Ostia (starożytne miasto): Różnice pomiędzy wersjami

meryt. uzupełnienie/przypis, dalsze redakcyjne + modyfikacja szablonu
(różne redakcyjne /stylistyczno-język., linkowania/)
(meryt. uzupełnienie/przypis, dalsze redakcyjne + modyfikacja szablonu)
{{dopracowaćDopracować|źródławięcej przypisów|data=2015-01}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Ostia
|nazwa oryginalna =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|herb =
|flaga =
}}
[[Plik:Ostia - widok ogołny.jpg|thumb|300px|Widok ogólny wykopalisk]]
[[Plik:Temple of Roma.jpg|thumb|300px|Świątynia [[Roma (mitologia)|bogini Rzymu]] (Dea Roma) na [[Forum w Ostii(Rzym)|forum]]]]
 
'''Ostia''' ([[Łacina|łac.]] ''ostium'' ujście) – [[starożytność|antyczne]] miasto portowe, położone w ujściu rzeki [[Tyber]] do [[Morze Tyrreńskie|Morza Tyrreńskiego]], obecnie w granicach [[Rzym]]u.
 
Przypuszczalnie pierwsza kolonia [[Starożytny Rzym|Starożytnegostarożytnego Rzymu]]; zachowane do dnia dzisiejszego ruiny są pod względem powierzchni jednymi z największych we [[Włochy|Włoszech]]. Ponieważ od czasów starożytnych linia brzegowa odstępowała w ślad za morzem, obecnie port w dalszym ciągu znajduje się nad Tybrem, ale odległy około 3 km od plaży.
 
== Historia miasta ==
Na wschód od Ostii znajdują się wyrobiska [[halit|solne]], z których najprawdopodobniej wydobywano sól morską już w środkowym i późnym [[epoka brązu|okresie brązu]] ([[XV wiek p.n.e.|1400]]–[[XI wiek p.n.e.|1000 lat p.n.e.]]). Obok wyrobisk mogły we wczesnej [[epoka żelaza|erze żelaza]] (1000–[[VIII wiek p.n.e.|700 lat p.n.e.]]) istnieć niewielkie wioski.
 
Zgodnie z przekazami takich autorów jak [[Enniusz]], [[Tytus Liwiusz|Liwiusz]], [[Cyceron]] i [[Dionizjusz z Halikarnasu]], Ostia została założona przez czwartego króla Rzymu, [[Ankus Marcjusz|Ankusa Marcjusza]], w roku [[620 p.n.e.]], lecz dotąd nie odnaleziono żadnych pozostałości [[archeologia|archeologicznych]], poświadczających ten okres.
 
Za czasów [[Republika rzymska|Republiki]] jako port wykorzystywano naturalne ukształtowanie terenu przy ujściu [[Tyber|Tybru]], dopiero w czasach [[Cesarstwo Rzymskie|Cesarstwa]] cesarz [[Klaudiusz (cesarz)|Klaudiusz]] zbudował sztuczną przystań, zaś [[Hadrian]] rozkazał wykonać kanał łączący port z Tybrem. Wówczas Ostia rozkwitła jako miasto, dodatkowo wzbogacona budowlami przez [[Marek Aureliusz|Marka Aureliusza]] i połączona z [[Rzym|wiecznym miastem]] nową drogą – '' Via Portuensis'', przebiegającą prawym brzegiem Tybru. Wraz z upadkiem politycznym i militarnym miasta [[Rzym]]u, Ostia straciła na znaczeniu, a port w ciągu stuleci zamienił się w bagnisko. W latach 827–844 papież [[Grzegorz IV (papież)|Grzegorz IV]] odnowił miasto, wznosząc fortyfikacje, które miały bronić je przed [[Saraceni|Saracenami]], i dałnadał mu nową nazwę: Gregoriopolis<ref>[http://www.newadvent.org/cathen/11346a.htm Catholic Encyclopedia: Ostia].</ref>{{odn|Historia powszechna Mediaset|s=680}}. W 849 w pobliżu Ostii doszło do [[Bitwa morska pod Ostią|bitwy morskiej]], w której flota chrześcijańska pokonała flotę arabską<ref>[http://www.pch24.pl/10-kwietnia,13986,i.html Kalendarium na stronie Polonia Christiana].</ref>.
 
== Kompleks ruin antycznych ==
== Pozostałości starożytnego miasta ==
Główna ulica Ostii to ''[[decumanus|decumanus maximus]]'' – oryginalna, antyczna droga prowadzi obok starożytnej [[nekropolanekropolia|nekropolii]] przez miejsce, w którym znajdowała się dawna główna brama – ''Porta Romana''. Inne interesujące obiekty to kompleks łaźni „cesarskich”, dawne magazyny portowe i [[termy]] [[Neptun]]a oraz położone tuż obok baraki straży. W centrum dawnej miejscowości, przy głównym placu, znajduje się antyczny [[teatr rzymski|antyczny teatr]] z II wieku, mogący pomieścić około 4000 widzów (częściowo zrekonstruowany w okresie rządów [[Benito Mussolini|Mussoliniego]]).
 
W pobliżu głównego placu zrekonstruowano budynek tzw. Kapitolu, otoczony [[forum (Rzym)|forum]] (ze świątynią Augusta) i budynkami term. Najlepiej zachowanym domem w Ostii jest Dom Diany (''Casa di Diana'') z dziedzińcem i zespołem licznych sal (można wejść na dach)pomieszczeń. RównieNa ciekaweuwagę jestzasługuje ''Termopilum'' – antycznaantyczny kafejkabar z zachowanymi malowidłami ściennymi, spełniającymiprzedstawiającymi funkcjętamtejszy menujadłospis.
 
Końcowy odcinek „Decumano Massimo” prowadzi w kierunku wschodnim, gdzie w starożytności znajdowała się przystań, obok pozostałości domów dawnych rzemieślników, kupców i sprzedawców (m.in. rzeźników, kowali), przez resztki bramy ''Porta Marina'' (inną główną bramą była ''Porta Laurentina'', w południowej części murów miejskich). W pobliżu antycznej linii brzegowej znajdują się ruiny term ''Porta Marina''.
 
Na terenie Ostia Antica funkcjonuje także niewielkie muzeum, które prezentuje turystom [[sarkofag]]i, malowidła oraz cenniejsze posągi (m.in. [[Mitra (mitologia)|Mitry]] zabijającego byka).
 
W polskiej literaturze emocjonalno-nastrojowy opis ruin Ostii zawarła [[Maria Kuncewiczowa]] w powieści ''Cudzoziemka''<ref>''Cudzoziemka'', Warszawa: Książka i Wiedza, 1984, s. 156-157.</ref>.
 
== Zobacz też ==