Elżbieta Krzesińska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 68 bajtów ,  3 miesiące temu
brak opisu edycji
(Dr. Red.)
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej
 
|www =
}}
'''Elżbieta Maria Krzesińska''', z domu '''Duńska''' [[Pseudonim|ps.]] ''Złota Ela'' (ur. [[11 listopada]] [[1934]] w [[Młociny|Młocinach]], zm. [[29 grudnia]] [[2015]] w [[Warszawa|Warszawie]]<ref name="przegladsportowy.pl">{{cytuj stronę | url = http://www.przegladsportowy.pl/lekkoatletyka,zmarla-elzbieta-krzesinska,artykul,633275,1,287.html | archiwum = https://web.archive.org/web/20160708114007/http://www.przegladsportowy.pl/lekkoatletyka,elzbieta-krzesinska-zlota-medalistka-igrzysk-olimpijskich-nie-zyje,artykul,633275,1,287.html | tytuł = Elżbieta Krzesińska – złota medalistka igrzysk olimpijskich nie żyje | opublikowany = przegladsportowy.pl | data = 2015-12-29}}</ref>) – jedna z najwybitniejszych polskich [[Lekkoatletyka|lekkoatletek]], specjalistka [[Skok w dal|skoku w dal]]., Mistrzynimistrzyni i wicemistrzyni olimpijska, rekordzistka świata. Z powodzeniem uprawiała też inne konkurencje - wygrywała zawody, ustanawiała rekordy Polski w skoku wzwyż i biegu na 80 m przez płotki. Nosiła charakterystyczny, długi blond warkocz, który był jej znakiem rozpoznawczym. LekarzPo zakończeniu kariery sportowej praktykowała jako lekarz stomatolog.
 
== Życiorys ==
Córka Józefa. Od urodzenia do [[powstanie warszawskie|powstania warszawskiego]] mieszkała z rodzicami i dwoma braćmi w Młocinach. W trakcie walk ich dom spłonął i rodzina musiała się ewakuować. Po wyzwoleniu zamieszkali w [[Elbląg]]u. Tu Elżbieta Duńska uczęszczała do szkoły i zdawała maturę. W Elblągu też rozpoczęła się przypadkowo jej kariera sportowa – pod koniec roku szkolnego, z powodu licznych nieobecności na lekcjach wf, nauczyciel oznajmił jej, że otrzyma od niego na świadectwie piątkę, jeśli przeskoczy poza narysowaną przez niego na piasku skoczni linię. Skok zaliczeniowy wypadł znakomicie, wylądowała daleko poza linią, co zwróciło na nią szczególną uwagę nauczycieli i pozwoliło odkryć jej wyjątkowy talent.
 
Elżbieta Duńska po maturze zdała egzaminy na studia medyczne w [[Gdańsk]]u. Została lekarzem stomatologiem. W Gdańsku podczas studiów rozpoczęła intensywny trening lekkoatletyczny. Od 1952 r. jej trenerem został tyczkarz i olimpijczyk [[Andrzej Krzesiński (lekkoatleta)|Andrzej Krzesiński]], z którym pobrali się 1 stycznia 1955 rroku.
 
Trzykrotnie startowała w igrzyskach olimpijskich: [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1952|Helsinki (1952)]], [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1956|Melbourne (1956)]], [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1960|Rzym (1960)]].
 
Podczas debiutu olimpijskiego [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1952|w Helsinkach]], w 1952&nbsp;r. roku, mimo znakomitego skoku, sędziowie sklasyfikowali ją dopiero na 12. miejscu. Przyczyną degradacji polskiej zawodniczki był jej długi warkocz, który przy lądowaniu, gdy miała odchyloną do tyłu głowę, pierwszy dotknął piasku i zostawiał na nim długi ok. 60&nbsp;cm ślad. W tej niecodziennej sytuacji sędziowie przerwali zawody, by rozważyć jaką odległość skoku jej uznać – od belki do początku śladu warkocza, czy do śladu ciała. Mając mało czasu i wobec ostrego protestu Węgrów, orzekli, że „warkocz jest częścią ciała” i od odległości, która dawała Polce 2. miejsce, odjęli „warkoczowe”. Skutkiem tego zamiast na olimpijskim podium Elżbieta Duńska „wylądowała” w Helsinkach na 12. miejscu. Po tym finale w Polsce wywiązała się „warkoczowa debata narodowa” – słyszało się hasło „Duńska, obetnij warkocz, bo nie chcemy tracić centymetrów!”, jak również „Duńska, nie obcinaj warkocza, bo jest on własnością narodu”. Po tych doświadczeniach Ela przed następnymi igrzyskami przezornie skróciła warkocz.
 
Z [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1952|igrzysk w Helsinkach]] pochodzi również słynne zdjęcie, wykonane w trakcie skoku treningowego, na którym bosa<ref>Na początku kariery Elżbieta Duńska, by „czuć ziemię”, często skakała na bosaka.</ref> Elżbieta z blond warkoczem szybuje nad piaskiem skoczni.
 
Na igrzyskach w [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1956|Melbourne]], w 1956&nbsp;r. roku, Elżbieta startowała już pod nazwiskiem Krzesińska i była bezkonkurencyjna – w finale wyrównała własny rekord świata – 6,35 m, ustanowiła tym samym nowy rekord olimpijski i zdobyła złoty medal. Było to jedyne złoto dla Polski na tych igrzyskach. W Polsce zapanowała euforia, a „Złota Ela” w Gdańsku była noszona na rękach. Dostawała zewsząd gratulacje, wiele z nich przechowuje do dziś. Jeden z telegramów brzmiał: „Przy dźwiękach Jeszcze Polska nie zginęła, Bóg zapłać!, Pyrkowie, [[Australia]]”. Krzesińska była także zgłoszona do biegu na 80 metrów przez płotki, jednak ta konkurencja odbywała się niemal jednocześnie ze skokiem w dal, więc ostatecznie zrezygnowała z występu na tym dystansie<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko=Lipniacki | imię=W. | nazwisko2=Miller | imię2=A. | inni= | tytuł= Od Aten do Melbourne 1896-1956 | data=1957 | wydawca=Sport i Turystyka | miejsce=Warszawa | strony= 184}}</ref>.
 
Na dwa miesiące przed igrzyskami w [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1960|Rzymie]], w 1960 r., na zgrupowaniu w [[Spała|Spale]], doznała kontuzji. Podczas wykonywania skoku pechowo uderzyła piętą<ref>Elżbieta Krzesińska, by „czuć ziemię”, często skakała na bosaka.</ref> w wystającą deskę skoczni, doznała ciężkiego stłuczenia kości piętowej. Powstał duży niegojący się wysięk. Uraz wyłączył ją zupełnie z treningu, przez kolejne tygodnie poruszała się o kulach. Na dwa tygodnie przed olimpiadą, zdecydowała się na bardzo ryzykowny zabieg, na likwidację wysięku i stanu zapalnego silnym naświetlaniem promieniami [[Zdjęcie rentgenowskie|RTG]]. Terapia poskutkowała i zawodniczka wyruszyła do Rzymu. W drodze koleżankom z reprezentacji oświadczyła, że mimo wszystko zamierza zdobyć złoto i jeśli się to uda, to na kolanach wróci ze stadionu do wioski olimpijskiej. W dniu finałów pech dał znać o sobie jeszcze raz. W porannych eliminacjach w pierwszych skokach łatwo uzyskała awans do finału. Wróciła więc do wioski, ale kolce<ref>Buty sportowe z kolcami specjalnie przystosowane do skoku w dal.</ref> zostawiła w roztargnieniu przy bieżni. Gdy po południu przybyła na stadion, by wziąć udział w rozstrzygających skokach, okazało się, że jej buty zniknęły<ref>Później się okazało, że to zawodniczka z innej ekipy „pożyczyła sobie” jej buty i nigdy już ich nie oddała.</ref> i „Złota Ela” nie ma w czym skakać. W opresji poratował ją „Adidas”, który awaryjnie, na prośbę [[Tadeusz Starzyński (lekkoatleta)|Tadeusza Starzyńskiego]], trenera [[Józef Szmidt|Józefa Szmidta]] i kadry [[Trójskok|trójskoczków]], wypożyczył jej na czas finału, o dwa numery za duże, męskie kolce sprinterskie. Mimo tych wszystkich zdarzeń, osłabiona kontuzjami i w butach z zawiniętymi noskami Elżbieta Krzesińska na [[Letnie Igrzyska Olimpijskie 1960|rzymskich igrzyskach]] skoczyła drugi wynik i została wicemistrzynią olimpijską. Złoto w Rzymie zdobyła [[Wira Krepkina]], której w tym sukcesie znacząco dopomogła sama Krzesińska – od początku finału Krepkina miała kłopot z dobraniem rozbiegu i zwróciła się o pomoc do Polki. Krzesińska, która na ten czas miała oddane dłuższe skoki, doradziła rywalce, co zrobić by poprawić rozbieg. Rada okazała się skuteczna, bowiem Krepkina w kolejnym skoku (6,29 m) idealnie „trafiła w deskę”, przeskoczyła „Złotą Elę” (6,27 m) i zdobyła złoty medal olimpijski. Po zawodach w polskiej reprezentacji żartowano, że Ela nie wygrała, bo pewnie nie chciała zedrzeć sobie kolan w drodze do wioski olimpijskiej.
 
Na Mistrzostwach Europy Elżbieta Krzesińska zdobyła dwa medale: brązowy w [[Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 1954|Bernie 1954]] i srebrny w [[Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 1962|Belgradzie 1962]]. W [[Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 1958|Sztokholmie]] w 1958 r. nie startowała, gdyż w tym roku urodziła córkę.
 
Była rekordzistką świata w skoku w dal (6,35 m) (1956).
* [[bieg na 200 metrów]] – 25,7 s (7 sierpnia 1954, Budapeszt)
* [[Bieg na 80 metrów przez płotki|bieg na 80 m przez płotki]] – 11,0 s (1 lipca 1961, [[Poznań]])
* [[skok wzwyż]] – 1,625 m (28 sierpnia 1955, [[Olecko]]).
 
Była zawodniczką klubów: [[Spójnia Gdańsk]] (1949-1956), [[LKS Sopot]] (1957-1960), SLA Sopot-Spójnia Gdańsk (1961-1963) i [[Skra Warszawa]] (1964-1965).
Zwyciężyła w [[Plebiscyt Przeglądu Sportowego 1956|Plebiscycie Przeglądu Sportowego]] w 1956 na najwybitniejszego sportowca Polski. W tym plebiscycie zajmowała też: w [[Plebiscyt Przeglądu Sportowego 1954|1954]] – 7. miejsce, w [[Plebiscyt Przeglądu Sportowego 1957|1957]] – 8. miejsce, a w [[Plebiscyt Przeglądu Sportowego 1960|1960]] była szósta.
 
Po zakończeniu kariery pracowała jako stomatolog. W 1981, tuż przed [[Stan wojenny w Polsce (1981–1983)|stanem wojennym]], wyjechała do męża, który pracował jako trener w [[AngliaWielka Brytania|AngliiWielkiej Brytanii]]. Niebawem wspólnie przenieśli się do [[Stany Zjednoczone|USA]]. Tam mieszkali 20 lat. Elżbieta Krzesińska pracowała jako trener lekkiej atletyki. W 2000 powróciła z mężem do Polski i zamieszkała w [[Warszawa|Warszawie]].
 
W 1994 wydała swoje wspomnienia, w książce pt. ''Zamiatanie warkoczem''.
5252

edycje