Sayil: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 2272 bajty ,  9 miesięcy temu
+historia +zabytki
(poprawa linków)
(+historia +zabytki)
'''Sayil''' – stanowisko archeologiczne obejmujące pozostałości po cywilizacji [[Cywilizacja Majów|Majów]] z [[historia Mezoameryki#Późny (VII - X wiek)|późnego okresu klasycznego]], we wschodnim [[Meksyk]]u, na półwyspie [[Jukatan (półwysep)|Jukatan]], w południowej części stanu [[Jukatan (stan)|o tej samej nazwie]]. Wraz z położonymi niedaleko stanowiskami [[Kabáh]] i [[Labná]] oraz oddalonym o kilkadziesiąt kilometrów [[Uxmal]] jest jednym z głównych ośrodków regionu [[Puuc]].
 
== Historia ==
Największą i najlepiej zachowaną budowlą na terenie kompleksu Sayil jest trzypiętrowy pałac.
Szacuje się, że Sayil powstało w 800 roku n.e. i dzięki szybkiemu rozwojowi już w roku 900 osiągnęło poziom około 10 tysięcy mieszkańców, przy dodatkowych 5-7 tysiącach mieszkańców już nie na terenie, lecz w okolicy samego Sayil. Pomimo pierwotnie szybkiego wzrostu, już od roku 950 liczba mieszkańców zaczęła z niepotwierdzonych dotychczas powodów nagle i szybko spadać, aż wreszcie miejscowość została zupełnie opuszczona około roku 1000<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Sayil – krótka historia wzlotu i upadku {{!}} Tomasz Merwiński |data dostępu = 2021-08-16 |url = https://merwinski.pl/sayil-krotka-historia-wzlotu-i-upadku/ |język = pl-PL}}</ref>.
 
Po latach opuszczenia, Sayil zostało ponownie odkryte w latach '40 XIX wieku, jednak pierwsze prace archeologiczne zostały przeprowadzone na terenie tej strefy archeologicznej dopiero na początku XX wieku<ref>{{Cytuj |tytuł = Sayil |data dostępu = 2021-08-16 |opublikowany = History Hit |url = https://www.historyhit.com/locations/sayil/ |język = en-GB}}</ref>. Jednym z naukowców pracujących przy odkrywaniu i pracach archeologicznych w Sayil był [[Alberto Ruz Lhuillier]]<ref>{{Cytuj |autor = Elaine Day Schele |tytuł = The Untold Story of Alberto Ruz Lhuillier and his Archaeological Excavations at Palenque, México: A Micro- and Macrohistorical Approach |data = 2012 |miejsce = Austin |wydawca = The University of Texas at Austin |język = en}}</ref>.
 
== Zabytki ==
Największą i najlepiej zachowaną budowlą na terenie kompleksu Sayil jest trzypiętrowy pałac z długą fasadą. Oprócz niego można znaleźć tutaj charakterystyczny budynek z grzebieniastym zwieńczeniem, tzw. El Mirador oraz relief przedstawiający bóstwo płodności<ref name=":0" />.
[[Plik:Sayil Mirador Temple - Maya ruins.jpg|mały|El Mirador - ruina z charakterystycznym grzebieniem]]
Sayil, razem z innymi strefami archeologicznymi: [[Kabáh]] i Labna, wchodzi w skład [[Uxmal]] jako obiektu [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Światowego Dziedzictwa UNESCO]], na którą zostały wpisane w roku 1996 jako "przedhiszpańskie miasto Uxmal"<ref>{{Cytuj |autor = UNESCO World Heritage Centre |tytuł = Pre-Hispanic Town of Uxmal |data dostępu = 2021-08-16 |opublikowany = UNESCO World Heritage Centre |url = https://whc.unesco.org/en/list/791/ |język = en}}</ref>.
 
== Linki zewnętrzne ==
326

edycji