Wikipedysta:Nikosiowe/brudnopis: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 12 140 bajtów ,  4 miesiące temu
UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!
(UWAGA! Usunięcie treści (strona pozostała pusta)!)
Znaczniki: Usunięcie całej zawartości strony Ręczne wycofanie zmian
{{Polityka Liechtensteinu}}
 
'''Lista [[Książę Liechtensteinu|książąt Liechtensteinu]]''' – lista władców [[Księstwo Liechtenstein|księstwa Liechtensteinu]], obejmująca wszystkich członków [[Liechtensteinowie|rodziny Liechtensteinów]] od nadania jej dziedzicznych [[Książę|tytułów książęcych]], więc od [[1608]] roku. [[Księstwo Liechtenstein|Księstwo Liechtensteinu]] jako twór państwowy powstało dopiero w [[1719]] roku za panowania [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoniego Floriana]], kiedy to połączone dobra [[Hrabstwo Schellenberg|Schellenberg]] i [[Hrabstwo Vaduz|Vaduz]] zakupione kilka lat wcześniej przez [[Jan Adam I Liechtenstein|Jana Adama I]], zostały wyniesione do rangi [[Księstwo|księstwa]] przez cesarza [[Karol VI Habsburg|Karola VI Habsburga]].
 
Wszyscy władcy w [[Historia Liechtensteinu|historii Liechtensteinu]] należeli do [[Dynastia|dynastii]] [[Liechtensteinowie|Liechtensteinów]] i są potomkami księcia [[Hartmann II Liechtenstein|Hartmanna II Liechtensteina]].
 
Najkrócej panującym władcą był [[Antoni Florian Liechtenstein|Antoni Florian]] – 3 lata, 6 miesięcy i 30 dni{{u|uwaga 1.}}, zaś najdłużej [[Jan II Dobry (książę Liechtensteinu)|Jan II Dobry]] – 70 lat, 2 miesiące i 29 dni, który jest też [[Lista najdłużej pełniących urząd przywódców państw|najdłużej panującym samodzielnie władcą w historii Europy]] (nie licząc [[Ludwik XIV|Ludwika XIV]], którego panowanie po odliczeniu [[Regencja|regencji]] trwało nie 72, a 54 lata).
 
Pierwszym monarchą, który osobiście odwiedził [[Liechtenstein]] był [[Alojzy II]] i miało to miejsce w 1848 roku, natomiast pierwszym księciem, który zamieszkał w [[Księstwo Liechtenstein|Księstwie]] był dopiero [[Franciszek Józef II]].
 
Aktualnie panującym monarchą jest '''[[Jan Adam II Liechtenstein|Jan Adam II]]''', a jego następcą [[Alojzy Liechtenstein (regent)|Alojzy Liechtenstein]].
 
[[Małżonki książąt Liechtensteinu]] noszą tytuł Księżnej Liechtenteinu (niem. ''Fürst von und zu Liechtenstein'')
 
== Tytulatura ==
Panujący książę nosi tytuły: [[Książę Liechtensteinu|księcia Liechtensteinu]], [[Księstwo opawskie|księcia opawskiego]] i [[Księstwo karniowskie|karniowskiego]], hrabiego Rietbergu i suwerena [[Liechtensteinowie|Domu Książęcego]]. Jego oficjalny tytuł w języku niemieckim brzmi: ''Fürst von und zu Liechtenstein, Herzog von Troppau und Jägerndorf, Graf zu Rietberg, Regierer des Hauses von und zu Liechtenstein''.
 
== Lista książąt Liechtensteinu ==
 
=== Książęta tytularni Liechtenstein{{u|uwaga 2.}} ===
{| class="wikitable" width="98%" style="text-align:center"
! rowspan="2" width="5%" |#
! rowspan="2" width="26%" |Imię
! rowspan="2" width="1%" |
! colspan="2" width="24%" |Lata życia
! colspan="2" width="30%" |Czas rządów
! rowspan="2" width="20%" |Rodzice
|-
! width="12%" |Urodzony
! width="12%" |Zmarły
! width="15%" |Od
! width="15%" |Do
|-
| align="center" |1
|[[Karol I Liechtenstein|'''Karol I''']]
''Karl I''
|[[Plik:Karl I von Liechtenstein.jpg|132x132px]]
|30 lipca 1569
[[Valtice|Feldsberg]]
|12 lutego 1627
[[Praga]]
|20 grudnia
'''1608'''
|12 lutego
'''1627'''
|[[Hartmann II Liechtenstein|Hartmann II]],
[[Anna Maria von Ortenburg|Anna von Ortenburg]]
|-
|2
|'''[[Karol Euzebiusz Liechtenstein|Karol Euzebiusz]]'''
''Karl Eusebius''
|[[Plik:Karl Eusebius v Liechtenstein (cropped).jpg|bezramki|103x103px]]
|11 kwietnia 1611
[[Valtice|Feldsberg]]
|5 lutego 1684
[[Kostelec nad Černými lesy]]
|12 lutego
'''1627'''
|5 kwietnia
'''1684'''
|[[Karol I Liechtenstein|Karol I]],
[[Anna Maria Schember von Czernahora]]
|-
|3
|'''[[Jan Adam I Liechtenstein|Jan Adam I]]'''
''Johannes Adam I''
|[[Plik:Johann Adam Andreas v Liechtenstein.jpg|bezramki|125x125px]]
|16 sierpnia 1662
[[Brno]]
|16 czerwca 1712
[[Wiedeń]]
|5 kwietnia
'''1684'''
|16 czerwca
'''1712'''
|[[Karol Euzebiusz Liechtenstein|Karol Euzebiusz]],
[[Joanna Beatrycze von Dietrichstein und Nikolsburg]]
|-
|4
|[[Józef Wacław I Liechtenstein|'''Józef Wacław I''']]
''Josef Wenzel I''
|[[Plik:Joseph Wenzel von Liechtenstein.jpg|bezramki|129x129px]]
|9 sierpnia 1696
[[Praga]]
|10 lutego 1772
[[Wiedeń]]
|16 czerwca
'''1712'''
|<small>[[abdykacja]]</small>
12 marca
'''1718'''
|[[Filip Erazm Liechtenstein|Filip Erazm]],
[[Krystyna Teresa von Löwenstein-Wertheim]]
|-
|5
|'''[[Antoni Florian Liechtenstein|Antoni Florian]]'''
''Anton Florian''
|[[Plik:Anton Florian v Liechtenstein.jpg|bezramki|127x127px]]
|28 maja 1656
[[Wilfersdorf (Dolna Austria)|Wilfersdorf]]
|11 listopada 1721
[[Wiedeń]]
|12 marca
'''1718'''
|<small>utworzenie [[Księstwo Liechtenstein|Księstwa Liechtensteinu]]</small>
23 stycznia
'''1719'''
|[[Hartmann III Liechtenstein|Hartmann III]],
[[Sidonia Elisabeth von Salm Reifferscheidt]]
|}
 
=== Książęta Liechtensteinu ===
{| class="wikitable" width="98%" style="text-align:center"
! rowspan="2" width="5%" |#
! rowspan="2" width="26%" |Imię
! rowspan="2" width="1%" |
! colspan="2" width="24%" |Lata życia
! colspan="2" width="30%" |Czas rządów
! rowspan="2" width="20%" |Rodzice
|-
! width="12%" |Urodzony
! width="12%" |Zmarły
! width="15%" |Od
! width="15%" |Do
|-
| align="center" |5
|'''[[Antoni Florian Liechtenstein|Antoni Florian]]'''
''Anton Florian''
|[[Plik:Anton Florian v Liechtenstein.jpg|bezramki|127x127px]]
|28 maja 1656
[[Wilfersdorf (Dolna Austria)|Wilfersdorf]]
|11 listopada 1721
[[Wiedeń]]
|<small>utworzenie [[Księstwo Liechtenstein|Księstwa Liechtensteinu]]</small>
23 stycznia
'''1719'''
|11 listopada
'''1721'''
|[[Hartmann III Liechtenstein|Hartmann III]],
[[Sidonia Elisabeth von Salm Reifferscheidt]]
|-
|6
|'''[[Józef I Jan Liechtenstein|Józef I Jan]]'''
''Joseph I Johann''
|[[Plik:Josef Johann Adam v Liechtenstein.jpg|bezramki|131x131px]]
|27 maja 1690
[[Wiedeń]]
|17 grudnia 1732
[[Valtice|Feldsberg]]
|11 listopada
'''1721'''
|17 grudnia
'''1732'''
|[[Antoni Florian Liechtenstein|Antoni Florian]],
[[Eleonore Barbara von Thun und Hohenstein]]
|-
|7
|'''[[Jan Nepomucen Karol Liechtenstein|Jan Nepomucen Karol]]'''
''Johann Nepomuk Karl''
|[[Plik:Johann Nepomuk Karl v Liechtenstein.jpg|bezramki|122x122px]]
|8 lipca 1724
[[Wiedeń]]
|22 grudnia 1748
[[Vyškov]]
|17 grudnia
'''1732{{u|uwaga 3.}}'''
|22 grudnia
'''1748'''
|[[Józef I Jan Liechtenstein|Józef I Jan]],
[[Maria Anna von Oettingen-Spielberg]]
|-
|4
|[[Józef Wacław I Liechtenstein|'''Józef Wacław I''']]
''Josef Wenzel I''
|[[Plik:Joseph Wenzel von Liechtenstein.jpg|bezramki|129x129px]]
|9 sierpnia 1696
[[Praga]]
|10 lutego 1772
[[Wiedeń]]
|22 grudnia
'''1748'''
|10 lutego
'''1772'''
|[[Filip Erazm Liechtenstein|Filip Erazm]],
[[Krystyna Teresa von Löwenstein-Wertheim]]
|-
|8
|'''[[Franciszek Józef I Liechtenstein|Franciszek Józef I]]'''
''Franz Joseph I''
|[[Plik:Franz Josef I Liechtenstein.jpg|bezramki|122x122px]]
|19 listopada 1726
[[Mediolan]]
|18 sierpnia 1781
[[Metz]]
|10 lutego
'''1772'''
|18 sierpnia
'''1781'''
|[[Emanuel Liechtenstein|Emanuel]],
[[Maria Anna Dietrichstein]]
|-
|9
|'''[[Alojzy I]]'''
''Aloys I''
|[[Plik:Prince Alois I von Liechtenstein, by Peter Eduard Ströhling.jpg|bezramki|125x125px]]
|15 maja 1759
[[Wiedeń]]
|24 marca 1805
[[Wiedeń]]
|18 sierpnia
'''1781'''
|24 marca
'''1805'''
|[[Franciszek Józef I Liechtenstein|Franciszek Józef I]],
[[Leopoldyna von Sternberg]]
|-
|10
|'''[[Jan I Liechtenstein|Jan I]]'''
''Johann I''
|[[Plik:Johann Josef I von Liechtenstein.jpg|bezramki|126x126px]]
|27 czerwca 1760
[[Wiedeń]]
|20 kwietnia 1836
[[Wiedeń]]
|24 marca
'''1805'''
|20 kwietnia
'''1836{{u|uwaga 4.}}'''
|[[Franciszek Józef I Liechtenstein|Franciszek Józef I]],
[[Leopoldyna von Sternberg]]
|-
|11
|'''[[Alojzy II]]'''
''Aloys II''
|[[Plik:Portrait of Alois II of Liechtenstein, Friedrich Schilcher (1858).jpg|bezramki|117x117px]]
|25 maja 1796
[[Wiedeń]]
|12 listopada 1858
[[Lednice|Eisgrub]]
|20 kwietnia
'''1836'''
|12 listopada
'''1858'''
|[[Jan I Liechtenstein|Jan I]],
[[Józefa Fürstenberg-Weitra]]
|-
|12
|'''[[Jan II Dobry (książę Liechtensteinu)|Jan II]]'''
''Johann II''
|[[Plik:JohannesII.jpg|bezramki|113x113px]]
|5 października 1840
[[Lednice|Eisgrub]]
|11 lutego 1929
[[Valtice|Feldsberg]]
|12 listopada
'''1858'''
|11 lutego
'''1929'''
|[[Alojzy II]],
[[Franciszka Kinsky von Wchinitz und Tettau]]
|-
|13
|'''[[Franciszek I Liechtenstein|Franciszek I]]'''
''Franz I''
|[[Plik:Franz I ambassador.png|bezramki|120x120px]]
|28 sierpnia 1853
[[Mödling]]
|25 lipca 1938
[[Valtice|Feldsberg]]
|11 lutego
'''1929'''
|25 lipca
'''1938{{u|uwaga 5.}}'''
|[[Alojzy II]],
[[Franciszka Kinsky von Wchinitz und Tettau]]
|-
|14
|'''[[Franciszek Józef II]]'''
''Franz Joseph II''
|[[Plik:Fürst Franz Josef II..jpg|bezramki|129x129px]]
|16 sierpnia 1906
[[Frauental an der Laßnitz|Frauental]]
|13 listopada 1989
[[Grabs]]
|25 lipca
'''1938'''
|13 listopada
'''1989{{u|uwaga 6.}}'''
|[[Alojzy Liechtenstein|Alojzy]],
[[Elżbieta Amalia Habsburg]]
|-
|15
|'''[[Jan Adam II Liechtenstein|Jan Adam II]]'''
''Johann Adam II''
|[[Plik:Ιωάννης Αδάμ Β΄ του Λίχτενσταϊν.jpg|bezramki|113x113px]]
|14 lutego 1945
[[Zurych]]
| ---
|13 listopada
'''1989'''
|teraz{{u|uwaga 7.}}
|[[Franciszek Józef II]], [[Georgina von Wilczek]]
|}
 
== Uwagi ==
{{Uwagi|
* <ref name="uwaga 1.">Najkrócej samodzielnie panującym księciem był Jan Nepomucen Karol, którego samodzielne panowanie trwało 3 lata, 5 miesięcy i 14 dni (1745-1748), jednak formalnie był księciem już od 1732, a w jego imieniu władzę sprawował Józef Wacław I z powodu jego nieletniości. Zatem formalnie jego panowanie trwało 16 lat, i 5 dni.</ref>
* <ref name="uwaga 2.">Członkowie rodu [[Liechtensteinowie|Liechtensteinów]], którzy mieli [[Książę|tytuł książęcy]] przed utworzeniem [[Księstwo Liechtenstein|Księstwa Liechtensteinu]] w 1719 roku.</ref>
* <ref name="uwaga 3.">Z powodu jego nieletniości w latach 1732-1745 władzę w charakterze [[Regent|regenta]] sprawował [[Józef Wacław I Liechtenstein|Józef Wacław I]]. Samodzielną władzę zaczął sprawować dopiero od 8 lipca 1745.</ref>
* <ref name="uwaga 4.">W latach 1806-1814 formalną władzę sprawował nieletni syn [[Jan I Liechtenstein|Jana I]] – [[Karol Jan Liechtenstein|Karol Jan]]. W 1806 roku [[Liechtenstein]] został wcielony do [[Związek Reński|Związku Reńskiego]], a takim ruchem książę Jan chciał uniknąć konfliktu z [[Monarchia Habsburgów|monarchią habsburską]].</ref>
* <ref name="uwaga 5.">Już od 30 marca 1938 władzę w charakterze [[Koregent|koregenta]] sprawował jego następca – [[Franciszek Józef II]].</ref>
* <ref name="uwaga 6.">Już od 24 marca 1984 władzę w charakterze [[Koregent|koregenta]] sprawował jego następca – [[Jan Adam II Liechtenstein|Jan Adam II]].</ref>
* <ref name="uwaga 7.">Już od 15 sierpnia 2004 władzę w charakterze [[Koregent|koregenta]] sprawuje jego następca – [[Alojzy Liechtenstein (regent)|Alojzy]].</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
 
* {{Cytuj książkę|nazwisko=Koźbiał|imię=Krzysztof|tytuł=System polityczny Księstwa Liechtensteinu|rok=2013|wydawca=[[Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego]]|miejsce=Kraków|strony=90|isbn=978-83-233-3523-8|url=https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/5936/kozbial_system_polityczny_ksiestwa_liechtensteinu_2013.pdf?sequence=1&isAllowed=y|data dostępu=2021-08-30|język=pl}}
* {{Cytuj książkę|nazwisko=|imię=|tytuł=Konstytucja Księstwa Liechtensteinu|rok=2013|wydawca=[[Biblioteka Sejmowa]]|miejsce=Warszawa|strony=102|isbn=978-83-7666-209-1|url=http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/liechtenstein2013.pdf|data dostępu=2021-08-30|język=pl|inni=Radosław Grabowski (tłum.), Teresa Koperska (red.), Katarzyna Gralak (red.)|rozdział=Aneks 3. Panujący książęta Księstwa Liechtensteinu}}
* {{Cytuj stronę|url=https://historisches-lexikon.li/Liechtenstein,_von|tytuł=Liechtenstein, von – Historisches Lexicon|autor=Heinz Dopsch, Arthur Stögmann|opublikowany=Historisches Lexicon des Fürstentums Liechtenstein online|data dostępu=2021-08-30|język=de}}
{{Liechtenstein}}{{Książęta Liechtensteinu}}