Muzyka: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 8 bajtów ,  1 miesiąc temu
słownikowe, WP:SK+Bn
(Wycofano ostatnią zmianę treści (wprowadzoną przez 2A01:115F:4208:B400:9404:DFED:DD35:E483) i przywrócono wersję 63127123 autorstwa IMnext)
Znacznik: Ręczne wycofanie zmian
(słownikowe, WP:SK+Bn)
 
'''Muzyka''' (ze [[Język starogrecki|stgr]]. μουσική ''mousiké'' „sztuka Muz”) – sztuka organizacji struktur [[Dźwięk (muzyka)|dźwiękowych]] w [[czas]]ie. Jedna z dziedzin [[sztuka|sztuk pięknych]], która wpływa na [[psychika|psychikę]] człowieka przez [[dźwięk]]i.
 
Struktury dźwiękowe składają się z zestawów [[fale akustyczne|fal akustycznych]] o celowo dobranych [[częstotliwość|częstotliwościach]] i [[amplituda]]ch oraz [[cisza (akustyka)|ciszy]] pomiędzy nimi. Jednym z celów muzyki jest samoekspresja oraz przekaz [[Subiektywizm|subiektywnych]] odczuć kompozytora lub wykonawcy, który ma wpływ na odczucia, reakcje i świadomość słuchacza przetwarzającego te doznania w sposób zupełnie indywidualny. Od [[Mowa (językoznawstwo)|mowy]] ludzkiej różni się znacznie większą abstrakcyjnością przekazywanych treści oraz wykorzystaniem, oprócz [[Głos ludzki|głosu]] ludzkiego, [[instrument muzyczny|instrumentów muzycznych]] oraz wszelkich dźwięków elektronicznych, naturalnych i nieartykułowalnych.
 
Muzyka jest jednym z przejawów ludzkiej [[kultura|kultury]]. Można przyjąć, że muzyka od zawsze towarzyszyła człowiekowi w pracy, zabawie, odpoczynku oraz w [[obrzęd]]ach, najpewniej również od początku łączona była z [[taniec|tańcem]] i słowem. Z początku muzyka służyła celom praktycznym – pomagała w pracy zespołowej, była formą komunikacji, później stała się także elementem tożsamości zbiorowej. Z czasem wykształciła się jako jedna z gałęzi [[sztuka|sztuki]].
== Początki ==
[[Plik:Hurritische hymne.gif|thumb|300px|Tablica z zapisem części ''Hymnu do [[Ningal|Nikkal]]'', pochodząca z ok. 1400 roku p.n.e.]]
W czasach [[prehistoria|prehistorycznych]] grano na muszlach i piszczałkach wykonanych z kości. Muzyka towarzyszyła tańcom i ceremoniom religijnym. A w [[Starożytność|starożytnych]] państwach: [[Mezopotamia|Mezopotamii]], [[Egipt|Egipcie]], [[Indie|Indiach]], [[Chiny|Chinach]] i [[Grecja|Grecji]] słuchano muzyki również dla przyjemności. Muzykę zaczęto zapisywać w starożytnej: Mezopotamii, Egipcie i Grecji, a specjaliści uważają nawet, że znaleźli zapisany fragment muzyczny – hymn, pochodzący z Sumeru z okresu 5000-30005000–3000 lat p.n.e.
 
Prawdopodobnie za najstarszy wiernie odtworzony współcześnie utwór muzyczny uważany jest ''Hymn do [[Ningal|Nikkal]]'', którego zapis datowany jest na 1400 rok p.n.e.<ref>Michael Levy, [http://www.ancientlyre.com/the_oldest_written_melody_in_history/#sthash.xWnz8xWu.dpuf ''The Oldest Written Musical Notation, The Oldest Written Melody & The Oldest Complete Written Melody So Far Discovered In History''], www.ancientlyre.com, [dostęp: 2016-09-24].09.2016]</ref><ref>Giorgio Buccellati, [http://128.97.6.202/urkeshpublic/music.htm ''Hurrian music''] [dostęp: 6.2016-05-06].2016]</ref> Zapis pochodzi z państwa [[Huryci|Hurytów]]; odnaleziono go w połowie XX wieku w [[Ugarit]] na wybrzeżu Morza Śródziemnego, zaś muzykę odtworzono po piętnastu latach prac na [[Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley|Uniwersytecie Kalifornijskim (Berkeley)]]<ref>[http://www.amaranthpublishing.com/hurrian.htm ''The Oldest Song In The World''] [dostęp: 6.2016-05-06].2016]</ref>.
Pierwszy kompletny utwór muzyczny, który zachował się do naszych czasów, datowany jest na IX wiek<ref>Encyklopedia pytań i odpowiedzi (Brian Williams).</ref>.
 
=== Mitologiczne początki ===
Według przekazów biblijnych wynalazcą muzyki był [[Jubal]], gdyż w [[Księga Rodzaju|Rdz]] 4, 21 określony został jako ojciec wszystkich tych, którzy grają na „cytrach i organach”<ref>[[Leopold Mozart]] ''Gruntowna szkoła skrzypcowa'', Poznań 2007, s. 27; wg Biblii Tysiąclecia: "Brat„Brat jego nazywał się Jubal; od niego to pochodzą wszyscy grający na cytrze i na flecie"flecie” (Rdz 4,2).</ref>.
 
Według [[Mitologia rzymska|mitologii rzymskiej]] wynalazcą muzyki był [[Merkury (mitologia)|Merkury]], który ze skorupy wyschniętego [[Żółwie|żółwia]] zrobił [[Lira|lirę]]<ref>[[Leopold Mozart]] ''Gruntowna szkoła skrzypcowa'', Poznań 2007, s. 32-3332–33.</ref>.
 
== Elementy dzieła muzycznego<ref>Bohdan Muchenberg, Literatura muzyczna PWM.</ref> ==
[[Plik:POL MDM Muzyka3.jpg|thumb|240px|Alegoryczne przedstawienie muzyki – ''[[Muzyka (rzeźba)|Grupa Muzyka]]'' na [[Warszawa|warszawskim]] [[Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa|MDM-ie]] (proj. [[Józef Gosławski|J. Gosławski]])]]
W tradycyjnym i najbardziej rozpowszechnionym ujęciu, struktury muzyczne składają się z [[Rytm (muzyka)|rytmu]], [[melodia|melodii]] oraz [[Harmonia (muzyka)|harmonii]]. Rozpatrując ten problem bardziej szczegółowo, podział ten można przedstawić następująco (są to tzw. [[elementy dzieła muzycznego]]):