Franek Dolas: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 2793 bajty ,  25 dni temu
integracja
(integracja)
[[Piotr Zwierzchowski (filmoznawca)|Piotr Zwierzchowski]] pisze, że przykłady postaci takich jak m.in. Franek Dolas „udowadniają, że przekonanie o wyjątkowym heroizmie Polaków jest silnie obecne i w kulturze narodowej, i w wyobrażeniach społecznych”. Zwraca też uwagę, że „w charakterystyce Dolasa dopatrywano się cech typowych dla Polaków” - Dolas jest zarówno stereotypem Polaka-bohatera jak i komediową kpiną z polskich przywar<ref name=":0" />. Małgorzata Karbowiak wskazywała, że fakt, iż Franek Dolas „ma cechy typowo polskie, znamienne dla postawy ludowego bohatera urodzonego gdzieś nad Wisłą, radzącego sobie w życiu przede wszystkim dzięki sprytowi, obdarzonego silnym poczuciem humoru i pasją ryzyka nadaje postaci Dolasa wymiar pewnego uogólnienia, czyni zeń postać w jakiś sposób typową”<ref>Małgorzata Karbowiak,„Jak rozpętałem II wojnę światową”, „Głos Robotniczy” 1970, nr 90, s. 5.</ref>. Większość recenzentów widziała w postaci Dolasa „tradycję polskiego żołnierza”. Dolas był także porównywany z czeskim [[Józef Szwejk|Szwejk]]<nowiki/>iem, ale nazywany jego antytezą - gdyż przeciwnie jak Szwejk, nie unika walki, ale jej szuka, co czyni go poważniejszą, bardziej bohaterską postacią. Niektórzy recenzenci jednak krytykowali aspekt komediowy („spryt, cwaniactwo, łut szczęścia”), jako nie pasujący do bohaterskiego<ref name=":0" />.
 
== PrzypisyFikcyjne nazwisko ==
Franek Golas w filmie użył fikcyjnego nazwiska Grzegorz Brzęczyszczykiewicz. Bohater filmu podaje je podczas przesłuchania funkcjonariuszowi [[Gestapo]] (w tej roli [[Emil Karewicz]], co jest aluzją do postaci [[Hermann Brunner|Hermanna Brunnera]] z serialu ''[[Stawka większa niż życie]]''), aby nie mógł zostać zidentyfikowany, ponieważ oficer niemiecki miał ogromny problem z napisaniem nazwiska. Do tego Dolas podał za miejsce zamieszkamia: „Chrząszczyżewoszyce, powiat Łękołody”.
{{Przypisy}}
 
Film powstał na podstawie powieści [[Kazimierz Sławiński (pilot)|Kazimierza Sławińskiego]] pt. ''Przygody kanoniera Dolasa'', w której nie było wątku z nazwiskiem Brzęczyszczykiewicza. Dodał go do scenariusza filmu reżyser, [[Tadeusz Chmielewski (reżyser)|Tadeusz Chmielewski]], który zaczerpnął go z powieści ''[[C.K. Dezerterzy (powieść)|C.K. Dezerterzy]]'', napisanej przez [[Kazimierz Sejda|Kazimierza Sejdę]] w 1937 roku. Nazwisko Brzęczyszczykiewicza wywodzi się z nazwiska podanego przez jednego z bohaterów tej powieści (Brzęczyszczewski){{r|CK Dezerterzy}}.
 
W powieści Kazimierza Sejdy jest opisana sytuacja [[Analogia|analogiczna]] do sceny z filmu Tadeusza Chmielewskiego, w której Polak – frajter{{r|sjp}} Stefan Kania – przedstawia się [[Sierżant|zugsführerowi]] („cugsfirerowi”) jako Szczepan Brzęczyszczewski{{r|CK Dezerterzy}}:
 
{{Cytat
|treść =
Z kolei Kania przysporzył zmęczonemu cugsfirerowi roboty ze swoim skomplikowanym nazwiskiem.<br />
– Pszkszbsz… Herr Gott im Himmel! (Panie Boże w niebie)! Jak to można takiego szeleszczącego tasiemca wymówić? Kto tym Polakom takie straszliwe nazwiska ponadawał? Powtórz pan jeszcze raz!<br />
– Szczepan Brzę-czysz-czewski – wyskandował z zadowoleniem Kania.<br />
– Przencisieski… Przensisieski… Język drętwieje od tego.<br />
Aby go pocieszyć, podał Kania jako miejsce urodzenia miejscowość wprawdzie nie istniejącą, ale za to niemożliwą do wymówienia dla Niemca<br />
– Mszczonowieścice, gmina Grzmiszczosławice, powiat Trzcinogrzechotnikowo.
|autor = [[Kazimierz Sejda]]
|źródło = [[C.K. Dezerterzy (powieść)|C.K. Dezerterzy]] 1937{{r|CK Dezerterzy}}.
|styl = środek
}}
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}|
* <ref name="CK Dezerterzy">{{cytuj książkę | nazwisko = Sejda | imię = Kazimierz | autor link = Kazimierz Sejda | tytuł = [[C.K. Dezerterzy (powieść)|C.K. Dezerterzy]] | wydawca = Wydawnictwo MON | data = 1987}}</ref>
* <ref name="sjp">Frajter – stopień wojskowy lub żołnierz, mający ten stopień; zobacz: {{cytuj stronę|url=http://sjp.pwn.pl/slownik/2460062/|tytuł=Hasło: Frajter|praca=Słownik języka polskiego|opublikowany=PWN|język=pl|data dostępu=2012-01-09}}</ref>
}}
{{wikisłownik|Brzęczyszczykiewicz}}
{{SORTUJ:Dolas, Franek}}
[[Kategoria:Postacie z polskich utworów literackich]]