Wikipedysta:Nikosiowe/brudnopis: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 4392 bajty ,  4 miesiące temu
brak opisu edycji
{{Władca infobox
|władca = Alojzy I Liechtenstein
|imiona = Aloys I Josef Johannes Nepomuk Melchior
|tytulatura = Jego Najjaśniejsza Wysokość książę Liechtensteinu, książę opawski i karniowski, hrabia Rietbergu, suweren Domu Liechtenstein
|grafika = Prince Alois I von Liechtenstein, by Peter Eduard Ströhling.jpg
|opis grafiki = Portret pędzla Petera E. Ströhling (1794)
|herb = Staatswappen-Liechtensteins.svg
|opis herbu =
|dewiza =
|1. tytuł = [[Lista książąt Liechtensteinu|Książę Liechtensteinu]]
|1. od = 18 sierpnia 1781
|1. do = 24 marca 1805
|1. koronacja =
|1. poprzednik = [[Franciszek Józef I Liechtenstein|Franciszek Józef I]]
|1. następca = [[Jan I Liechtenstein|Jan I]]
|dynastia = [[Liechtensteinowie]]
|data urodzenia = 14 maja 1759
|miejsce urodzenia = [[Wiedeń]]
|data śmierci = 24 marca 1805
|miejsce śmierci = [[Wiedeń]]
|przyczyna śmierci =
|data pogrzebu =
|miejsce spoczynku = Krypta rodowa Liechtensteinów w [[Vranov (powiat Brno)|Vranov]]
|ojciec = [[Franciszek Józef I Liechtenstein]]
|matka = [[Leopoldyna von Sternberg]]
|rodzeństwo =
|1. związek z = [[Karolina Manderscheid-Blankenheim|Karolina von Manderscheidt-Blankenheim]]
|1. związek od = 15 listopada 1783
|1. związek do = 24 marca 1805
|1. dzieci =
|odznaczenia = {{order|OZR|A}}
|commons = Category:Aloys I, Prince of Liechtenstein
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
 
'''Alojzy I Liechtenstein''', właśc. '''Aloys I Josef Johannes Nepomuk Melchior von Liechtenstein''' (ur. [[14 maja]] [[1759]] w [[Wiedeń|Wiedniu]], zm. [[24 marca]] [[1805]] tamże) – [[Lista książąt Liechtensteinu|książę Liechtensteinu]] w latach 1781-1805, tytularny książę [[Księstwo karniowskie|karniowski]] i [[Księstwo opawskie|opawski]], hrabia Rietbergu.
 
== Życiorys ==
Alojzy Józef przyszedł na świat w [[Wiedeń|Wiedniu]] 14 maja 1759 roku, jako najstarszy syn księcia [[Franciszek Józef I Liechtenstein|Franciszka Józefa I]] i jego żony [[Leopoldyna von Sternberg|Marii Leopoldyny von Sternberg]]<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Alois I. von Liechtenstein |data dostępu = 2021-08-27 |opublikowany = geneee.org |url = https://geneee.org/alois+joseph/von+liechtenstein?lang=pl}}</ref>. Od narodzin był zatem [[Następca tronu|następcą]] swojego ojca. Już od małego Alojzy wykazywał zainteresowanie [[Nauka|nauką]] i [[Sztuka|sztuką]]. Po ukończeniu edukacji do 1786 roku odbywał [[Służba wojskowa|służbę wojskową]], podczas której miał krótki epizod w [[Wojna o sukcesję bawarską|wojnie o sukcesję bawarską]]<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Liechtenstein, Alois I. Josef von – Historisches Lexikon |data dostępu = 2021-08-27 |opublikowany = historisches-lexikon.li |url = https://historisches-lexikon.li/Liechtenstein,_Alois_I._Josef_von |język = de}}</ref>. [[18 sierpnia]] [[1781]] roku zmarł [[Franciszek Józef I Liechtenstein|Franciszek Józef I]], a pełnie władzy nad [[Liechtensteinowie|Domem Książęcym]] objął dwudziestodwuletni książę jako ''Alojzy I<ref name=":1" />''.
 
[[15 listopada]] [[1783]] ożenił się z hrabiną [[Karolina Manderscheid-Blankenheim|Karoliną von Manderscheidt-Blankenheim]], jednak nie doczekał się z nią dzieci, a ona sama przeżyła go o 26 lat<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj |tytuł = Manderscheidt-Blankenheim, Karoline Reichsgräfin von – Historisches Lexikon |data dostępu = 2021-08-27 |opublikowany = historisches-lexikon.li |url = https://historisches-lexikon.li/Manderscheidt-Blankenheim,_Karoline_Reichsgr%C3%A4fin_von |język = de}}</ref>.
 
Podobnie jak jego poprzednik Alojzy dalej reorganizował majątek książęcy i unowocześniał metody zarządzania nim. Rozwinął [[Gospodarka|gospodarkę]] na swoich dobrach, a w szczególności [[Gospodarka leśna|leśnictwo]] i [[rolnictwo]]<ref name=":1" />. Dbał również o dobra kulturalne m.in. remontując swoje posiadłości. Zatrudnił cenionego [[Austria|austriackiego]] [[Architekt|architekta]] Josefa Hardtmutha, jako nadwornego architekta książęcego<ref name=":1" />. Alojzy otworzył [[Teatr|teatry]] w [[Zamek Valtice|pałacu Feldsberg]], [[Pałac w Lednicach|pałacu Eisgrub]] oraz Pałacu Liechtensteinów w Wiedniu<ref name=":1" />. Kompletował zbiory biblioteczne i kupował wiele książek. Biblioteka [[Liechtensteinowie|Liechtensteinów]] za czasów Alojzego I stała się jedną z najlepiej wyposażonych i największych w [[Austria|Austrii]]<ref name=":1" />. Jako głowa rodziny Alojzy nie udzielał się w sprawach politycznych, a przez rodzinę cesarską został odznaczony [[Order Złotego Runa|Orderem Złotego Runa]], co było wyrazem dużego zaufania<ref name=":1" />.
 
Nigdy nie odwiedził Liechtensteinu oraz nie wykazywał specjalnego zaangażowania w sprawy Księstwa. Pod koniec swojego panowania podjął inicjatywę utworzenia jednolitego systemu szkolnego w Księstwie<ref name=":1" />.
 
Zmarł schorowany [[24 marca]] [[1805]] roku w [[Wiedeń|Wiedniu]] w wieku 45 lat. Jako, że nie posiadał męskiego [[Potomek|potomka]] władzę po nim odziedziczył jego starszy brat [[Jan I Liechtenstein|Jan I]].
 
== Przypisy ==
<references />
{{Książęta Liechtensteinu}}
{{Kontrola autorytatywna}}