Zanieczyszczenie świetlne: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 2 bajty ,  10 miesięcy temu
kolejność sekcji końcowych, linki, szablon, WP:SK+mSK+ToS
m (→‎Linki zewnętrzne: drobne techniczne, WP:SK)
(kolejność sekcji końcowych, linki, szablon, WP:SK+mSK+ToS)
 
[[Plik:ISS-35 Night image of Paris, France.jpg|thumb|Satelitarne zdjęcie [[Paryż]]a i przyległości wykonane nocą.]]
[[Plik:Flat-lens cobra luminaire.jpg|thumb|Oprawa do oświetlania ulic z płaskim kloszem minimalizującym straty światła]]
'''Zanieczyszczenie świetlne''' – nadmierne oświetlenie [[noc]]ne, spowodowane przez jego sztuczne źródła. Zanieczyszczenie tego typu utrudnia obserwację [[astronomia|astronomiczną]] [[niebo|nieba]] oraz ma negatywny wpływ na [[fauna|faunę]] i [[flora|florę]] naturalnie przystosowaną do życia w ciemności w czasie nocy oraz niekorzystne działanie na zdrowie człowieka. Oświetlenie u roślin jest sygnałem aktywującym kwitnienie oraz okres spoczynku zimowego, a u zwierząt reguluje czynności fizjologiczne, orientację w przestrzeni, relacje z innymi osobnikami (własnego i innych gatunków)<ref name=":0">{{Cytuj |autor = Ilona Hałucha |tytuł = Światło też zanieczyszcza środowisko - edroga.pl |data dostępu = 2018-03-20 |opublikowany = edroga.pl |url = https://edroga.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=14988:swiatlo-tez-zanieczyszcza-srodowisko&catid=127:ochrona-srodowiska&Itemid=668&utm_source=newsletter_600&utm_medium=email&utm_campaign=biuletyn-drogowy-06-02-2018-13-00 |język = pl}}</ref>.
 
Efekt ten jest najbardziej widoczny w rozwiniętych i gęsto zaludnionych miastach w [[Stany Zjednoczone|USA]], [[Japonia|Japonii]] oraz [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]]. Jest powodowane głównie przez oświetlenie uliczne, oświetlenie reklamowe i [[iluminacja (oświetlenie)|iluminacje]] obiektów architektonicznych czy oświetlenie stadionów sportowych. Zanieczyszczenie świetlne można podzielić na rozświetlenie nocnego nieba poprzez światło rozproszone w atmosferze, oświetlenie poza miejscami do tego przeznaczonymi, oświetlenie miejsc, w których oświetlenie jest niepotrzebne oraz olśnienie powodowane przez nieosłonięte źródła światła o dużej [[Luminancja|luminacji]].
 
Szacuje się, że w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] 80% populacji, a w [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]] 67%, mieszka na obszarach, w których nocne niebo nigdy nie jest ciemniejsze niż przy [[Księżyc]]u świecącym w pełni<ref name=":0" />. W takich obszarach nie można dokonywać obserwacji [[gwiazda|gwiazd]].
 
Stopień zanieczyszczania świetlnego przez [[latarnia uliczna|latarnie uliczne]] i inne źródła światła zależy od konstrukcji [[oprawa oświetleniowa|opraw oświetleniowych]], a dokładniej od tego, jak kierunkują strumień światła. Najkorzystniejsze są oprawy nie emitujące światła w niepotrzebnych kierunkach, zwłaszcza w górę. Odpowiednie ukierunkowanie może pozwolić na zmniejszenie mocy źródła światła, co może przyczynić się do zmniejszenia emisji [[dwutlenek węgla|dwutlenku węgla]]. Obecnie coraz częściej oprawy przeznaczone do oświetlenia ulicznego posiadają płaskie klosze, dzięki czemu zmniejsza się straty światła. Stosuje się niekiedy również systemy zmniejszające moc oświetlenia w godzinach kiedy jest ono najmniej potrzebne. Niemniej jednak każde sztuczne źródło światła umieszczone poza zamkniętym budynkiem przyczynia się do zwiększenia zanieczyszczenia świetlnego. Przy współczesnym stylu życia społeczeństw nie jest możliwe całkowite wyeliminowanie nocnego oświetlenia, jednak jego racjonalne używanie może przyczynić się nie tylko do ograniczenia zanieczyszczenia świetlnego, ale i do oszczędności energii.
 
Do oceny stopnia zanieczyszczenia nieba światłem używa się [[fotometr]]ów, ale stosowane są także oszacowania oparte na wskaźniku [[Obserwowana wielkość gwiazdowa|obserwowanej wielkości gwiazdowej]] najsłabszych widocznych gwiazd, liczby widocznych gołym okiem gwiazd albo 9-stopniowa [[Skala Bortle’a|skala Bortle'a]].
 
W celu ochrony ciemnego nieba, na świecie wyznaczane są specjalne obszary – [[park ciemnego nieba|parki ciemnego nieba]]. Mogą one być włączone do sieci parków ciemnego nieba certyfikowanych przez International DarkSky Association.
 
[[Plik:Earth's City Lights by DMSP, 1994-1995 (medium).png|thumb|450px|center|Mozaika z nocnych, satelitarnych zdjęć Ziemi obrazująca skalę zanieczyszczenia świetlnego, a także gęstości zaludnienia]]
 
== Linki zewnętrzne ==
* polski program Ciemne Niebo [http://www.ciemneniebo.pl www.ciemneniebo.pl]
* International DarkSky Association [http://www.darksky.org www.darksky.org]
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
 
== Linki zewnętrzne ==
{{CommonsCommonscat|Light pollution}}
* [http://www.ciemneniebo.pl Polski program Ciemne Niebo]
* [http://www.darksky.org International DarkSky Association]
 
{{Kontrola autorytatywna}}
116 775

edycji