Adolf Dygasiński: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 16 bajtów ,  28 dni temu
m
lit.
(→‎Linki zewnętrzne: Zmodyfikowany link zewnętrzny do Polony)
m (lit.)
W latach 1871–1877 przebywał w [[Kraków|Krakowie]], gdzie zajmował się pracą pedagogiczną, prowadząc pensjonat wychowawczy, prowadził też niewielką księgarnię wydawniczą. Zainicjował ''Bibliotekę Umiejętności Przyrodniczych'', ''Wydawnictwo Dzieł Tanich'', w latach 1875-1876 wydawał ''Szkice Społeczne i literackie''. W tym okresie poznał i poślubił w 1872 roku Natalię Wyszkowską. Mieli kilkoro dzieci, ale tylko jedno (córka Zofia) dożyło wieku dojrzałego. Doprowadzony do bankructwa, opuścił Kraków w lipcu 1877 i wyjechał do Warszawy. W Warszawie był nauczycielem w kilku szkołach, m.in. w szkole [[Herman Benni|Hermana Benniego]] (do 1885), jednak pod zarzutem prowadzenia zajęć w języku polskim odebrano mu prawo wykonywania zawodu. W tej sytuacji ponownie podjął pracę prywatnego nauczyciela. Pisywał już wówczas do prasy warszawskiej, głównie na tematy pedagogiczne, m.in. w czasopismach „[[Niwa (czasopismo)|Niwa]]” i „Nowiny”. Jako pisarz zadebiutował w wieku 44 lat w 1883 opowiadaniem ''Za krowę''<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Przegląd Tygodniowy Życia Społecznego, Literatury i Sztuki, 1883, nr 1, s. 7-9 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/przeglad-tygodniowy-zycia-spolecznego-literatury-i-sztuki-r18-nr-1-7-stycznia-1883,NDkyNjU4OTk/10/#info:metadata}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Przegląd Tygodniowy Życia Społecznego, Literatury i Sztuki, 1883, nr 2, s. 21-23 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/przeglad-tygodniowy-zycia-spolecznego-literatury-i-sztuki-r18-nr-2-14-stycznia-1883,NDkyNjU5MDA/4/#info:metadata}}</ref> w "[[Przegląd Tygodniowy Życia Społecznego, Literatury i Sztuk Pięknych|Przeglądzie Tygodniowym]]".
 
Dygasiński był założycielem i redaktorem „Przeglądu Pedagogicznego”. W latach 1884–1887 trafił do kolegium redakcyjnego tygodnika "[[Wędrowiec (czasopismo)|Wędrowiec]]" - czołowego pisma polskiego naturalizmu, a następnie został jego współredaktorem. Współpracował również z czasopismem "[[Głos (pismo)|Głos]]" (1886), a do 1888 – z miesięcznikiem geograficzno-etnograficznym „[[Wisła (czasopismo)|Wisła]]”.
 
W latach 1890–1891 Dygasiński wyprawił się w podróż do [[Brazylia|Brazylii]], szlakiem polskiej emigracji "za„za chlebem"chlebem” jako wysłannik „[[Kurjer Warszawski|Kuriera Warszawskiego]]”. Powstał tam cykl listów opisujący tragiczne losy polskich emigrantów. Przez następne lata nadal utrzymywał się obejmując posadę guwernera i korepetytora licznych bogatych rodzin ziemiańskich (m.in. u hr. Chodkiewiczów). W 1901 odbył podróż do Francji i Włoch. Pod koniec życia osiadł w Warszawie. Zmarł po kilkumiesięcznej chorobie ([[udar mózgu]]). Pogrzeb odbył się 6 czerwca w Warszawie, gdzie został pochowany na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|Cmentarzu Powązkowskim]] (kwatera 84-5-24/25)<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=24416|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=STANISŁAW DYGASIŃSKI|data dostępu=2019-11-02}}</ref>.
 
== Twórczość ==
* ''Pan Jędrzej Piszczalski''<ref>{{Cytuj |autor = Adolf Dygasiński |tytuł = Pan Jędrzej Piszczalski : opowieść z niedawnéj przeszłości. T. 2, wyd. 1890 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/pan-jedrzej-piszczalski-opowiesc-z-niedawnej-przeszlosci-t-2,MzAwMDUxNDU/4/#info:metadata}}</ref> (1890)
* ''Przygody młodzieńca, czyli Robinsona polskiego''<ref>{{Cytuj |autor = Adolf Dygasiński |tytuł = Przygody młodzieńca czyli Robinson polski : dla młodzieży, wyd. 1892 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/przygody-mlodzienca-czyli-robinson-polski-dla-mlodziezy,MjAxNzg/}}</ref> (1891)
* ''Listy z Brazylii''<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Listy z Brazylii Adolfa Dygasińskiego, specyalnego delegata "Kurjera„Kurjera Warszawskiego"Warszawskiego”, wyd. 1891 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/listy-z-brazylii-adolfa-dygasinskiego-specyalnego-delegata-kurjera-warszawskiego,MTc0NjgxMA/4/#info:metadata}}</ref> (1891)
* ''Na złamanie karku''<ref>{{Cytuj |autor = Adolf Dygasiński |tytuł = Na złamanie karku : powieść, wyd. 1893 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/na-zlamanie-karku-powiesc,Mjk5NDYyOTc/6/#info:metadata}}</ref> (1893)
* ''Gorzałka''<ref>{{Cytuj |autor = Adolf Dygasiński |tytuł = Gorzałka : powieść. T. 1, wyd. 1894 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/gorzalka-powiesc-t-1,OTgyMjQ/2/#info:metadata}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Adolf Dygasiński |tytuł = Gorzałka : powieść. T. 2, wyd. 1894 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/gorzalka-powiesc-t-2,OTkxNzk/2/#info:metadata}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Adolf Dygasiński |tytuł = Gorzałka : powieść. T. 3, wyd. 1894 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/gorzalka-powiesc-t-3,MTAwMTc4/2/#info:metadata}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = Adolf Dygasiński |tytuł = Gorzałka : powieść. T. 4, wyd. 1894 |data = |data dostępu = 2018-05-08 |opublikowany = polona.pl |url = https://polona.pl/item/gorzalka-powiesc-t-4,MTAxMjc5/2/#info:metadata}}</ref>(1894)
39 313

edycji