Hełm Adrian: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 38 bajtów ,  5 miesięcy temu
m
→‎Historia: drobne redakcyjne
m (Sumek101 przeniósł stronę Hełm Adrian M1915 do Hełm Adrian: artykuł opisuje zbiorczo wszystkie modele hełmu, nie tylko M1915)
m (→‎Historia: drobne redakcyjne)
 
== Historia ==
[[Plik:Les premières tranchées du 262e RI en octobre 1914.jpg|thumb|Żołnierze francuscy w umundurowaniu z początku wojny (1914 r.). Na głowach płócienne czapki - [[kepi]]]]
Na początku [[I wojna światowa|I wojny światowej]], żołnierze wszystkich stron konfliktu, nosili na głowach płócienne czapki lub skórzane [[Pikielhauba|pikielhauby]], nie zapewniające żadnej ochrony przed [[Odłamek|odłamkami]] i [[szrapnel]]ami. W toku wojny, w wyniku działań artylerii gwałtownie rosła liczba ofiar z ranami głowy, ciężkimi w leczeniu i często śmiertelnymi. W związku z tym zwrócono uwagę na konieczność zapewnienia żołnierzom należytej ochrony. Pierwsi na ten problem zareagowali Francuzi, wprowadzając już w 1914 r. „stalowe ochraniacze” zakładane pod czapki ([[kepi]])<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.militarytrader.com/militaria-collectibles/the-first-modern-steel-combat-helmet-the-french-adrian |tytuł = The first modern steel combat helmet: the French ‘Adrian’ |nazwisko = Suciu |imię = Peter |opublikowany = Military Trader |język = en |data = 2019-11-08 |data dostępu = 2020-02-28}}</ref>.
 
Było to jednak rozwiązanie prowizoryczne i niewystarczające, w związku z czym 1915 r. podjęto decyzję o zaprojektowaniu solidniejszej ochrony głowy. Do wykonania zadania powołano specjalną komisję wojskową pod kierownictwem naczelnego [[intendent]]a [[Armée de terre|armii francuskiej]] pułkownika [[Louis Adrian|Louisa Adriana]]<ref>[[Włodzimierz Kwaśniewicz]]: ''1000 słów o broni białej i uzbrojeniu ochronnym'', 1981, s. 53.</ref>. Jeszcze w tym samym roku ukończono projekt, a hełm przyjęto na wyposażenie jako '''Mle 1915'''.
[[Plik:Temporary exhibition about WWI, gare de Paris-Est, 2014 (French kepi & Adrian helmet) croped.jpg|thumb|Porównanie [[kepi]] oraz hełmu Adrian Mle 1915]]
Nowo opracowany hełm wzorowany był na kaskach paryskich [[strażak]]ów<ref>[[Andrzej Chwalba]]: ''Samobójstwo Europy. Wielka Wojna 1914-1918'', 2014, s. 407.</ref>. Jego zasadniczą częścią był [[Dzwon (część hełmu)|dzwon]] wykonany metodą tłoczenia z blachy [[stal]]owej o grubości 0,7 mm, do którego mocowano [[Daszek (część hełmu)|daszek]] i [[nakarczek]] (połączone ze sobą [[nit (technika)|nitami]] lub zgrzewane). Łączenie dzwonu z pozostałymi elementami wykonywane było metodą walcowania, przez co w miejscu spojenia powstawało 3 milimetrowe zgrubienie. Dzwon w swojej górnej części posiadał podłużne wycięcie (służące za otwór wentylacyjny), które zasłaniano poprzez przynitowany charakterystyczny [[Grzebień (część hełmu)|grzebień]]. Na przodzie hełmu umiejscowione były dwa otworki służące do mocowania metalowego emblematu (odpowiedniego dla danego rodzaju wojsk). W środku hełmu znajdował się skórzany [[fasunek]] w naturalnym kolorze. Całość ważyła 0,76 kg.
 
W Polsce standardowo przemalowywano oryginalne niebieskie hełmy francuskie na kolor khaki, a na ich dzwonach montowano polskie emblematy w postaci [[Polski orzeł wojskowy|orzełków wojskowych]] wz. 19 (lub malowano je). Na mocy rozkazu z 1 lipca 1930 r. orzełki z hełmów zaczęto usuwać, a otwory na czole dzwonu zalutowywano (do 1939 r. nie wykonano jednak do końca tych wytycznych)<ref name=Kijak/>.
 
W Polsce na podstawie hełmów Adriana wytwarzano również z masy papierowej hełmy-zabawki, lakierowane na kolor khaki z płóciennym fasunkiem. „Hełmy” te przeznaczone były na rynek cywilny (jako zabawki), ale używali ich również młodzi [[dobosz]]e w orkiestrach wojskowych<ref name=Kijak/>.
 
== Emblematy ==