2 Morski Pułk Strzelców: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1221 bajtów ,  3 miesiące temu
Uzupełniono informację o jednostce
m (commons)
(Uzupełniono informację o jednostce)
'''2 Morski Pułk Strzelców''' (2 mps) – [[Oddział wojskowy|oddział]] [[Piechota II RP|piechoty]] [[Wojsko Polskie (II RP)|Wojska Polskiego II RP]].
 
== HistoriaOrganizacja i formowanie pułku ==
2 Morski pułk strzelców nie występował w organizacji pokojowej Wojska Polskiego. Został zmobilizowany 24 sierpnia 1939 roku w trakcie mobilizacji alarmowej przez [[2 Morski Batalion Strzelców]] poza planem mobilizacyjnym "W2"{{odn|Rybka|Stepan|2010|s=1080}}. Pułk został utworzony na bazie 2 morskiego batalionu strzelców, który stanowił II batalion pułku i wydzielił kadry dla nowo formowanego z rezerwistów i kadry "bliźniaczego" I batalionu pułku. Pododdziały pułkowe istniejące w ramach pokojowej struktury 2 mbs zostały zmobilizowane i rozbudowane. W 1939 roku morskie bataliony strzelców powinny etatowo posiadać 2 moździerze 81 mm, 9 granatników 46 mm, 12 ckm (wz.08), 27 rkm i 9 karabinów przeciwpancernych, ponadto pułk posiadał dwa działa 75 mm wz.1897 i 4 działa przeciwpancerne 37 mm wz.36<ref>Andrzej Konstankiewicz: ''Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i Wojska Polskiego w latach 1914-1939'', Lublin, 2003, {{ISBN|83-227-1944-2}}, ss.247-248. Treść tabeli w tym źródle sugeruje, że każdy z batalionów pułku posiadał dwie armaty 75 mm i cztery armaty ppanc, lecz brak jest tam informacji o przydzieleniu dwóch dalszych armat 75 mm, z kolei Jerzy Pertek, ''Wielkie dni małej floty'', Poznań 1976, s.47. podaje 4 działa dla obu pułków strzelców.</ref>. Podczas mobilizacji, w sierpniu 1939 do 2 Morskiego pułku strzelców przydzielono ponadto 111 pluton artylerii pozycyjnej, uzbrojony w dwa działa 76,2 mm wz.02<ref>Andrzej Konstankiewicz: ''Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i Wojska Polskiego w latach 1914-1939'', Lublin, 2003, {{ISBN|83-227-1944-2}}, ss.247, 256. Według P. Zarzyckiego cytowanego w tym źródle, miały to być armaty 75 mm wz.02/26.</ref>. W trakcie mobilizacji alarmowej zgodnie z zarządzeniem Kierownictwa Marynarki Wojennej z lipca 1939 roku sformowano przez 2 mbs z dniem 23 sierpnia batalion rezerwowy piechoty nr I{{odn|Rybka|Stepan|2010|s=1084}}. Batalion ten taktycznie podlegał dowódcy 2 mps z uwagi na powyższe, nazywany też czasami III batalionem 2 mps{{odn|Sulich|2019|s=63}}.
2 Morski pułk strzelców nie występował w organizacji pokojowej Wojska Polskiego. Został zmobilizowany 24 sierpnia 1939 roku przez [[2 Morski Batalion Strzelców]].
 
== Działania bojowe 2 morskiego pułku strzelców ==
Zadaniem pułku (ok. 3 tys. żołnierzy) pod dowództwem ppłk. I. Szpunara było zorganizowanie obrony stałej Gdyni od strony Gdańska, na południowych stokach Redłowa i południowym skraju Lasu Witomińskiego, od plaży w Orłowie do m. [[Chwarzno (Gdynia)|Chwarzno]] włącznie. Zachodnim jego sąsiadem, w rejonie [[Koleczkowo|Koleczkowa]], był [[Batalion ON „Gdynia I”|I Gdyński Batalion Obrony Narodowej]] pod dowództwem mjr. [[Stanisław Zaucha|Stanisława Zauchy]]. Pułk wchodził w skład [[Lądowa Obrona Wybrzeża|Lądowej Obrony Wybrzeża]] na czele z płk. [[Stanisław Dąbek|Stanisławem Dąbkiem]].
 
 
Za czyny wyjątkowego męstwa okazane podczas wojny obronnej 1939 r. Naczelny Wódz w [[Londyn]]ie odznaczył 2 Morski pułk strzelców Krzyżem Srebrnym [[Order Virtuti Militari|Orderu Virtuti Militari]] V klasy<ref>Zarządzenie gen. W Andersa z 11 listopada 1966 r. Instytut Polski i Muzeum im. gen Sikorskiego w Londynie, sygn. A XII 77.</ref>. Odznaczeni zostali także jego żołnierze.
 
W 1939 roku morskie bataliony strzelców powinny etatowo posiadać 2 moździerze 81 mm, 9 granatników 46 mm, 12 ckm (wz.08), 27 rkm i 9 karabinów przeciwpancernych, ponadto pułk posiadał dwa działa 75 mm wz.1897 i 4 działa przeciwpancerne 37 mm wz.36<ref>Andrzej Konstankiewicz: ''Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i Wojska Polskiego w latach 1914-1939'', Lublin, 2003, {{ISBN|83-227-1944-2}}, ss.247-248. Treść tabeli w tym źródle sugeruje, że każdy z batalionów pułku posiadał dwie armaty 75 mm i cztery armaty ppanc, lecz brak jest tam informacji o przydzieleniu dwóch dalszych armat 75 mm, z kolei Jerzy Pertek, ''Wielkie dni małej floty'', Poznań 1976, s.47. podaje 4 działa dla obu pułków strzelców.</ref>. Podczas mobilizacji, w sierpniu 1939 do 2 Morskiego pułku strzelców przydzielono ponadto 111 pluton artylerii pozycyjnej, uzbrojony w dwa działa 76,2 mm wz.02<ref>Andrzej Konstankiewicz: ''Broń strzelecka i sprzęt artyleryjski formacji polskich i Wojska Polskiego w latach 1914-1939'', Lublin, 2003, {{ISBN|83-227-1944-2}}, ss.247, 256. Według P. Zarzyckiego cytowanego w tym źródle, miały to być armaty 75 mm wz.02/26.</ref>.
 
== Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku ==
;Dowództwo
* dowódca pułku – ppłk [[Ignacy Szpunar]]
* adiutanciI adiutant pułku – por. Józef Mikołajczuk (zginął 17 września), por. [[Marian Kujawa]] (od 17 września), por. Zygmunt Pernak
*II adiutant pułku - por. Zygmunt Pernak
* kwatermistrz – kpt. Zygmunt Kurc
* oficer mobilizacyjny – kpt. Kazimierz Rutkowski
* oficer materiałowy – kpt. Stefan Pilszak
* oficer żywnościowy – kpt. Stanisław Jan Łukaszewicz
* oficer gospodarczy Pułkupułku i II batalionu – kpt. Franciszek Ziembowicz
* naczelny lekarz Pułkupułku i II batalionu – por. Włodzimierz Tomankiewicz
 
;I batalion
* dowódca batalionu – kpt. [[Jan Wysocki (wojskowy)|Jan Wysocki]]
*adiutant batalionu - ppor. Bronisław Jurkiewicz{{odn|Sulich|2019|s=78}}
*dowódca plutonu łączności - por. Kazimierz Sobolewski{{odn|Kliś|1996|s=31}}
*dowódca plutonu zwiadowców - ppor. Jerzy Perzanowski{{odn|Kliś|1996|s=31}}
* dowódca 1 kompanii strzeleckiej - kpt. Kazimierz Kostecki
* dowódca 2 kompanii strzeleckiej - por. Józef BieniarzBieniasz
* dowódca 3 kompanii strzeleckiej - por. Józef Stefaniak
* dowódca 1 kompanii ckm - ppor. Stanisław Michalik (?), por. Władysław Fedajko<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Lądowa Obrona Wybrzeża 1939 - www.wrz39.fora.pl |data = |data dostępu = 2018-11-25 |opublikowany = www.wrz39.fora.pl; www.dws.org.pl/viewtopic.php?f=87&t=14913&st=0&sk=t&sd=a&start=25 |url = http://www.wrz39.fora.pl/organizacja-oddzialow,45/ladowa-obrona-wybrzeza-1939,233.html}}</ref>{{odn|Sulich|2019|s=63}}{{odn|Kliś|1996|s=31}}
 
;II batalion
* dowódca batalionu – mjr [[Witold Skwarczyński]]
*adiutant batalionu - ppor. Stanisław Falisz{{odn|Kliś|1996|s=31}}{{odn|Sulich|2019|s=78}}
* dowódca 4 kompanii strzeleckiej - por. Marian Woźniak
* dowódca 5 kompanii strzeleckiej - por. Andrzej Matuszak
* dowódca 6 kompanii strzeleckiej - kpt. Antoni Kowrygo (od 17 IX – kpt. adm. Julian Walenty Fabicki{{odn|Tym|Rzepniewski|1979|s=180}})
* dowódca 2 kompanii ckm - kpt. Franciszek Olszewski
 
;Pododdziały specjalne
* dowódca plutonu łączności - por. Jerzy Zagrodzki
* dowódca plutonu pionierów - por. Bolesław Horoch
* dowódca plutonu zwiaduzwiadowców - ppor. Marian Kliś
* dowódca baterii artylerii piechoty – kpt. [[Wiesław Szarras]]
* dowódca plutonu wartowniczego – ppor. [[Zygmunt Cywiński]]