Kolej Wschodniochińska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 97 bajtów ,  4 miesiące temu
WP:SK+ToS+mSI+Bn, drobne redakcyjne, drobne techniczne
m
(WP:SK+ToS+mSI+Bn, drobne redakcyjne, drobne techniczne)
 
 
== Historia ==
Początki budowy KWŻD sięgają lat 90. XIX wieku. W maju 1895 roku, jeszcze na rok przed uzyskaniem zgody Chin, Rosjanie wysłali na teren budowy dwie grupy inżynierów, z zadaniem wytyczenia przebiegu przyszłej kolei. Jedna ekspedycja opracowała tzw. wariant północny, który ostatecznie został zatwierdzony do realizacji. Według niego kolej miała przebiegać przez miasta [[Acheng]], [[Hulan]] i [[Qiqihar]] i schodzić w dolinę rzeki [[Yalu Jiang]]. Początkowo budowa kolei spotkała się z oporem władz chińskich, ale wskutek rosnącej potęgi Japonii i dominacji Wielkiej Brytanii na [[Daleki Wschód|Dalekim Wschodzie]], Rosja wydawała się naturalnym sojusznikiem, a w najgorszym wypadku – mniejszym złem. W maju 1896 r. w zamian za zgodę na budowę, Chiny otrzymały gwarancje militarne ze strony Rosji oraz pożyczkę, bez której nie mogłyby spłacić odszkodowań wobec Japonii po przegranej [[Wojna chińsko-japońska (1894–1895)|wojnie w 1895 r.]].
 
Rosyjskie przedsięwzięcie – 1481 km, bez późniejszej odnogi południowej – górowało skalą nad koncesjami uzyskanymi przez Wielką Brytanię (Kolej [[Koulun|Kowloon]] – [[Kanton (Chiny)|Kanton]] ukończona z 1911, o długości 35 km) i [[Francja|Francję]] (Linia [[Indochiny]] – [[Junnan]] z 1898, o długości 460 km). Oficjalnie budowę kolei finansował stworzony w tym celu Bank Rosyjsko-Chiński, z kapitałem pochodzącym głównie z Francji. Budowa kolei była ukoronowaniem koncepcji „pokojowego podboju” Dalekiego Wschodu rosyjskiego ministra finansów [[Siergiej Witte|Siergieja Witte]]. W celu budowy powołano Towarzystwo Kolei Chińsko-Wschodniej z kapitałem 5 mln rubli (''Obszczestwo Kitajsko-Wostocznej Żeleznej Dorogi''), z siedzibą w Petersburgu{{odn|Konariew|1995|s=185}}. Prezes Towarzystwa był wyznaczany przez stronę chińską, wiceprezes – przez rosyjską ([[Stanisław Kierbedź]] w latach 1896–1903, A. Wentcel w latach 1903–1920){{odn|Konariew|1995|s=185}}.
 
== Bibliografia ==
* {{cytuj |autor = [[Edward Kajdański]] |tytuł = Korytarz. Burzliwe dzieje Kolei Wschodniochińskiej 1898–1998 |wydawca = Książka i Wiedza |miejsce = Warszawa |data = 2000}}
* {{cytuj |odn = tak |redaktor = N. Konariew |tytuł = Żeleznodorożnyj transport. Encykłopedija |miejsce = Moskwa |data = 1995}}
 
{{Kontrola autorytatywna}}
 
[[Kategoria:Linie kolejowe w Chinach]]
[[Kategoria:Imperium Rosyjskie]]
[[Kategoria:Historia kolei w Rosji]]
[[Kategoria:Polacy w Chinach]]
64 930

edycji