Układ pokarmowy człowieka: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 17 bajtów ,  2 miesiące temu
poprawa przek., drobne merytoryczne
m (int.)
(poprawa przek., drobne merytoryczne)
 
=== Jama ustna ===
{{osobny artykuł|Jama ustna}}
W anatomii człowieka jama ustna ([[łacina|łac.]] ''cavum oris'') jest początkowym odcinkiem przewodu pokarmowego. W niej następuje wstępna, mechaniczna obróbka pokarmu i przygotowanie go do dalszego trawienia. Pokarm zostaje rozdrabniany, miażdżony i mieszany ze [[ślina|śliną]], która zawiera enzym trawienny [[amylazaAmylazy|amylazę ślinową]] (ptialinę). Dorosły człowiek ma 32 [[zęby człowieka|zęby]], 16 w szczęce i 16 w żuchwie:
* 4 siekacze (''dentes incisivi'')
* 2 kły (''dentes canini'')
==== Budowa ====
Żołądek ma kształt workowaty, z przełykiem łączy się za pomocą wpustu żołądka (''cardia ventriculi''), a z [[dwunastnica|dwunastnicą]] łączy go [[odźwiernik]] (''pylorus ventriculi''), otwór otoczony silną mięśniówką okrężną, która rozszerza się i zwęża w zależności od różnicy pH między środowiskami. Bocznie od części wpustowej widoczne jest dno żołądka przechodzące w trzon. Obie te części obejmują łukowate dwie krzywizny: lewa większa oraz prawa mniejsza, będąca jakby przedłużeniem ściany przełyku. Trzon żołądka ustawiony jest bardziej pionowo, podczas gdy następująca po nim część odźwiernikowa przebiega raczej poziomo. Otwór końcowy żołądka stanowi odźwiernik przechodzący w [[dwunastnica|dwunastnicę]]. Podział anatomiczny żołądka na trzon i część odźwiernikową odpowiada jego czynnościom: trzon magazynuje pokarm i częściowo trawi, a część odźwiernikowa przesuwa go do dwunastnicy.
Błona śluzowa żołądka tworzy liczne, wysokie fałdy o przebiegu podłużnym. Znajdują się w niej liczne gruczoły żołądkowe, wytwarzające m.in. [[kwas solny]] (gruczoły dna) oraz [[podpuszczka|podpuszczkę]] (tylko u niemowlaków) i [[pepsyna|pepsynę]]. Błonę mięśniową tworzą 3 warstwy mięśni, których czynność warunkują okresowe [[perystaltyka|ruchy perystaltyczne]], które powodują mieszanie i rozcieranie masy pokarmowej oraz przesuwanie jej ku odźwiernikowi i przechodzenie do dwunastnicy. Żołądek unerwiony jest przez [[NeurytAkson|włókna nerwowe]] [[autonomiczny układ nerwowy|autonomicznego układu nerwowego]].
 
==== Wielkość ====
{{osobny artykuł|Trawienie u człowieka}}
Do przyswojenia zdecydowanej większości pożywienia (białka, tłuszcze i węglowodany) konieczne jest [[trawienie]]. W jego wyniku zachodzi proces rozkładu do substancji prostszych, które podlegają wchłanianiu. Pokarmy są trawione za pomocą soków wydzielanych przez różne gruczoły.
Ślinianki i gruczoły ślinowe produkują ślinę, która zawiera [[amylazaAmylazy|amylazę ślinową]]. Błona śluzowa żołądka wydziela sok składający się głównie z [[kwas solny|kwasu solnego]] i [[pepsyna|pepsyny]], [[jelito cienkie]] – tzw. [[sok jelitowy]]. Soki te różnią się składem i czynnością. Oprócz tego do jelit wydzielają dwa ważne gruczoły – [[wątroba]] ([[żółć]]) i [[trzustka]] ([[sok trzustkowy]]). Strawione składniki pokarmu ulegają wchłanianiu; odbywa się ono głównie w jelicie cienkim, a w jelicie grubym wchłaniane są tylko niektóre substancje, jak np. [[woda]] i [[sole mineralne]].
 
== Narządy układu pokarmowego człowieka ==