Tilly został ranny. Nie udało się go uratować i zmarł 30 kwietnia 1632 roku.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę|autor=[[Kazimierz Lepszy]] (red.) |tytuł=Słownik biograficzny historii powszechnej do XVII stulecia |miejsce=Warszawa |wydawca=Wiedza Powszechna |rok=1968 |isbn=}}
*{{cytuj książkę |nazwisko = Lee Lanning| imię = Michael | autor link = Michael Lee Lanning | tytuł = 100 największych dowódców wszech czasów | wydanie = 1| wydawca = Świat Książki| miejsce = Warszawa| rok = 1998| isbn = 8371295545}}
 
{{Commonscat|Johan t'Serclaes, Count of Tilly}}