Wojna duńska (1864): Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 348 bajtów ,  10 miesięcy temu
akt.
m (przenoszę szablon {{Wojna duńska (1864)}} na koniec artykułu)
(akt.)
 
|czas = 1 lutego – 30 października 1864
|miejsce = [[Szlezwik]], [[Półwysep Jutlandzki|Jutlandia]]
|terytorium = [[Związek Niemiecki|Związku Niemieckiego]]
|przyczyna = dążenie [[Królestwo Prus|Prus]] do przyłączenia księstw: [[Szlezwik]]u, [[Holsztyn]]u i [[Lauenburg/Elbe]]
|wynik = zwycięstwo [[Związek Niemiecki|Związku Niemieckiego]], [[traktat wiedeński (1864)|traktat wiedeński]]
|strona1 = [[NiemcyZwiązek Niemiecki]]:<br />• [[Królestwo Prus|Prusy]]<br />• [[Cesarstwo Austrii|Austria]]
|strona2 = [[Dania]]
|dowódca1 = Prusy:<br /> [[Wilhelm I Hohenzollern]],<br /> [[Otto von Bismarck]],<br /> [[Friedrich Graf von Wrangel]]<br /> Austria:<br /> [[Franciszek Józef]],<br /> [[Wilhelm von Tegetthoff]]
|dowódca2 = [[Chrystian IX]],<br />[[Christian Julius de Meza]],<br />[[George Daniel Gerlach]] (od 29 lutego 1864)
|siły1 = '''na początku wojny''':<br />61 000<br />154 działa<br />'''późniejsze posiłki''':<br />20 000<br />64 działa
|siły2 = 38 000<br />ok. 100 dział
|commons = Category:Second Schleswig War
}}
'''Wojna duńska 1864 roku''', znana także (głównie w historiografii anglosaskiej) jako '''II wojna o Szlezwik''' lub '''wojna duńsko-pruska''', to- konflikt między koalicją [[Cesarstwo Austrii|Austrii]] i [[Królestwo Prus|Prus]] oraz [[Dania|Danią]], mający miejsce w 1864 roku.
 
== Geneza konfliktu ==
 
== Przebieg wojny ==
1 lutego 1864 roku wojska koalicyjne przekroczyły graniczną rzekę [[Eider]]. Na [[Morze Północne|morzu]] Dania w marcu 1864 zastosowała [[Blokada morska|blokadę morską]] pruskich portów, lecz po nierozstrzygniętej [[Bitwa pod Helgolandem (1864)|bitwie morskiej pod Helgolandem]] eskadry duńskiej z eskadrą austriacko-pruską 9 maja 1864, blokada została zakończona. Walki na lądzie trwały do 30 września 1864 roku i zakończyły się klęską Danii.
 
== Konsekwencje ==
{{osobny artykuł|Traktat wiedeński (1864)}}
Bismarck doskonale zdawał sobie sprawę z możliwości, jakie jego polityce stwarza zakończony właśnie konflikt. Doprowadził do (teoretycznie uczciwego) podziału zajętych księstw, które poddano pod administrację obydwu biorących udział w konflikcie państw. W rezultacie Holsztyn uzyskała Austria, natomiast Szlezwik – Prusy. Do Prus włączono także Lauenburg. Bismarck wymusił też na Austrii zgodę na przeniesienie bazy pruskiej marynarki wojennej z [[Gdańsk]]a do [[Kilonia|Kilonii]] w Holsztynie, wybudowanie dwóch traktów strategicznych łączących Szlezwik z Lauenburg wraz z otrzymaniem zgody na budowę umocnień w Holsztynie. Układ taki dawał Prusom odpowiednie zaplecze i zarazem doskonały pretekst do następnej wojny – z [[wojnaWojna prusko-austriacka|Austriąnastępnej wojny]] – z Austrią, która miała wybuchnąć w niecałe dwa lata później.
 
W wyniku podziału Szlezwiku i Holsztynu niemiecka opinia publiczna odwróciła się od Austrii, gdyż w powszechnym mniemaniu obowiązkiem cesarza (jako głowy najważniejszego z państw Związku Niemieckiego) była obrona niezawisłości księstw. Niechętnie przyjęto więc potraktowanie przez Franciszka Józefa tego konfliktu jako okazji do powiększenia obszaru własnego państwa, tym bardziej że zdawano sobie sprawę z braku związków łączących Holsztyn z odległą Austrią<ref>Grodziski Stanisław, Franciszek Józef I, Ossolineum, Wrocław 1990.</ref>.