Czesława Kwoka: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 60 bajtów ,  8 miesięcy temu
m
WP:SK, drobne techniczne
m (→‎Linki zewnętrzne: Kontrola autorytatywna)
m (WP:SK, drobne techniczne)
== Życiorys ==
{{osobny artykuł|Obóz przesiedleńczy w Zamościu}}
Przed wojną Czesława Kwoka mieszkała we wsi Wólka Złojecka, w domu numer 12<ref name=":0">{{Cytuj |redaktor = Alicja Białecka |tytuł = European pack for visiting Auschwitz-Birkenau Memorial and Museum |data = 2010 |wydawca = Polish Ministry of Education, Auschwitz-Birkenau State Museum}}</ref> (obecnie miejscowość znajduje się na terenie [[Województwo lubelskie|województwa lubelskiego]]). Jej matka Katarzyna była rolniczką<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Baza więźniów |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = base.auschwitz.org |url = http://base.auschwitz.org/wiezien.php?lang=pl&ok=osoba&id_osoba=135391}}</ref><ref name=":5">{{Cytuj |autor = Helena Kubica |tytuł = Zagłada w KL Auschwitz Polaków wysiedlonych z Zamojszczyzny w latach 1942-1943 |data = 2004 |wydawca = Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau}}</ref>. Ojciec miał na imię Paweł, w dokumentach obozowych Czesławy podano, iż jego ostatnim miejscem zamieszkania była Wólka Złojecka<ref name=":0" />. W ramach realizacji Generalnego Planu Wschodniego mieszkańcy miejscowości zostali przesiedleni, część umieszczono w [[Obóz przesiedleńczy w Zamościu|obozie przesiedleńczym w Zamościu]], a dwanaście osób (w tym trójka dzieci) zostało zamordowanych w obozie zagłady Auschwitz-Birkenau<ref>{{Cytuj |tytuł = 76. rocznica śmierci Czesi Kwoki |data = 2019-03-12 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Polskie Radio Lublin |url = https://radio.lublin.pl/2019/03/76-rocznica-smierci-czesi-kwoki/ |język = pl-PL}}</ref>.
 
13 grudnia 1942 roku Czesława Kwoka trafiła do [[Auschwitz-Birkenau|obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau]]<ref name="info" /> razem z matką, Katarzyną Kwoką (ur. 1 stycznia 1896, zm. 18 lutego 1943; [[Oznakowanie więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych|numer obozowy]]: 26946<ref name=":1" />) pierwszym transportem z obozu przesiedleńczego w Zamościu, w którym znajdowało się 318 kobiet i dziewcząt<ref>{{Cytuj |autor = Tomek Orszulak |tytuł = Brutalna historia zdjęcia 14-letniej więźniarki Auschwitz. Przed tym ujęciem została pobita pejczem, bo nie chciała pozować |data = 2018-03-15 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = wiadomosci.wp.pl |url = https://wiadomosci.wp.pl/brutalna-historia-zdjecia-14-letniej-wiezniarki-auschwitz-przed-tym-ujeciem-zostala-pobita-pejczem-bo-nie-chciala-pozowac-6230514240972929a |język = pl}}</ref>. Łącznie z obozu przesiedleńczego w Zamościu na przełomie 1942 i 1943 roku do Auschwitz skierowano trzy transporty więźniów, w których znajdowało się około półtora tysiąca osób, w tym około sto pięćdziesiąt dzieci<ref name=":6" /><ref name=":7" />. Z uwagi na braki w dokumentacji ich liczba jest trudna do ustalenia. Wedle innych szacunków liczba dzieci, przewiezionych z Zamościa do Auschwitz, mogła wynosić około dwustu<ref name=":5" />.
 
[[Plik:Czeslawa Kwoka - Brasse.jpg|thumb|250px|Zdjęcia obozowe Czesławy Kwoki wykonane przez Wilhelma Brasse'a.]]
Zdjęcia Czesławy Kwoki zostały wykonane w obozie koncentracyjnym Auschwitz przez obozowego fotografa [[Wilhelm Brasse|Wilhelma Brasse]], także więźnia. Według relacji Brassego bezpośrednio przed ich wykonaniem dziewczyna dla wymuszenia posłuszeństwa była bita pejczem przez jedną z [[SS-Aufseherin|nadzorczyń]]<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=5TAgpIYJKAA YouTube – trailer filmu dokumentalnego „Portrecista”, w którym obozowy fotograf z Auschwitz Wilhelm Brasse opisuje okoliczności wykonania obozowej fotografii Czesławy Kwoki].</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Po 75 latach pokolorowano zdjęcia pokazujące piekło Auschwitz wypisane na twarzy 14 - letniej dziewczynki z Polski » Historykon.pl |data = 2018-03-16 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Historykon.pl |url = https://historykon.pl/po-75-latach-pokolorowano-zdjecia-pokazujace-pieklo-auschwitz-wypisane-na-twarzy-14-letniej-dziewczynki-z-polski/ |język = pl-PL}}</ref>. W 2005 roku powstał film dokumentalny ''[[Portrecista]]'', w reżyserii [[Ireneusz Dobrowolski|Ireneusza Dobrowolskiego]], który opowiada o Brassem i jego pracy w obozach zagłady (m.in. o wykonanym zdjęciu Czesławy Kwoki)<ref>{{Filmweb|film|Portrecista-2005-298500|Portrecista (2005)}}</ref>.
 
Z dokumentacji obozowej Czesławy Kwoki wynika, że na jej pasiaku znajdował się czerwony trójkąt, którym oznaczano więźniów politycznych („Schutzhäftlinge”), umieszczonych w Auschwitz na podstawie tak zwanego rozkazu o uwięzieniu ochronnym<ref>{{Cytuj |tytuł = Oznaczanie trójkątem / Oznaczenia więźniów / Historia / Auschwitz-Birkenau |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = www.auschwitz.org |url = http://www.auschwitz.org/historia/oznaczenia-wiezniow/oznaczanie-trojkatem}}</ref><ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Zdjęcie nastoletniej więźniarki Auschwitz w kolorze. „Historia tej fotografii jest wstrząsająca” |data = 2018-03-19 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Wprost |url = https://www.wprost.pl/swiat/10111846/zdjecie-nastoletniej-wiezniarki-auschwitz-w-kolorze-historia-tej-fotografii-jest-wstrzasajaca.html |język = pl}}</ref>.
 
== Zdjęcia obozowe Czesławy Kwoki ==
Fotografie Czesławy Kwoki wykonane przez Wilhelma Brasse’a były wielokrotnie prezentowane w książkach historycznych, na wystawach poświęconych II wojnie światowej i w mediach. Znalazły się w projektach: "Rare Historical Photos"<ref>{{Cytuj |tytuł = Czeslawa Kwoka, the 14-year-old inmate of Auschwitz, 1942 - Rare Historical Photos |data = 2017-05-24 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = rarehistoricalphotos.com |url = https://rarehistoricalphotos.com/czeslawa-kwoka-1942/ |język = en-US}}</ref> oraz "Victims of Nazi Persecution National" koordynowanym przez National Education Union. Serwis TFN uznał je za symbol Dzieci Zamojszczyzny<ref>{{Cytuj |tytuł = Doomed ‘Children of Zamość’: Deportations began 78 years ago today |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = www.thefirstnews.com |url = https://www.thefirstnews.com/article/doomed-children-of-zamosc-deportations-began-78-years-ago-today-17947 |język = en}}</ref>. W projekcie "Polish History", prowadzonym przez [[Muzeum Historii Polski w Warszawie]], obozowe zdjęcia Czesławy nazwano symbolem polityki [[III Rzesza|III Rzeszy]] wobec dzieci, których życie uznano za zbędne<ref>{{Cytuj |tytuł = My name was Czesława Kwoka |data = 2020-10-25 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Polish History |url = https://polishhistory.pl/my-name-was-czeslawa-kwoka/ |język = en-US}}</ref>.
 
=== Ekspozycja w Muzeum Auschwitz-Birkenau ===
 
=== Projekt "Twarze Auschwitz" ===
[[Brazylia|Brazylijska]] artystka Marina Amaral, specjalizująca się w nakładaniu barw na stare fotografie, pokolorowała komputerowo obozowe fotografie Czesławy Kwoki<ref name=":3">{{Cytuj |tytuł = Pokolorowała zdjęcia 14-letniej więźniarki Auschwitz. Jej historia głęboko wzrusza |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = TVN24.pl |url = https://www.tvn24.pl/r/822163 |język = pl}}</ref><ref name=":2" /><ref>{{Cytuj |tytuł = In memory of Czesława Kwoka |data = 2016-09-18 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Marina Amaral |url = https://marinamaral.com/in-memory-of-czeslawa-kwoka/ |język = en-GB}}</ref> w ramach projektu "Twarze Auschwitz" ([[Język angielski|ang.]] „Faces of Auschwitz”)<ref>{{Cytuj |tytuł = Faces of Auschwitz |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Twitter |url = https://twitter.com/facesauschwitz/status/1104160137449754625 |język = pl}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Czesława Kwoka |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Faces of Auschwitz |url = https://facesofauschwitz.com/gallery/czeslawa-kwoka/ |język = en-US}}</ref>.
 
Jej praca została upowszechniona przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, wraz z opisem losów Czesławy, a następnie przedrukowana w licznych artykułach prasowych i internetowych. Zdjęcie w ciągu jednego dnia odnotowało pięć milionów wyświetleń<ref name=":3" />, wkrótce 11 milionów odsłon<ref>{{Cytuj |tytuł = 07.05.2018 Reportaż Magdy Grydniewskiej „Każde z nich jest Czesią” |data = 2018-05-07 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Polskie Radio Lublin |url = https://radio.lublin.pl/2018/05/07-05-2018-reportaz-magdy-grydniewskiej-kazde-z-nich-jest-czesia/ |język = pl-PL}}</ref><ref name=":4">{{Cytuj |tytuł = "Każde z nich było Czesią" - reportaż Magdy Grydniewskiej |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = PolskieRadio.pl |url = https://polskieradio.pl/art178_2266092}}</ref>.
 
Marina Amaral komentowała projekt w słowach<ref>{{Cytuj |autor = Redakcja |tytuł = Brazylijska artystka pokolorowała zdjęcia młodziutkiej więźniarki Auschwitz z Zamojszczyzny |data = 2018-03-22 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Kurier Lubelski |url = https://kurierlubelski.pl/brazylijska-artystka-pokolorowala-zdjecia-mlodziutkiej-wiezniarki-auschwitz-z-zamojszczyzny/ar/13030878 |język = pl-PL}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Bogdan Nowak |tytuł = Płakała, ale nie mogła nic zrobić... Historia Czesławy Kwoki z Wólki Złojeckiej |data = 2018-04-11 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Kronika Tygodnia |url = https://www.kronikatygodnia.pl/wiadomosci/9603,plakala-ale-nie-mogla-nic-zrobic-historia-czeslawy-kwoki-z-wolki-zlojeckiej |język = pl}}</ref>:
 
{{Cytat|treść=Jeśli patrzycie na twarz Czesławy, możecie zobaczyć krew. Była uderzona przez strażniczkę, bo nie zrozumiała niemieckiego. Zawsze mówię, że Holokaust nie zaczął się od masowych morderstw. Zaczął się od tolerowania nienawiści.}}
 
Marina Amaral pokolorowała również fotografię Katarzyny Kwoki<ref>{{Cytuj |autor = Mike says |tytuł = Katarzyna Kwoka |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Faces of Auschwitz |url = https://facesofauschwitz.com/gallery/katarzyna-kwoka/ |język = en-US}}</ref>.
 
=== Media zagraniczne ===
Obozowe zdjęcia Czesławy Kwoki publikowała zagraniczna prasa i serwisy internetowe z wielu krajów świata, między innymi: [[BBC]]<ref>{{Cytuj |autor = Tomasz Frymorgen |tytuł = An artist coloured in a photo of an Auschwitz victim and it's heartbreaking |data = 2018-03-15 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = BBC Three |url = https://www.bbc.co.uk/bbcthree/article/7bc68edd-5fb6-4bab-8be3-77089227b8af |język = en-GB}}</ref>, „[[Daily Mirror]]”<ref>{{Cytuj |autor = James Morris |tytuł = Battered and bruised, haunting colourised photo of doomed Auschwitz girl |data = 2018-03-17 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = mirror |url = https://www.mirror.co.uk/news/uk-news/full-horror-auschwitz-artists-haunting-12206974 |język = en}}</ref>, serwis theguardian.com<ref>{{Cytuj |tytuł = The Holocaust is not your metaphor to use in modern political debates {{!}} Hila Shachar |data = 2014-01-27 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = the Guardian |url = http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/jan/27/the-holocaust-is-not-your-metaphor-to-use-in-modern-political-debates |język = en}}</ref>, „[[The Sun]]”<ref>{{Cytuj |tytuł = This girl, 14, was killed with an injection to the heart in Auschwitz |data = 2020-01-27 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = The Sun |url = https://www.thesun.co.uk/news/10828328/holocaust-memorial-day-2020-auschwitz-nazi/ |język = en-gb}}</ref>, „The Lily” („[[The Washington Post|Washington Post]]”)<ref>{{Cytuj |autor = Monica Castillo |tytuł = She was killed in Auschwitz at 14. Here’s what this photo says about her past. |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = thelily.com |url = https://www.thelily.com/she-was-killed-in-auschwitz-at-14-heres-what-this-photo-says-about-her-past/ |język = en-US}}</ref>, francuski tygodnik „Le Point”<ref>{{Cytuj |autor = 6 Medias |tytuł = Le portrait colorisé d'une déportée polonaise bouleverse la Toile |data = 2018-03-16 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Le Point |url = https://www.lepoint.fr/histoire/le-portrait-colorise-d-une-deportee-polonaise-bouleverse-la-toile-16-03-2018-2203182_1615.php |język = fr}}</ref>, nowozelandzki serwis NZ Herald<ref>{{Cytuj |tytuł = Auschwitz girl's fear in colour: Haunting images of frightened 14-year-old girl |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = NZ Herald |url = https://www.nzherald.co.nz/world/auschwitz-girls-fear-in-colour-haunting-images-of-frightened-14-year-old-girl/DDSTF3DRFHJHIWCOR7BY3MW76U/ |język = en-NZ}}</ref>, tygodnik „Jewish News”<ref>{{Cytuj |tytuł = A new vision of hell |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = jewishnews.timesofisrael.com |url = https://jewishnews.timesofisrael.com/a-new-vision-of-hell/ |język = en-US}}</ref>, serwis niemieckiej stacji nadawczej [[Deutsche Welle]]<ref>{{Cytuj |autor = Deutsche Welle (www.dw.com) |tytuł = Auschwitz color photo: 'A 14-year-old girl, not just a statistic' {{!}} DW {{!}} 26.03.2018 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = DW.COM |url = https://www.dw.com/en/auschwitz-color-photo-a-14-year-old-girl-not-just-a-statistic/a-43138838 |język = en-GB }}</ref>, serwis niemieckiej sieci radiowej [[Mitteldeutscher Rundfunk]]<ref>{{Cytuj |autor = mdr.de |tytuł = Das Grauen in Farbe: Kolorierte Auschwitz-Fotos {{!}} MDR.DE |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = www.mdr.de |url = https://www.mdr.de/nachrichten/osteuropa/politik/kuenstlerin-koloriert-auschwitz-bild-100.html |język = de}}</ref>, rosyjski serwis informacyjny „Live”<ref>{{Cytuj |tytuł = Бразильская художница "оживила" фото 14-летней узницы Освенцима, убитой в 1943-м |data = 2018-03-24 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Life.ru |url = https://life.ru/p/1098004 |język = ru}}</ref>, rosyjski magazyn „Kulturologia”<ref>{{Cytuj |tytuł = Лица, глядя на которые сжимается сердце: Фотограф-ретушер раскрасила черно-белые снимки узников Освенцима |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Культурология |url = https://kulturologia.ru/blogs/160119/41965/}}</ref>, rosyjski serwis informacyjny „Moskwa-Baku”<ref>{{Cytuj |tytuł = Фото 14-летней узницы Освенцима оживили {{!}} Информационный портал moscow-baku.ru |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = moscow-baku.ru |url = https://moscow-baku.ru/news/voyna/foto_14_letney_uznitsy_osventsima_ozhivili/}}</ref>, serwis belgijskiego nadawcy RTBF i program telewizyjnym RTBF<ref>{{Cytuj odcinek|tytuł=Entrez sans frapper : Entrez sans frapper sur Auvio|url=https://www.rtbf.be/auvio/detail_czes-awa-kwoka-jeune-polonaise-morte-en-1943-a-auschwitz?id=2325607|data dostępu=2021-03-14}}</ref> i szwajcarski nadawca [[Radio Télévision Suisse]]<ref>{{Cytuj |tytuł = "Elle était tellement désarmante avec son visage d’ange" |data = 2018-03-16 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = rts.ch |url = https://www.rts.ch/info/culture/arts-visuels/9414281-elle-etait-tellement-desarmante-avec-son-visage-dange.html |język = fr}}</ref>.
 
=== Książki ===
 
== Czesława Kwoka w sztuce ==
 
=== Malarstwo ===
[[Portret]] Czesławy Kwoki pod tytułem ''26947'' (numer obozowy) wykonał [[Rosja|rosyjski]] artysta Andriej Szaburow, publikujący prace pod pseudonimem Antarctic Spring<ref>{{Cytuj |tytuł = 26947 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Antarctic Spring |url = https://antarcticspring.artstation.com/projects/4bq4mW |język = en}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Antarctic Spring |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = DeviantArt |url = http://antarcticspring.artworkfolio.com/about/}}</ref>.
Portret Czesławy znajduje się w wydanej w 2012 roku publikacji ''Painting Czeslawa Kwoka, Honoring Children of the Holocaust'', autorstwa Theresy Senato Edwards i Lori Schreiner<ref>{{Cytuj |tytuł = Painting Czeslawa Kwoka, Honoring Children of the Holocaust : Lori Schreiner : 9781936373277 |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = www.bookdepository.com |url = https://www.bookdepository.com/Painting-Czeslawa-Kwoka-Honoring-Children-Holocaust-Lori-Schreiner/9781936373277}}</ref>.
 
W 2019 roku [[Wielka Brytania|brytyjski]] artysta James Earley<ref>{{Cytuj |tytuł = James Earley : contemporary British Painter - Singulart |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = www.singulart.com |url = https://www.singulart.com/en/artist/james-earley-1421?v=1 |język = en-US}}</ref> namalował obraz olejny ''Czeslawa Kwoka'' na podstawie zdjęcia Brasse’a z napisem „My name is Czeslawa Kwoka”, którego pierwsze trzy słowa układają się w kształt napisu [[Arbeit macht frei]], znajdującego się nad bramą obozową w Auschwitz-Birkenau<ref>{{Cytuj |tytuł = Czeslawa Kwoka by James Earley (2019) : Painting Oil on Canvas - Singulart |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = www.singulart.com |url = https://www.singulart.com/en/artworks/james-earley-czeslawa-kwoka-95661 |język = en-US}}</ref>.
 
Ponadto portret Czesławy farbą olejną został namalowany w ramach brytyjskiego projektu artystycznego Unbelievable<ref>{{Cytuj |tytuł = Unbelievable Art - art by Steven John Harris |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = www.unbelievable-art.co.uk |url = http://www.unbelievable-art.co.uk/galleryimage_712.htm}}</ref>.
 
=== Muzyka ===
W 2020 roku [[Szwecja|szwedzki]] zespół DPoint nagrał [[Singel (wydawnictwo muzyczne)|singiel]] pod tytułem ''Becouse of You'', zadedykowany Czesławie oraz innym dziewczętom i kobietom, ofiarom [[Przemoc|przemocyprzemoc]]y<ref>{{Cytuj |tytuł = DZIECI ZAMOJSZCZYZNY: Szwedzki zespół zadedykował piosenkę Czesi Kwoce - Tygodnik Zamojski, Zamość, Biłgoraj, Tomaszów |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Tygodnik Zamojski |url = http://www.tygodnikzamojski.pl/artykul/111091/dzieci-zamojszczyzny-szwedzki-zespol-zadedykowal.html |język = pl}}</ref>. Został zilustrowany portretem Czesławy, stworzonym na podstawie zdjęcia wykonanego przez Brasse’a<ref>{{Cytuj |tytuł = Because of you, by Dpoint |data dostępu = 2021-03-14 |opublikowany = Dpoint |url = https://dpoint.bandcamp.com/album/because-of-you}}</ref>.
 
== Publikacje i reportaże ==
[[Plik:Pomnik_Dzieci_ZamojszczyznyPomnik Dzieci Zamojszczyzny.jpg|mały|Pomnik Dzieci Zamojszczyzny, znajdujący się przy Starej Bramie Lubelskiej w Zamościu. 2018 rok.]]
Życiorys Czesławy został omówiony w reportażu radiowym  o Dzieciach Zamojszczyzny ''Każde z nich było Czesią'' autorstwa Magdaleny Grydniewskiej, wyemitowanym na antenie Polskiego Radia 20 lutego 2019 roku<ref name=":4" />.
 
* [https://www.singulart.com/en/artworks/james-earley-czeslawa-kwoka-95661 Portret Czesławy wykonany przez Jamesa Earley'a]
* [https://antarcticspring.artstation.com/projects/4bq4mW Portret Czesławy wykonany przez Andrieja Szaburowa]
 
{{Kontrola autorytatywna}}
 
{{SORTUJ:Kwoka, Czesława}}
[[Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1928]]
[[Kategoria:Zmarli w 1943]]
{{Kontrola autorytatywna}}
74 054

edycje