Józef I Jan Liechtenstein: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 2975 bajtów ,  4 miesiące temu
brak opisu edycji
m (MalarzBOT: WP:CHECK#64: poprawiam link tożsamy z tekstem linka)
 
{{Władca infobox
|władca = Józef I Jan Liechtenstein
|imiona = Josef I Johann Adam
|tytulatura = Jego Najjaśniejsza Wysokość książę Liechtensteinu, książę opawski i karniowski, hrabia Rietbergu, suweren Domu Liechtenstein
|tytulatura =
|grafika = Josef Johann Adam v Liechtenstein.jpg
|opis grafiki = Portret Józefa I Jana pędzla FranzaFransa von StampartStamparta (1710)
|herb = Staatswappen-Liechtensteins.svg
|opis herbu =
|faksymile =
|opis faksymile =
|dewiza =
|1. tytuł = [[Lista książąt Liechtensteinu|Książę Liechtensteinu]]
|1. od = [[11 października]] [[1721]]
|1. do = [[17 grudnia]] [[1732]]
|1. koronacja =
|1. poprzednik = [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoni Florian]]
|1. następca = [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]]
|dynastia = [[Liechtensteinowie]]
|data urodzenia = [[27 maja]] [[1690]]
|miejsce urodzenia = [[Wiedeń]]
|data śmierci = [[17 grudnia]] [[1732]]
|miejsce śmierci = [[Valtice]]
|przyczyna śmierci =
|data pogrzebu =
|miejsce spoczynku = Krypta rodowa Liechtensteinów w [[Vranov (powiat Brno)|Vranov]]
|ojciec = [[Antoni Florian Liechtenstein]]
|matka = [[Eleonora Barbara Thun-Hohenstein]]
|rodzeństwo =
|1. związek z = żona[[Gabriela Liechtenstein]]
|1. związek od = 1 grudnia 1712
|1. związek z = 1. Gabriela Liechtenstein,<br>2. Maria Anna von Thun-Hohenstein,<br>3. Maria Anna von Oettingen-Spielberg,<br>4. Maria Anna von Kottulinsky
|1. związek oddo = 8 listopada 1713
|1. związekdzieci do = Karol Antoni
|2. związek z = [[Maria Anna Thun und Hohenstein]]
|1. dzieci = Karol Antoni,<br>Józef Antoni,<br>Maria Teresa,<br>[[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]]
|odznaczenia2. związek od = 3 lutego 1716
|2. związek do = 23 lutego 1716
|commons = Category:Josef Johann Adam, Prince of Liechtenstein
* |3. związek z = [[Maria Anna von Oettingen-Spielberg (1693–1729)]]
|3. związek od = 3 sierpnia 1716
|3. związek do = 15 kwietnia 1729
|13. dzieci = KarolJózef Antoni,<br>Józef Antoni,<br>Maria Teresa,<br> [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]]
* |4. związek z = [[Maria Anna von Kottulinsky (1707–1788)]]
|4. związek od = 22 sierpnia 1729
|4. związek do = 17 grudnia 1732
|odznaczenia = {{order|OZR|A}}
|tytulaturacommons =
|wikiźródła =
|wikicytaty =
}}
'''Józef I Jan Liechtenstein''' (ur. 27 maja 1690 w [[Wiedeń|Wiedniu]], zm. 17 grudnia 1732 w [[Valtice]]) – książę [[Liechtenstein]]u, z rodu [[Liechtensteinowie|Liechtensteinów]]. Panował w latach 1721–1732.
 
'''Józef I Jan Liechtenstein''', właśc. '''Josef Johann Adam von Liechtenstein''' (ur. [[27 maja]] [[1690]] w [[Wiedeń|Wiedniu]], zm. [[17 grudnia]] [[1723|1732]] w [[Valtice|Valticach]]) – [[Lista książąt Liechtensteinu|książę Liechtensteinu]] w latach 1721-1732, tytularny książę [[Księstwo karniowskie|karniowski]] i [[Księstwo opawskie|opawski]], hrabia Rietbergu.
Rządy objął po swoim ojcu, [[Antoni Florian Liechtenstein|Antonim Florianie]]. Służył w wojsku cesarza Austrii, walczył w wojnie o sukcesję hiszpańską, zajmował wysokie stanowiska w hierarchii urzędniczej. Sprawnie administrował domeną rodową, godząc sporne interesy różnych gałęzi rodziny.
 
== Życiorys ==
Był czterokrotnie żonaty i trzykrotnie owdowiał. Jego małżonkami były:
Józef Jan Adam przyszedł na świat [[27 maja]] [[1690]] roku w [[Wiedeń|Wiedniu]] jako syn księcia [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoniego Floriana]] i jego żony [[Eleonora Barbara Thun-Hohenstein|Eleonory Barbary von Thun-Hohenstein]].
* Gabriela Liechtenstein (1692–1713), dalsza krewna, córka [[Jan Adam I Liechtenstein|Jana Adama I]], zmarła w wieku 21 lat
* Maria Anna von Thun-Hohenstein (1698–1716), zmarła w wieku 18 lat
* Maria Anna von Oettingen-Spielberg (1693–1729)
* Maria Anna von Kottulinsky (1707–1788)
 
W 1708 roku udał się do [[Barcelona|Barcelony]] w imieniu [[Karol VI Habsburg|Karola VI]], do jego oblubienicy [[Elżbieta Krystyna z Brunszwiku-Wolfenbüttel|Elżbietą Christine von Braunschweig]]<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Liechtenstein, Josef Johann Adam von – Historisches Lexikon |data dostępu = 2021-08-29 |opublikowany = historisches-lexikon.li |url = https://historisches-lexikon.li/Liechtenstein,_Josef_Johann_Adam_von |język = de}}</ref>. Następnie u boku [[Książę Marlborough|księcia Marlborough]] brał udział w [[Wojna o sukcesję hiszpańską|wojnie o sukcesję hiszpańską]]<ref name=":0" />. W 1712 został mianowany [[Szambelan|szambelanem]] cesarskim, a w 1713 reprezentował cesarza [[Karol VI Habsburg|Karola VI]] w Parlamencie Morawskim<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Century: 18. Jahrhundert |data dostępu = 2021-08-29 |url = https://fuerstenhaus.li/die-biographien-aller-fuersten/18-jahrhundert/ |język = de-DE}}</ref>. Oznaką dużego zaufania do księcia ze strony Wiednia było powołanie go w 1723 roku do Tajnej Rady Cesarskiej<ref name=":0" /><ref name=":1" />. [[11 października]] [[1721]] roku zmarł [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoni Florian]]. Po objęciu władzy nad [[Liechtensteinowie|Domem Książęcym]] Józef Jan wycofał się nieco z życia politycznego i angażował się głównie w wewnętrzne sprawy rodziny<ref name=":0" />. Udało mu się naprawić sytuację finansową rodziny oraz ostatecznie zażegnać konflikty wśród krewnych powstałe po sporze między [[Antoni Florian Liechtenstein|Antonim Florianem]] a [[Jan Adam I Liechtenstein|Janem Adamem I]].
Doczekał się kilkorga dzieci, ale dwóch synów zmarło w wieku niemowlęcym:
* Karol Antoni (1713–1715)
* Józef Antoni (1720–1723)
* Maria Teresa (1721–1753), żona Józefa I Adama von Schwarzenberg (1712–1782)
* [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]] (1724–1748), następca na tronie księstwa, ożeniony w 1732 roku z Marią Józefą von Harrach (1727–1788), córką grafa Fryderyka von Harrach (1696–1749)<ref>[http://freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com/~prohel/names/misc/liechtenstein.html Genealogia na freepages.genealogy.rootsweb.ancestry.com]</ref>.
 
Swoją pierwszą żonę [[Gabriela von Liechtenstein|Gabrielę von Liechtenstein]] (córkę [[Jan Adam I Liechtenstein|Jana Adama I]]) poślubił 1 grudnia 1712 roku, jednak po niespełna roku 8 listopada 1713 roku księżna zmarła<ref name=":0" />. Z ich związku urodził się jeden syn – Karol Antoni, jednak zmarł w wieku dwóch lat<ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Josef I. Johann Adam von Liechtenstein |data dostępu = 2021-08-29 |opublikowany = geneee.org |url = https://geneee.org/josef+johann+adam/von+liechtenstein?lang=pl}}</ref>.
Józef I Jan zmarł, mając 42 lata; jego żona Maria Anna przeżyła go o 56 lat, gdyż zmarła w wieku 81 lat. Syn Jan Nepomucen Karol w roku śmierci ojca był małoletni – liczył bowiem 8 lat – dlatego do osiągnięcia przez niego pełnoletniości (wówczas 13 rok życia) regencję w jego imieniu pełnił [[Józef I Wacław Liechtenstein]].
 
3 lutego 1716 roku ożenił się ponownie z [[Maria Anna von Thun und Hohenstein|Marią Anną von Thun und Hohenstein]] i zaledwie po 20 dniach małżeństwa ponownie owdowiał, nie doczekując się potomków<ref name=":0" />.
== Zobacz też ==
 
* [[książęta Liechtensteinu]]
Po raz trzeci wziął ślub 3 sierpnia 1716 roku z [[Maria Anna von Oettingen-Spielberg|Marią Anną von Oettingen-Spielberg]], która zmarła 15 kwietnia 1729 roku<ref name=":0" />. Z tego małżeństwa urodziło się troje dzieci<ref name=":2" />:
 
* książę Józef Antoni (1720–17231720-1723)
* księżniczka Maria Teresa (1721-1753)
* książę [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]] (1724-1748) – [[Książęta Liechtensteinu|książę Liechtensteinu]] w latach 1732-1748.
 
Ostatnią, czwartą żoną Józefa I Jana była [[Maria Anna von Kottulinsky]], którą poślubił 22 sierpnia 1729 roku<ref name=":0" />. Z tego małżeństwa na świat nie przyszedł żaden potomek.
 
Józef I Jan zmarł [[17 grudnia]] [[1732]] na [[Zamek Valtice|zamku Feldsberg]] w [[Valtice|Valticach]] w wieku 42 lat, przekazując władzę nieletniemu synowi – [[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Janowi Nepomucenowi Karolowi]]. Z racji jego młodego wieku rządy regencyjne sprawował kuzyn Józefa Jana Adama – [[Józef Wacław I Liechtenstein|Józef Wacław I]]. Był jedynym księciem, który posiadał więcej niż jedną małżonkę podczas swojego panowania.
 
== Przypisy ==