Qualia: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  1 rok temu
m
ort., lit. - błąd imienia: "Clarence Irving Lewis".
m (Sprzątam Szablon:Cytuj)
m (ort., lit. - błąd imienia: "Clarence Irving Lewis".)
 
'''Qualia''' (l. poj. quale) – odczuwalne lub zjawiskowe jakości, związane z doświadczeniami [[zmysł|zmysłowymi]], np. słyszeniem dźwięków, odczuwaniem bólu, odbieraniem barw. ''Qualia'' są własnościami doświadczeń zmysłowych<ref>{{Cytuj|autor = Simon Blackburn |tytuł = Oksfordzki słownik filozoficzny |data = 2004 |isbn = 83-05-13366-4 |inni = Cezary Cieśliński (tłum.); Jan Woleński (red.) |miejsce = Warszawa |wydawca = Książka i Wiedza |oclc = 749882777 }}</ref>.
 
Definicja pojęcia ''qualia'' zmieniała się z czasem. Pojęcie ''quale'' stworzył [[Charles Sanders Peirce]] w ramach swojego systemu [[kategoria|kategorii]]<ref>{{cytuj|autor=Adam Kłoś|data=2015|tytuł=Qualia z punktu widzenia Peirce’owskich kategorii|czasopismo=Studia Kulturoznawcze|wolumin=7|numer=1|s=113–214}}</ref>. Używał go jednak w sposób nieprecyzyjny na oznaczenie danych doświadczenia empirycznego. Właściwym autorem, który je rozwinął i na stałe wprowadził do [[filozofia umysłu|filozofii umysłu]] (skąd trafiło też do [[neuronauki|neuronauk]]) był inny [[pragmatyzm|pragmatysta]], [[Clarence IrwingIrving Lewis]]. W pracy ''Mind and the World Order'' (1929) definiował je w następujący sposób<ref>Clarence I. Lewis: Mind and the World Order. Nowy Jork 1929. Cytat i tłum. za Rafael Ferber: Podstawowe pojęcia filozoficzne cz. 2 (tłum. Leszek Kusak, Adam Węgrzecki) Wydawnictwo WAM Kraków 2008 {{ISBN|978-83-7318-672-9}} s.58</ref>:
<blockquote>
''Istnieją poznawalne jakościowe cechy tego, co dane, które mogą się powtarzać w różnych doświadczeniach i dlatego są pewnym rodzajem uniwersaliów; nazywam je „qualia” [...] Quale jest bezpośrednio oglądane, jest dane i nie jest przedmiotem błędu, ponieważ jest czysto subiektywne.''<!--"There are recognizable qualitative characters of the given, which may be repeated in different experiences, and are thus a sort of universals; I call these "qualia." [...] The quale is directly intuited, given, and is not the subject of any possible error because it is purely subjective"-->
177

edycji