Huragan Heta: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 6 bajtów ,  1 miesiąc temu
m
WP:SK, drobne techniczne
(drobne redakcyjne)
m (WP:SK, drobne techniczne)
Straty po uderzeniu cyklonu w Tonga, Niue, Samoa i Samoa Amerykańskim wyniosły od około 110 do 150 milionów dolarów, a jedna osoba poniosła śmierć<ref>{{Cytuj |tytuł = Pacific/Niue: Mother died shielding baby in cyclone - Niue (New Zealand) |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = ReliefWeb |url = https://reliefweb.int/report/niue-new-zealand/pacificniue-mother-died-shielding-baby-cyclone |język = en}}</ref>. W początkowym stadium Heta spowodowała niewielkie szkody. Jednak w silne uderzenia wiatru w [[Wallis i Futuna]] spowodowały wyłączenia prądu i niewielkie uszkodzenia budynków i upraw. W Tonga silne wiatry uszkodziły domy i spowodowały poważne szkody w uprawach głównie [[Chlebowiec|chlebowca]], [[mango]], [[Matoa|tavy]] i [[Banan (owoc)|bananów]]. Na terenie [[Tonga]] zostało zniszczonych 50–100% budynków. Jednak wcześniejsze ostrzeżenia zapobiegły stratom w ludziach. Zniszczenia na Tonga oszacowano na 160 000 [[Dolar amerykański|USD]]<ref name=":3">{{Cytuj |tytuł = TONGA’S NIUATOPUTAPU SUFFERS FOOD SHORTAGE {{!}} Pacific Islands Report |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = www.pireport.org |url = http://www.pireport.org/articles/2004/01/15/tonga%C3%A2%C2%80%C2%99s-niuatoputapu-suffers-food-shortage}}</ref>.
 
W Niue zanim przestała działać stacja pogodowa ciśnienie atmosferyczne wynosiło 945 [[milibar]]y. Zniszczona została stolica wyspy [[Alofi]]. Fala sztormowa spowodowała śmierć dwóch osób<ref name=":2" /><ref>{{Cytuj |tytuł = ICT Damage Assessment and Recovery Plan after Cyclone Heta in Niue Islands |data = 2006-07-15 |data dostępu = 2021-11-27 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20060715092105/http://www.undp.org.ws/PDF/Recovery_Niue/ict_recoveryplan_niue.pdf#search=%22Cyclone%20Heta%22#search=}}</ref>. Straty oszacowano na ponad 85 mln [[Dolar nowozelandzki|NZD]] co było pięciokrotnością [[Produkt krajowy brutto|PKB]] z 2003 roku wynoszącego 17 mln USD. Nieodwracalne straty poniosło Centrum Kultury i Muzeum Huanaki (Huanaki Cultural Centre & Museum), które zostało zniszczone razem z ponad 90% kolekcji muzealnej<ref>{{Cytuj |tytuł = As climate change uproots communities, innovation can rescue culture |czasopismo = Reuters |data = 2016-11-15 |data dostępu = 2021-11-28 |url = https://www.reuters.com/article/us-climatechange-migrants-culture-idUSKBN13A0ZE |język = en}}</ref><ref name=":1">{{Cytuj |autor = Jon Barnett, Heidi Ellemor |tytuł = Niue after Cyclone Heta |czasopismo = The Australian Journal of Emergency Management |data = 2007 |numer = 1 |url = https://ajem.infoservices.com.au/downloads/AJEM-22-01-02}}</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Niue working to restore treasures for future generations |data = 2017-05-11 |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = RNZ |url = https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/330586/niue-working-to-restore-treasures-for-future-generations |język = en-nz}}</ref>.
 
W stolicy Samoa [[Apia]] ulewne deszcze spowodowały niewielkie podtopienia. Fala sztormowa spowodowała zamknięcie i uszkodzenie kilka dróg. W [[Savaiʻi|Savai'i]] cyklon uszkodził linie energetyczne<ref>{{Cytuj |tytuł = APCEDI Cyclone Heta Alert No. 6 - American Samoa |data dostępu = 2021-11-27 |opublikowany = ReliefWeb |url = https://reliefweb.int/report/american-samoa/apcedi-cyclone-heta-alert-no-6 |język = en}}</ref>. W [[Samoa Amerykańskie|Samoa Amerykańskim]] dwie stacje pogodowe poinformowały o wietrze o sile120 km/h w porywach do185 km/h. Uderzenia wiatru zniszczyły ponad 600 domów i uszkodziły 4 tysiące. Wzdłuż północnej i zachodniej części wyspy fale miały wysokość do13,4 m i zniszczyły wiele łodzi w pobliżu [[Swains]]. Chociaż na Samoa nie zanotowano zgonów, rany odniosło 20 osób, a szkody oszacowano na 50 do 150 mln USD<ref>{{Cytuj |tytuł = Storm Events Database - Event Details {{!}} National Centers for Environmental Information |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = www.ncdc.noaa.gov |url = https://www.ncdc.noaa.gov/stormevents/eventdetails.jsp?id=5381384}}</ref>.
Po uderzeniu cyklonu Heta rząd Niue ogłosił stan wyjątkowy. Rząd przygotował plan odbudowy<ref>{{Cytuj |tytuł = “Niue Foou- A New Niue”Cyclone Heta Recovery Plan |data = 2004-04 |data dostępu = 2021-11-28 |url = https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/NIUE_HETA2004_Recovery%20Plan.pdf}}</ref>. Budynki postanowiono przenieść 3 km w głąb lądu na płaskowyż Fonuakula<ref>{{Cytuj |tytuł = Niue recovery at $23 million, Alofi to be relocated - Niue (New Zealand) |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = ReliefWeb |url = https://reliefweb.int/report/niue-new-zealand/niue-recovery-23-million-alofi-be-relocated |język = en}}</ref>. Już 8 stycznia Nowa Zelandia i Australia przysłały pomoc i zaopatrzenie dla przesiedlonych mieszkańców. Wartość pomocy przekazanej przez rząd Nowej Zelandii wyniosła 5 mln NZD<ref>{{Cytuj |tytuł = Tropical Cyclone Heta: NZ gives $5 million to help rebuild Niue - Niue (New Zealand) |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = ReliefWeb |url = https://reliefweb.int/report/niue-new-zealand/tropical-cyclone-heta-nz-gives-5-million-help-rebuild-niue |język = en}}</ref>. Większość z nich wydano na budowę nowego szpitala. Rząd [[Polinezja Francuska|Polinezji Francuskiej]] przysłał materiały budowlane i ciężki sprzęt do usuwania gruzu<ref name=":1" />.
 
Na Samoa [[Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca|Międzynarodowy Czerwony Krzyż i Czerwony Półksiężyc]] zmobilizował wolontariuszy, którzy rozdali [[Brezent|plandeki,]] , pojemniki z wodą, koce, młotki, gwoździe, garnki i latarnie. W Tonga Czerwony Krzyż ocenił skalę zniszczeń i udzielił pomocy humanitarnej wyspie Niuatoputapu<ref name=":4">{{Cytuj |tytuł = Pacific: Cyclone Heta - Information Bulletin n° 2 - Niue (New Zealand) |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = ReliefWeb |url = https://reliefweb.int/report/niue-new-zealand/pacific-cyclone-heta-information-bulletin-n-2 |język = en}}</ref>. Ponadto Nowa Zelandia zapewniła Tonga dostawy i pomoc humanitarną o wartości 10 000 USD<ref name=":3" /><ref name=":4" />.
 
Po przejściu cyklonu gubernator Samoa Amerykańskiego Faoa Aitofele Sunia ogłosił stan wyjątkowy, a później prezydent [[George W. Bush]] uznał je za terytorium dotknięte katastrofą. Umożliwiło to staranie się o pomoc federalną. Po przejściu huraganu otwarto 13 schronisk do których ewakuowano 140 mieszkańców<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Disaster Response: Cyclone Heta |data = 2005-08-28 |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = web.archive.org |url = https://web.archive.org/web/20050828001700/http://www.ucc.org/disaster/d012004.htm}}</ref>. Ponadto Small Business Administration (SBA) zaoferowało 40 000–200 000 USD pożyczek na remonty dla mieszkańców i 1,5 mln USD kredytów remontowych dla przedsiębiorstw<ref>{{Cytuj |tytuł = Territory of American Samoa |data = 2004-01-28 |data dostępu = 2021-11-28 |url = https://www.federalregister.gov/documents/2004/01/28/04-1736/territory-of-american-samoa}}</ref>. Rząd federalny zaoferował 22 miliony USD pomocy humanitarnej za pośrednictwem [[Federalna Agencja Zarządzania Kryzysowego|Federalnej Agencji Zarządzania Kryzysowego]] (FEMA)<ref>{{Cytuj |tytuł = FEMA says American Samoa Cyclone Heta assistance cheats delay the process |data = 2004-02-18 |data dostępu = 2021-11-28 |opublikowany = RNZ |url = https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/147395/fema-says-american-samoa-cyclone-heta-assistance-cheats-delay-the-process |język = en-nz}}</ref>. Również [[Zjednoczony Kościół Chrystusa|Zjednoczony Kościół Chrystusowy]] przekazał pomoc humanitarną w wysokości 5000 dolarów<ref name=":0" />.
 
== Przypisy ==
{{Przypisy}}
{{Kontrola autorytatywna}}
 
[[Kategoria:Cyklony tropikalne na Oceanie Spokojnym]]
[[Kategoria:Cyklony tropikalne w 2004]]
75 483

edycje