Kazimiera Iłłakowiczówna: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  6 miesięcy temu
m
Cmentarz Powązkowski → cmentarz Powązkowski przy użyciu AWB
m (kat.)
m (Cmentarz Powązkowski → cmentarz Powązkowski przy użyciu AWB)
[[Plik:Tab pam illakowiczowna.JPG|thumb|Tablica pamiątkowa przed muzeum poetki w Poznaniu]]
[[Plik:Pracownia Iłakiewiczówny Gajowa RB1.JPG|thumb|upright|Muzeum w Poznaniu]]
[[Plik:Nagrobek Grób Kazimiera Illakowiczowna.JPG|thumb|upright|Grób Kazimiery Iłłakowiczówny na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|Cmentarzucmentarzu Powązkowskim]] w [[Warszawa|Warszawie]], 27 lipca 2008]]
'''Kazimiera „Iłła” Iłłakowiczówna''' (ur. [[6 sierpnia]] [[1892]] w [[Wilno|Wilnie]]<ref>Niektóre źródła podają także inne daty urodzin: 1888, 1890. Iłłakowiczówna posiadała jedynie metrykę chrztu z roku 1892 i to ona sama w zależności od potrzeb dodawała lub odejmowała sobie lat. Twierdziła również, że naprawdę ochrzczono ją w 1890 roku. Według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego poetka na świat przyszła 19 sierpnia, ale na świadectwie ukończenia gimnazjum w Petersburgu widnieje data: 6 maja 1889 r.</ref>, zm. [[16 lutego]] [[1983]] w [[Poznań|Poznaniu]]<ref>Na nagrobku widnieje błędna informacja, jakoby zmarła w Warszawie.</ref>) – polska poetka, prozaik, dramaturg i tłumaczka.
 
Maturę uzyskała w petersburskim gimnazjum (1889)<ref>{{Cytuj |tytuł = Polski Petersburg |data dostępu = 2020-05-25 |opublikowany = www.polskipetersburg.pl |url = http://www.polskipetersburg.pl/hasla/illakowiczowna-kazimiera}}</ref>, naukę kontynuowała na pensji w Warszawie, później w latach 1908–1909 studiowała w [[Uniwersytet Oksfordzki|Oksfordzie]], a od 1910 do 1914 na [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytecie Jagiellońskim]] (brała wówczas udział w [[Strajk na Uniwersytecie Jagiellońskim (1910–1911)|strajku studenckim]]). W latach 1915–1917 służyła jako sanitariuszka w armii rosyjskiej. Od 15 listopada 1918 pracowała w [[Ministerstwo Spraw Zagranicznych (Polska)|MSZ]]{{odn|Rocznik SZRP|1938|s=187}}, w latach 1926–1935 była sekretarką [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]], a po jego śmierci znów w MSZ. Radczyni referatu politycznego w Gabinecie Ministra MSZ w [[1938]]{{odn|Rocznik SZRP|1938|s=25, 187}}. W latach 1936–1938 odbyła tournée po Europie z wykładem o marszałku Piłsudskim. W okresie międzywojennym jej utwory publikowała prasa literacka w tym między innymi wydawana w Poznaniu [[Tęcza (czasopismo)|Tęcza]]. W 1939 ewakuowała się do [[Rumunia|Rumunii]], gdzie spędziła wojnę. W 1947 wróciła do Polski i zamieszkała w Poznaniu.
 
Należała do najwybitniejszych postaci życia literackiego Warszawy w dwudziestoleciu międzywojennym. Wyrazista osobowość, żywa inteligencja, siła woli, elegancja, także pewna kapryśność i nieprzewidywalność w kontaktach z ludźmi czyniły z niej osobę fascynującą towarzysko, chociaż trudną{{fakt|data=2011-03}}. We wczesnej młodości fascynował ją [[Feminizm|ruch feministyczny]], żywy już w okresie [[Młoda Polska|modernizmu]]. Zawsze jednak, głęboko wierząca, czuła silną więź z duchowością chrześcijańską. Iłłakowiczówna miała rozległy krąg przyjaciół, wśród których byli [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacy]], [[Julian Tuwim]] (po jego śmierci poświęciła mu wzruszające wspomnienie ''Pozgonne Tuwimowi''), [[Maria Dąbrowska]] (porównująca ją w swym ''Dzienniku'' do hiszpańskiej mistyczki [[Teresa z Ávili|św. Teresy z Ávili]]). Po wojnie, pozbawiona pracy etatowej (łudziła się, że w nowym systemie politycznym odzyska jednak posadę w MSZ), osiadła w Poznaniu, zajmując się przekładami literatury europejskiej ([[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]], [[Lew Tołstoj|Tołstoj]]) i nauczaniem języka angielskiego oraz śledząc bacznie życie polityczne (po [[Poznański Czerwiec|wypadkach poznańskich]] w czerwcu 1956, kiedy w krwawych starciach ginęli demonstrujący robotnicy, [[Pomnik Ofiar Czerwca 1956 (ul. Gajowa)|napisała wiersz]] ''Rozstrzelano moje serce w Poznaniu''). W ostatnich latach życia, po nieudanej operacji jaskry, była ociemniała. Pochowana na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|Cmentarzucmentarzu Powązkowskim w Warszawie]] (kwatera 81-3-24)<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=22950|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=KAZIMIERA IŁŁAKOWICZÓWNA|data dostępu=2019-11-06}}</ref>.
 
Jako poetka Iłłakowiczówna ujawnia oryginalną wyobraźnię magiczną, zmysł obserwacji, malarską i dynamiczną (niemal filmową) zdolność opisu, niezwykłe, prawie muzyczne, wyczucie rytmu tekstu, operuje też groteską, a czasem naiwną, dziecięcą tonacją wypowiedzi{{fakt|data=2011-03}}. Jej fantazję ukształtowało dzieciństwo, spędzone w dzikim, fascynującym pejzażu północnej Litwy. Wpłynęła też na nią tradycja literacka: [[barok]] (np. [[Józef Baka]]) i [[romantyzm]]. Pośród poetów polskich XX wieku pokrewny jej wydaje się symbolista [[Bolesław Leśmian]], jednak Iłłakowiczówna w swym wyrazistym obrazowaniu omija język symboli. Związana towarzysko z grupą „[[Skamander (grupa literacka)|Skamander]]” zachowała odrębny i niepowtarzalny charakter swej poezji{{fakt|data=2011-03}}. Odmiennie też niż inna poetka z kręgu „Skamandra”, [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]], rzadko ujawniała bezpośrednią, kobiecą emocjonalność. Uprawiała więc bardzo szczególną [[poezja metafizyczna|poezję metafizyczną]]. Stała się mistrzynią wiersza tonicznego ([[tonizm]]), największą w poezji polskiej obok [[Jan Kasprowicz|Jana Kasprowicza]]{{fakt|data=2011-03}}. Debiutowała w okresie [[Młoda Polska|Młodej Polski]] (tom ''Ikarowe loty'', 1911), dojrzałość artystyczną osiągnęła w dwudziestoleciu międzywojennym, a ostatni autorski tom wierszy wydała już na starość (''Szeptem'', 1966). {{fakt|data=2011-03|Przy tak długim okresie pracy twórczej ujawnia jednorodną i wyrazistą dykcję poetycką. W wierszach międzywojennych wyrazem tego może być budowany techniką montażu powracających obrazów-motywów wizyjny wiersz ''Zalana łąka'' lub cykl ''Dziwadła i straszydlaki''. W najpóźniejszym tomie ''Szeptem'' – finezyjny i lapidarny cykl ''Małe apokryfy'', sięgający [[Biblia|Biblii]]}}.
[[Kategoria:Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim]]
[[Kategoria:Pisarze związani z Poznaniem]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzucmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej]]
[[Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii]]