Moździerz: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  3 miesiące temu
m
drobne techniczne
m (→‎Historia: Moździerz samobieżny)
m (drobne techniczne)
 
== Historia ==
{{Wikiźródła|Encyklopedia staropolska/Moździerz|Hasło ''Moździerz'' w Encyklopedii staropolskiej}}[[Plik:HGM Mörser von Belgrad.jpg|thumb|250px|Moździerz z 1717 r]]
W XIV wieku [[bombarda|bombardy]] dużego [[Kaliber broni|kalibru]] o krótkiej lufie (1,5 – 2 kalibrów) zaczęto nazywać moździerzami. Posiadały [[Łoże (artyleria)|łoża]] klocowe i stały kąt podniesienia lufy 60-80 stopni. W XV wieku zastosowano lufy z czopami i kliny do zmiany kąta podniesienia lufy ([[moździerz wiszący]]). Pierwsze moździerze posiadały znaczny kaliber (do 880 mm). Pod koniec XVII wieku znormalizowano kalibry oraz wprowadzono śrubowy [[mechanizm podniesienia lufy]]. Moździerze tej budowy dotrwały do połowy XIX wieku, a używane były jeszcze w czasie [[I wojna światowa|I wojny światowej]]. W połowie XIX wieku wprowadzono [[broń odtylcowa|ładowanie od tyłu]] i [[lufa gwintowana|lufy gwintowane]], przekształcając je stopniowo w [[moździerz oblężniczy]]. Moździerze oblężnicze po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] zostały wyparte przez lotnictwo.
 
[[Plik:Gruba Berta stacjonarna.jpg|thumb|250px|Stacjonarny [[moździerz oblężniczy]] ([[M-Gerät|Gruba Berta]]) z I wojny światowej]]
[[Plik:240-mm self-propelled mortar 2B8 (SAC-2S4).JPG|thumb|250px|Moździerz samobieżny [[2S4 Tulipan|2S4]] w położeniu bojowym]]
W XIV wieku [[bombarda|bombardy]] dużego [[Kaliber broni|kalibru]] o krótkiej lufie (1,5 – 2 kalibrów) zaczęto nazywać moździerzami. Posiadały [[Łoże (artyleria)|łoża]] klocowe i stały kąt podniesienia lufy 60-80 stopni. W XV wieku zastosowano lufy z czopami i kliny do zmiany kąta podniesienia lufy ([[moździerz wiszący]]). Pierwsze moździerze posiadały znaczny kaliber (do 880 mm). Pod koniec XVII wieku znormalizowano kalibry oraz wprowadzono śrubowy [[mechanizm podniesienia lufy]]. Moździerze tej budowy dotrwały do połowy XIX wieku, a używane były jeszcze w czasie [[I wojna światowa|I wojny światowej]]. W połowie XIX wieku wprowadzono [[broń odtylcowa|ładowanie od tyłu]] i [[lufa gwintowana|lufy gwintowane]], przekształcając je stopniowo w [[moździerz oblężniczy]]. Moździerze oblężnicze po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] zostały wyparte przez lotnictwo.
 
Aktualnie stosowane są prawie wyłącznie moździerze piechoty i ich modyfikacje. [[Wojna rosyjsko-japońska]] zrodziła zapotrzebowanie na [[artyleria|artylerię]] stromotorową do ostrzeliwania piechoty podchodzącej pod umocnienia. Stosowane do tego działa stromotorowe dały Niemcom impuls do opracowania broni bezpośredniego wsparcia piechoty – moździerza piechoty. W 1915 Anglik [[Wilfred Stokes]] opracował [[Moździerz Stokesa|moździerz kalibru 76 mm]], będący klasyczną konstrukcją moździerza piechoty, kopiowaną przez liczne państwa i z niewielkimi zmianami stosowaną do dzisiaj.
 
== Podział ==
{{Wikiźródła|Encyklopedia staropolska/Moździerz|Hasło ''Moździerz'' w Encyklopedii staropolskiej}}
{{commonscat|Mortars|Moździerz}}
* [[moździerz oblężniczy]] – np. [[M-Gerät|Gruba Berta]], [[60-cm Karl Gerät 040|Karl]]