Wiek: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 4131 bajtów ,  1 rok temu
zmiana na podstawie literatury przedmiotu w oparciu o wiarygodne źródła
[wersja przejrzana][wersja nieprzejrzana]
m (Wycofano edycje użytkownika 88.156.212.151 (dyskusja). Autor przywróconej wersji to KristoffZZ.)
Znacznik: Wycofanie zmian
(zmiana na podstawie literatury przedmiotu w oparciu o wiarygodne źródła)
Znacznik: Wycofane
{{Inne znaczenia|jednostki miary czasu|[[Wiek (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
'''Wiek''' – słowo wiek pochodzi z języka [[Łacina|łac.]] centum i oznacza 100 (sto), stulecie (ang. century) oznacza się literą C.<ref>Oxford English Dictionary (1989) Oxford University Press, Secon Edition, p. 162.</ref>. Wiek to również [[jednostka miary]] [[czas]]u = 100 (sto) [[rok|lat]] jako stosowana jednostka miary czasu (okresu) w [[Polska|Polsce]] od roku 1582 na podstawie [[Kalendarz gregoriański|kalendarza gregoriańskiego]].
'''Wiek''', '''stulecie''' (skrót: '''w.''')<ref name="wso">{{Cytuj stronę | url = http://sjp.pwn.pl/so/wiek;4968427.html | tytuł = wiek | praca = Wielki słownik ortograficzny | opublikowany = PWN | data dostępu = 2016-12-06}}</ref> – [[jednostka miary]] [[czas]]u równa 100 [[rok|latom]], liczona od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od 1501 do 1600 to wiek XVI. W odniesieniu do lat [[przed naszą erą]] (p.n.e.) wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od 500 p.n.e. do 401 p.n.e. to wiek V wiek p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo [[rzymski system zapisywania liczb|cyframi rzymskimi]].
 
== Wiek w systemie polskim ==
W czasach współczesnych na terenie Polski, stosowany jest [[Arabski system liczbowy]] i [[Rzymski system zapisywania liczb]] do określenia dokładnej i przybliżonej daty, za pomocą cyfr rzymskich i arabskich określamy wiek przybliżony np.: XVI wiek lub dokładnie 1582 rok w stosunku do daty urodzenia obywatela. Okres jednego wieku, popularnie nazywany w Polsce jako '''stulecie''' i śpiewany bardzo często, podczas przyjęć urodzinowych jako "sto lat,..." .
 
== Wiek w systemie rzymskim ==
W [[Rzymski system zapisywania liczb|rzymskim systemie zapisywania liczb]] do do jednego wieku czyli 100 lat, odnosi się duża litera - "C" = 100 lat np:. M = 1000 lat a dodanie cyfry rzymskiej C = 100 lat do cyfry rzymskiej (M+C) to MC = 1100 lat. Przykład: (MM = 2000 lat) + (XXI = 21 lat) to MMXXI = 2021 rok.
W Polsce posługujemy się, jednostką miary czasu w stosunku do wieków stosujemy jako przybliżony czas wydarzenia to XVI wiek, (skrót'''w.''') stosowany po cyfrze rzymskiej oznaczający - wiek<ref name="wso">{{Cytuj stronę | url = http://sjp.pwn.pl/so/wiek;4968427.html | tytuł = wiek | praca = Wielki słownik ortograficzny | opublikowany = PWN | data dostępu = 2016-12-06}}</ref>.
 
== Sposób określania wieku w systemie arabsko - rzymskim ==
Liczona od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami "00", np.:
* od 01 do 100 lat to I (pierwszy) wiek;
* od 101 do 200 lat to II (drugi) wiek;
* od 901 do 1000 lat to X (dziesiąty) wiek;
* od 1001 do 1100 lat to XI (jedenasty) wiek;
* od 1501 do 1600 lat to XVI (szesnasty) wiek;
* od 1601 do 1700 lat to XVII (siedemnasty) wiek;
* od 1701 do 1800 lat to XVIII (osiemnasty) wiek;
* od 1801 do 1900 lat to XIX (dziewiętnasty) wiek;
* od 1901 do 2000 lat to XX (dwudziesty) wiek;
* od 2001 do 2100 lat to XXI (dwudziesty pierwszy) wiek.
 
Wiek w historii w języku polskim zapisuje się, zwyczajowo [[rzymski system zapisywania liczb|cyframi rzymskimi]].
W odniesieniu do wieku [[przed naszą erą]] (skrót: p.n.e.) wiek zaczyna się, rokiem z dwoma zerami a kończy cyframi "01", np. od 500 p.n.e. do 401 p.n.e. to wiek V wiek p.n.e.
 
== Układ czasowy ==
Używane jednostki miary czasu:
* 1 [[Minuta|minuta]] (min.)= 60 sekund (s.);
* 1 godzina (h.)=60 min to 3600 sekund;
* 1 [[Doba|doba]] =24 h=1440 min= 86400 s.;
* 1 rok (zwykły) = 365 dni = 8760 h.;
* 1 rok (przestępny) = 366 dni = 8784 h.;
* 1 [[Dekada (czas)|dekada]] = 10 lat;
* 1 wiek = 100 lat;
* 1 millenium = 1000 lat to także [[Tysiąclecie|tysiąclecie]] a także milenium, millennium, z (łac. mille annum – tysiąc lat).
 
== Wiek biologiczny człowieka ==
Według [[Antropologia fizyczna|antropologi]] to stan zaawansowania rozwojowego jednostki ludzkiej lub grupy ludzi w każdej fazie życia. Wiek - biologiczny człowieka jest oceną jednostki ludzkiej lub grupy społecznej w stosunku do standardu badawczego, jaki wyznaczają normy rozwojowe w [[Psychologia rozwoju człowieka|psychologii rozwoju człowieka]], będące wartością średnią cechy dla danej klasy wieku.
Termin ten dotyczy m.in.:
* [https://www.komlogo.pl/index.php/encyklopedia/140-w/1658-wiek-zebowy wieku zębowego] (wiek ząbkowania, wymiana zębów — mlecznych na stałe, stopień starcia zębów oraz zmiany inwolucyjne aparatu żucia);
* [[Wiek kostny|wieku kostnego]] (stopień mineralizacji kości, poczynając od okresu płodowego, stopień zrostu nasad z trzonami kości długich, stan zrastania szwów czaszkowych, wreszcie starcze procesy zaniku istoty gąbczastej, procesy demineralizacyjne, w tym osteoporoza);
* [https://encyklopedia.interia.pl/medycyna-zdrowie/anatomia-czlowieka/news-wiek-fizjologiczny,nId,2001415 wieku fizjologicznego] (utożsamianego najczęściej z wiekiem: dojrzewania, meno- i andropauzy, ale także uwzględniającego stan wydolności fizjol. innych funkcji organizmu);
* [https://www.termedia.pl/Metody-oceny-rozwoju-fizycznego-wykorzystywane-w-praktyce-poradnianej,8,1119,0,0.html wieku proporcji ciała], odnoszącego się przede wszystkim do okresu wzrastania (relacje długości między kończynami i ich stosunek do długości tułowia oraz ogólnej wysokości ciała);
* [https://www.naukowiec.org/kalkulatory/sylwetka.html wieku sylwetki], [[Postawa|postawa]], ilość i dystrybucja tkanki tłuszczowej [[Wskaźnik masy ciała|BMI]].
 
== Przypisy ==
130

edycji