Gocław (województwo mazowieckie): Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne redakcyjne
m (drobne redakcyjne)
'''Gocław''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo mazowieckie|województwie mazowieckim]], w [[powiat garwoliński|powiecie garwolińskim]], w [[Pilawa (gmina)|gminie Pilawa]]{{r|teryt|roz}}.
 
==Historia==
Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim [[ziemia czerska|ziemi czerskiej]] [[województwo mazowieckie (I Rzeczpospolita)|województwa mazowieckiego]]<ref>Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.</ref>. [[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo siedleckie|województwa siedleckiego]]. Położona jest ok. 50 km od Warszawy, przy trasie Warszawa-Lublin.
 
Historia wsi sięga roku 1536, kiedy to król [[Zygmunt II August|Zygmunt August]] zalesione jeszcze wtedy tereny wraz z dobrami osieckimi, przekazał kupcowi Filipowi Szlichtingowi, w celu wykarczowania<ref>J. Leskiewiczowa, Dobra osieckie w okresie gospodarki folwarczno – pańszczyźnianej XVI – XIX w., Wrocław 1957, s. 13.</ref>. W 1564 podczas lustracji osadniczej zarejestrowano 20 [[Włóka (miara powierzchni)|włók]] kmiecych, jedną wójtowską i 1 plebańską z 16 zabudowaniami na przełomie borów osieckiego i starogrodzkiego (Gocław)<ref>J. Leskiewiczowa, Dobra osieckie w okresie gospodarki folwarczno – pańszczyźnianej XVI – XIX w., Wrocław 1957,tabela s. 15.</ref>. Podczas wojen szwedzkich 1670–1680 wieś Gocław oraz folwark Żelazna ocalały od zniszczeń podczas gdy z 449 zabudowań starostwa osieckiego spalono ponad 64. W 1783 doszło do podziału gospodarczo-administracyjnego starostwa osieckiego i regulacji gruntów na terenie wsi Gocław. Jej zakończenie doprowadziło do zmian w uposażeniu ziemią chłopów. Gocław ze swoimi 25 gospodarstwami, podobnie jak [[Lubice]], Kolonka Żelazna-wieś, [[Grzebowilk (gmina Pilawa)|Grzebowilk]], Zawadki został włączony do folwarku Żelazna. Gocław uzyskał wówczas rolne przydatki (obecnie nazwane przydawki) jako wynagrodzenie za nieużytki lub płodność posiadanych gruntów.
 
Podczas powstania styczniowego, w dniu 25 sierpnia 1863 r. na gruntach folwarku Żelazna niedaleko zabudowań dworskich (obecnie zabudowania te znajdują w Gocławiu ul. Kolonia Gocław) oddział powstańczy "Dzieci Warszawskich" dowodzony przez pułkownika [[Ludwik Żychliński|Ludwika Żychlińskiego]] stoczył bitwę z Rosjanami pod dowództwem generała Mullera von Zakamelskiego. W bitwie tej ranny został sam Żychliński; Według jego relacji ''oddział stracił około 100 w zabitych i znaczną liczbę rannych; lecz i Moskale musieli ponieść znaczne straty, bo włościanie ze Żelazny mówili, że mieli śmiertelnie rannego pułkownika Kurgaczewa i więcej jak 40 oficerów zabitych''. W efekcie powstania ukazem carskim chłopi z Gocławia otrzymali na własność parcele leśne wydzielone z gruntów dworskich.
Do niedawna we wsi znajdował się nieużytkowany [[kościół mariawicki w Gocławiu|kościół mariawicki]]. W 2008 został sprzedany prywatnemu nabywcy, a następnie rozebrany.
 
==Religia==
W Gocławiu znajduje się rzymskokatolicka parafia [[Parafia NMP Królowej Polski w Gocławiu|NMP Królowej Polski]].
W 1907 r. w Gocławiu powstała parafia mariawicka, której życie religijne było skupione wokół [[kościół mariawicki w Gocławiu|kościoła pw. Przenajświętszego Sakramentu]]. W 2008 kościół ten został jednak sprzedany prywatnemu nabywcy, a następnie rozebrany. Do dziś po tej wspólnocie religijnej zachował się [[Cmentarz mariawicki w Gocławiu|niewielki cmentarz]].
 
WOd 1937 r. w Gocławiu znajduje się rzymskokatolicka parafia [[Parafia NMP Królowej Polski w Gocławiu|parafia pw. NMP Królowej Polski]].
 
==Urodzeni w Gocławiu==
* [[Maria Andrzej Jałosiński]] - biskup mariawicki
 
== Przypisy ==
3675

edycji