Folwark: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  3 miesiące temu
m
→‎Historia: int., lit.
(→‎Folwarki na ziemiach polskich: Bohdan Baranowski "Instrukcje gospodarcze dla dóbr magnackich i szlacheckich z XVII – XIX")
Znaczniki: Z internetu mobilnego Z wersji mobilnej
m (→‎Historia: int., lit.)
 
=== Folwarki na ziemiach polskich ===
Należące do szlachty gospodarstwo posługiwało się głównie pracą chłopów uzupełnioną praca najemną. [[Statut piotrkowski 1496|Statut piotrkowski 1496 roku]] i [[przywilej toruński 1520|przywilej toruński 1520 roku]] doprowadziły do zwiększenia kontroli szlachty nad mieszkańcami, co z biegiem czasu zaczęło wywoływać napięcia społeczne.
 
Dobra magnackie stanowiące tzw. "klucze włości" mogły obejmować kilka bądź kilkanaście wsi tworząc zwarty kompleks dóbr ziemskich. Pojedyncze łany należące do folwarku znajdowały się w szachownicy z łanami chłopskimi jak i w poszczególnych wsiach należących do jednego majątku. Trzeba przy tym zaznaczyć że jedna rodzina chłopska nigdy nie uprawiała całej ziemi folwarcznej przez cały rok, a kmiecie w większości przypadków spędzali jednak więcej czasu w swoich gospodarstwach korzystając również z pracy swoich własnych parobków. Wielkość folwarku była zazwyczaj dopasowana do rozmiarów i możliwości ówczesnej wsi. W interesie właściciela folwarku było utrzymanie w każdej wsi przynajmniej kilku dobrze wyposażonych gospodarstw kmiecych świadczących pańszczyznę sprzężajną. Zakładając że w okolicy znajdowało się ich kilkanaście albo nawet kilkadziesiąt, należy przyjąć iż na jedno gospodarstwo chłopskie przypadała zaledwie pewna część ziemi folwarcznej do uprawy. Łączna suma poszczególnych parceli uprawianych przez chłopów dla dworu stanowiła jednocześnie o wielkośćwielkości folwarku.<ref>Bohdan Baranowski "Instrukcje gospodarcze dla dóbr magnackich i szlacheckich z XVII – XIX"</ref>
 
Mimo tego w przeciwieństwie do systemu czysto pańszczyźnianego chłopi nie stanowili własności szlachty (nie mogli ich oddać czy sprzedać).