Złotogonek: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 14 bajtów ,  3 miesiące temu
m
(nowy artykuł)
Znacznik: Link do ujednoznacznienia
 
Po raz pierwszy gatunek opisał w 1832 roku [[René Lesson]] w swym dziele ''Histoire Naturelle des Colibris'' nadając mu nazwę ''Ornismya oenone''. [[Holotyp]] według autora pochodził z [[Trynidad]]u{{r|Lesson}}, choć prawdopodobnie zebrano go gdzie indziej. Osiemnaście lat później (1850) [[Karol Lucjan Bonaparte]] w pracy ''Conspectus generum avium'' umieścił ten gatunek w nowo stworzonym rodzaju ''Chrysuronia'', w którym według większości opracowań jest klasyfikowany do dziś{{r|itis|ioc}}. Inne umieszczają go natomiast w rodzaju ''Amazilia''{{r|iucn}}.
 
Nazwa rodzajowa ''Chrysuronia'' pochodzi z [[Język grecki|greckiego]] χρυσος ''khrusos'' „złoto”; ουρα ''oura'' „ogon”{{r|hbw}} i została zaadoptowana również do polskiej nazwy zwyczajowej tego gatunku. Epitet gatunkowy pochodzi natomiast od [[Łacina|zlatynizowanej]] wersji imienia [[Nimfa|nimfy]] [[Ojnone]], gr. Οἰνώνη, ''Oinṓnē''{{r|peruaves}}, które z kolei pochodzi od słowa οἶνος, ''oînos'' – „wino”{{r|Liddell}}.
 
[[Plik:Male Golden-Tailed Sappire (Chrysuronia oenone).jpg|thumb|left|Samiec w locie]]
[[Plik:Colibrí Cola de Oro (Golden-tailed Sapphire Hummingbird).jpg|thumb|left|Samica w locie]]
== Podgatunki i zasięg występowania ==
Występuje na rozległych obszarach Ameryki Południowej od [[Trynidad i Tobago|TrynidadTrynidadu]]u, przez północne i północno-zachodnie, podgórskie obszary [[Wenezuela|Wenezueli]], dalej na południe wzdłuż wschodnich stoków [[Andy|Andów]]: w środkowej [[Kolumbia|Kolumbii]], wschodnim [[Ekwador]]ze, wschodnim i centralnym [[Peru]] oraz graniczących z Peru zachodnich krańcach [[Brazylia|Brazylii]], aż po środkową [[Boliwia|Boliwię]].
Wyróżnia się następujące podgatunki:
* ''Ch. o. oenone'' <small>(Lesson, 1832)</small> [[podgatunek nominatywny]], występuje na Trynidadzie, w Wenezueli, Kolumbii, Ekwadorze, Peru i w Brazylii.
 
== Morfologia ==
Długość ciała wynosi ok. 10 cm{{r|oiseaux}}, masa średnio 5,3 grama u samców i 4,8 grama u samic{{r|Hilty}}. W upierzeniu występuje [[dymorfizm płciowy]], choć obydwie płcie mają podobny układ barw. Samce mają żywsze kolory, opalizujące całą gamą barw – od granatowej na głowie (u podgatunku ''Ch. o. josephinae'' nawet fioletowej), przez błękitną na karku i grzbiecie, zieloną u nasady skrzydeł i na piersi po żółtą na brzuchu i bliżej ogona, gdzie barwa przechodzi w złoto-czerwoną. [[Sterówki]] ogona opalizująco miedziane, [[Lotki (ornitologia)|lotki]] mniej błyszczące, szaro-fioletowe. U samicy kolory z wierzchniej strony ciała występują podobnie, choć są bledsze, natomiast brak kolorów od strony brzusznej, gdzie dominuje matowa biel zakłócana od boków obszarem zielonych plamek{{r|peruaves}}. Skrzydła szare, matowe, na głowie brak fioletowo-granatowych piór. Dziób długi i dość prosty, tylko delikatnie zakrzywiony ku dołowi, u obu płci ciemny, górna część czarna, dolna lekko czerwonawa. Nogi krótkie i czarne.
 
== Ekologia i zachowanie ==