Publiczna debata w sprawie amerykańskiego systemu obrony antybalistycznej: Różnice pomiędzy wersjami

m
ujednoznacznianie przy użyciu AWB
(→‎Negocjacje: edytoweane slowo "Polski" mała litera zamieniona na dużą.)
m (ujednoznacznianie przy użyciu AWB)
W 2007 planowano, że baza antyrakiet będzie wyposażona w dwustopniowe GBI, gdyż z Polski do wrogich wyrzutni pocisków balistycznych jest mniejszy dystans niż z USA. Baza antyrakiet będzie chroniła w pierwszej kolejności terytorium USA, w drugiej Izrael, a w trzeciej Europę (w tym także Polskę) w przypadku ataku rakietowego przynajmniej na dwa kraje (np. USA i Litwę). Kolejność ta nie odnosi się do ataku na pojedyncze państwo (np. Polskę) – baza zajmie się od razu ochroną tylko niej.
 
W 2007 planowano, że tarcza antyrakietowa w Polsce będzie się składać z bazy systemu '''GMD''' (ang. ''Ground-Based Midcourse Defense'' – Naziemny system obrony antybalistycznej w środkowej fazie lotu), mającej 10<ref name=kwasniewskialeksander /> antyrakiet GBI docelowo wyposażonych w 20 głowicowy moduł (ang. ''Multiple Kill Vehicle'' – Wielogłowicowy pojazd niszczący) [[Multiple Kill Vehicle|MKV]] umieszczonych w silosach. Personel bazy będzie składać się z 1200 osób<ref name=altair>{{Cytuj |autor = Grzegorz Hołdanowicz |tytuł = Gra o bezpieczeństwo i miliardy |url = https://web.archive.org/web/20071022194831/http://www.altair.h2.pl/cz-art-244 |opublikowany = Altair |data = 2007-02}}</ref>, z czego: 400 operatorów i członków personelu technicznego, 200 żołnierzy [[United States Armed Forces|sił zbrojnych USA]] do ochrony 100 &nbsp;km²<ref>{{Cytuj |autor = Michał Baranowski |tytuł = Z tarczą albo na tarczy |url = https://web.archive.org/web/20070928040038/http://www.magazynfakty.pl/a1096-z-tarcza-albo-na-tarczy.htm |opublikowany = Magazyn Fakty |data = 2006-05}}.</ref> bazy, a resztę stanowić będą ich rodziny.
 
Obszar, na którym będą się znajdowały wyrzutnie przeciwrakiet, to prostokąt o wymiarach: 137 m na 37 m. Wokół silosów z antyrakietami będzie rozciągać się strefa bezpieczeństwa o promieniu pół kilometra, dostęp do niej będzie miało kilkunastu żołnierzy z upoważnieniem do wystrzelenia pocisków. Żołnierze ci będą przez całą kilkugodzinną służbę obserwowali na ekranach napływające informacje [[Wywiad (instytucja)|wywiadowcze]]. Dostęp do całej bazy w tym do wyrzutni antypocisków będzie miało kilku wysokich [[oficer (wojsko)|oficerów]] polskich, w tym dowódca polskiej jednostki wojskowej zapewniającej bezpieczeństwo z zewnątrz bazy. W promieniu 4,5 &nbsp;km od silosów będzie obszar pełen czujników ruchu. Obszar dostępny dla cywili będzie znajdował się w odległości 14 &nbsp;km od wyrzutni rakiet.
 
W roku 2007 myślano, że łączny koszt budowy w Polsce bazy i jej wyposażenia wyniesie 3,5 mld USD<ref>{{Cytuj |tytuł = Szczepański: Tarcza antyrakietowa podnosi bezpieczeństwo Polski |url = http://www.bankier.pl/wiadomosc/Szczepanski-Tarcza-antyrakietowa-podnosi-bezpieczenstwo-Polski-1564647.html |opublikowany = Bankier.pl |data = 2007-03-28}}</ref> i zostanie w całości pokryty przez Departament Obrony USA<ref>{{Cytuj |tytuł = USA: to my zapłacimy za tarczę |url = https://web.archive.org/web/20070930065826/http://ww6.tvp.pl/View?Cat=124&id=506381 |opublikowany = TVP |data = 2007-06-01}}</ref>. W razie niebezpieczeństwa bazy, do Polski zostanie wysłana [[bateria artylerii przeciwlotniczej|bateria]] kilku mobilnych wyrzutni THAAD należąca do jednej z brygad US Army<ref name=altair />. W roku 2007 planowano, że budowa bazy antyrakiet w Polsce ma się rozpocząć na wiosnę 2009 roku<ref name=emetro>{{Cytuj |tytuł = Z tarczą czy na tarczy |url = https://web.archive.org/web/20080926200024/http://www.emetro.pl/emetro/1,85651,5611347,Z_tarcza_czy_na_tarczy.html |opublikowany = emetro |data = 2008-08-20}}</ref> i w tymże roku 2007 uważano, że ma się zakończyć w 2014<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Mężyński |tytuł = Tarcza rakietowa będzie w Polsce do 2014 r.? |url = http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/artykuly/199984,tarcza-rakietowa-bedzie-w-polsce-do-2014-r.html |opublikowany = Dziennik.pl |data = 2007-10-12}}</ref>. W roku 2007 myślano, że w 2011<ref>{{Cytuj |tytuł = Tarcza antyrakietowa od 2011 roku? |url = http://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/tarcza;antyrakietowa;od;2011;roku,186,0,236730.html |opublikowany = money.pl |data = 2007-04-18}}</ref> mają pojawić się pierwsze rakiety i baza ma osiągnąć wstępną gotowość bojową, a pełną w 2015 roku<ref name=kwasniewskialeksander>[http://www.kwasniewskialeksander.pl/attachments/RAPORT_MISSILE_DEFENSE_000.pdf Amerykański projekt systemu obrony przeciwrakietowej (Missile Defense)].{{martwy link}}</ref>.
 
Zgodnie z sondażem opinii społecznej „Gazety Wyborczej”, przeprowadzonym 19 sierpnia 2008 r., większość społeczeństwa – 60% – było za umieszczeniem w Polsce elementów amerykańskiego globalnego systemu antybalistycznego, a 32% było przeciw<ref name="wybor">{{Cytuj |autor = Piotr Pacewicz |tytuł = Polubiliśmy tarczę, bo boimy się Rosji – sondaż „Gazety” |url = https://web.archive.org/web/20080924013052/http://wyborcza.pl/1,79204,5606991,Polubilismy_tarcze__bo_boimy_sie_Rosji___sondaz___Gazety__.html |opublikowany = Wyborcza.pl |data = 2008-08-20}}</ref>. Poparcie wzrosło o 27 punktów procentowych, a o 20 pkt. proc. zmalała liczba przeciwników od czasu sondażu przeprowadzonego dla „[[Gazeta Wyborcza|Gazety Wyborczej]]” na początku lutego 2008<ref>{{Cytuj |tytuł = Sondaż „Gazety”: Tarczy raczej nie chcemy |url = https://web.archive.org/web/20080706153651/http://wyborcza.pl/1,85996,5427326,Sondaz__Gazety___Tarczy_raczej_nie_chcemy.html |opublikowany = Wyborcza.pl |data = 2008-07-05}}.</ref>, kiedy to 33% respondentów było za, zaś przeciw było 52%. Według zwolenników tarczy zmiana nastawienia do systemu antybalistycznego społeczeństwa wynika z wybuchu wojny Rosyjsko-Gruzińskiej, po której to część społeczeństwa poczuła się zagrożona militarnie ze strony Rosji<ref>{{Cytuj |autor = Michał Stangret |tytuł = Pytania o tarczę |url = https://web.archive.org/web/20080920064145/http://www.emetro.pl/emetro/1,85651,5602621,Pytania_o_tarcze.html |opublikowany = emetro |data = 2008-08-18}}</ref>. Strach przed Rosją deklaruje 65%<ref name="wybor" /> społeczeństwa, a przed państwami niebezpiecznymi (Iran, Syria, i Korea Północna) tylko 27% ankietowanych<ref name="wybor" />.
 
 
==== Stanowisko NATO ====
Szef rządu Czech Mirek Topolánek podczas wywiadu przeprowadzonego 3 marca 2008 dla czeskiej telewizji publicznej oświadczył iż Polska taktyka negocjacyjna oparta na żądaniach od USA w zamian za zgodę na budowę bazy antyrakiet jest zła, gdyż budowa amerykańskiego systemu antybalistycznego leży w interesie europejskich państw członkowskich '''NATO'''<ref>{{Cytuj |tytuł = Premier Czech krytykuje polską taktykę negocjacji w sprawie tarczy |url = http://www.gazetawyborcza.pl/1,76842,4981109.html |opublikowany = Wyborcza.pl |data = 2008-03-03}}</ref>.
 
Według byłego przewodniczącego [[Komisja sejmowa|sejmowej komisji]] spraw zagranicznych i posła na [[Sejm Rzeczypospolitej Polskiej|Sejm RP]] [[Paweł Zalewski (polityk)|Pawła Zalewskiego]] Polska i cała Europa potrzebują amerykańskiego systemu antybalistycznego, gdyż uważa iż: „Polska instalując tarczę antyrakietową jest wsparciem dla bezpieczeństwa USA i Europy.”<ref>{{Cytuj |tytuł = Zalewski: tarcza antyrakietowa potrzebna Europie i Polsce |url = http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,5007393.html |opublikowany = Gazeta.pl |data = 2008-03-10 |archiwum = https://archive.is/fHly |zarchiwizowano = 2012-07-23}}</ref> stwierdził poseł w poniedziałek 10 marca 2008 podczas audycji radiowej w [[Polskie Radio Program III|Trójce]].
 
Podczas spotkania premiera Polski [[Donald Tusk|Donalda Tuska]] w [[Waszyngton]]ie 10 marca 2008 roku z prezydentem USA George’em Bushem głównym tematem rozmów była kwestia umieszczenia w Polsce elementu tarczy antyrakietowej. George Bush na wspólnej konferencji prasowej oświadczył iż: „Tarcza jest konieczna, jesteśmy przekonani, że Polacy są zadowoleni z tego pomysłu.” oraz oznajmił, że USA zgodziły się na unowocześnienie polskich sił zbrojnych poprzez przekazanie nowoczesnego sprzętu wojskowego<ref name=pl>{{Cytuj |tytuł = Bush: USA włącza się w modernizację polskiej armii |url = http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80269,5007967.html |opublikowany = Gazeta.pl |data = 2008-03-10}}</ref>. Prezydent USA obiecał iż przedstawi pakiet propozycji modernizacji polskiej armii do stycznia 2009 r. i stwierdził też, że:„są różne problemy, ale jest konieczne, aby polska armia była modernizowana”<ref name=pl />. Premier Tusk powiedział iż:
W 2007 planowano na terenie Czech zbudowanie bazy radarowej będącej częścią systemu bazowania naziemnego obrony antybalistycznej w środkowej fazie lotu. Projekt ten popierał [[Drugi rząd Mirka Topolánka|czeski rząd]] premiera [[Mirek Topolánek|Mirka Topolánka]] i ówczesny [[Prezydenci Czech|prezydent Czech]] Václav Klaus. 5 czerwca 2007 r.<ref>{{Cytuj |tytuł = Czechy zgadzają się na tarczę |url = https://web.archive.org/web/20070930024147/http://ww6.tvp.pl/124,20070605507636.strona?Blok=WczesniejNaTemat/ |opublikowany = TVP |data = 2007-06-06}}</ref> Czechy zgodziły się na amerykańską propozycję, by umieścić część systemu tarczy (stację radarową) na terytorium Czech. W 2007 planowano, że system MD w Czechach będzie się składał z bazy radarowej wyposażonej w Ground Based Radar (GBR, ang. ''Radar naziemnego bazowania''), przy czym radar zostanie przeniesiony do Czech z [[Wyspy Marshalla|Wysp Marshalla]], gdzie został umieszczony tam 10 lat wcześniej.
 
GBR jest lądową wersją Sea-Based X-Band Radar, będącym tak jak SBX radarem firmy Raytheon pracującym w [[Pasmo X|paśmie X]]. Jego ośmiokątna [[antena]] ma powierzchnię 384 m², średnicę 12 i składa się z 81 tys. modułów obracających się wewnątrz okrągłej kopuły o średnicy 36,6 m. Cała ruchoma część anteny waży ponad 386 ton. Antena obraca się ±178° w poziomie i 0-90° w pionie. Zakres jej poszukiwań wynosi 53-110° w [[Azymut|azymucie]] i ±20° w pionowej płaszczyźnie. Trwała moc radaru wynosi 480 [[wat|kW]], a do zasilania są mu potrzebne 2 [[Wat|MW]], jednak w impulsie moc radaru wynosi 80 megawatów. Dzięki tak dużej mocy w pojedynczym impulsie o zasięgu 25 kilometrów radar może też być zastosowany jako broń do atakowania celów nie odpornych na silną wiązkę promieniowania elektromagnetycznego np. [[samolot]]ów wroga. Radar ten wykrywa cele o wielkości piłki [[Baseball|bejsbolowej]] znajdujące się w odległości 6700 &nbsp;km i na pułapie od 400 do 2 tys. km, później lokalizuje je i wylicza parametry przechwycenia ich. Personel bazy będzie się składał z 660 osób w tym: 60 operatorów radaru, 200 osób personelu pomocniczego i 100 żołnierzy USA do ochrony bazy, resztę stanowić będą ich rodziny.
 
W 2007 planowano, że koszt budowy stacji radiolokacyjnej wyniesie 551 milionów [[Dolar amerykański|dolarów]], a jej wyposażeniem zajmie się Boeing. W 2007 planowano, że przeniesienie radaru do bazy ma rozpocząć się w 2011 i zakończyć w 2012, a uruchomienie systemu radarowego planowano się na luty 2013. W 2007 planowano, że wokół bazy z radarem znajdować się będzie 50-kilometrowa tzw. wolna strefa, ponieważ radar wytwarza duże [[pole elektromagnetyczne]] które zagłusza wszystko co opiera się na [[Promieniowanie elektromagnetyczne|promieniowaniu elektromagnetycznym]], wszelką [[Elektronika|elektronikę]] i łączność radiową. W 2007 planowano, że baza radarowa będzie znajdować się w zachodniej części [[Baza wojskowa|bazy wojskowej]] Brdy i łącznie ze strefą bezpieczeństwa zajmie obszar 2 na 2 &nbsp;km.
 
Baza wojskowa Brdy znajduje się około 100 &nbsp;km na południowy zachód od stolicy Czech – [[Praga|Pragi]]. W 2007 planowano, że głównym zadaniem tego radaru ma być wykrywanie pocisków balistycznych wystrzelonych z [[Bliski Wschód|bliskiego wschodu]] np. z Iranu, namierzanie toru lotu głowicy (minutę po odpaleniu w pierwszej fazie lotu) oraz naprowadzanie na nich antyrakiet GBI z bazy GMD w Polsce (5 minut po wystrzeleniu pocisku – faza środkowa). W 2007 planowano, że GBR będzie współpracował z mobilnym radarem w Gruzji (odróżniającym prawdziwe głowice od sztucznych), i z pociskami antybalistycznymi umieszczonymi na okrętach na [[Morze Śródziemne|Morzu Śródziemnym]]. Według poglądów z 2007 stacja radarowa nie będzie [[Eksterytorialność|eksterytorialna]]<ref>{{Cytuj |autor = Dariusz Wieczorek |tytuł = Czechy: Ambasador USA: Radar tarczy antyrakietowej nie będzie eksterytorialny |url = http://www.money.pl/archiwum/wiadomosci_agencyjne/pap/artykul/czechy;ambasador;usa;radar;tarczy;antyrakietowej;nie;bedzie;eksterytorialny,206,0,218830.html/ |opublikowany = money.pl |data = 2007-01-26}}</ref>, a do chwili uzbrojenia się Iranu w międzykontynentalne pocisk balistyczne radar będzie „uśpiony”, czyli nieaktywny<ref name=gazeta />.
 
5 czerwca 2007 polskie media poinformowały o demonstracji ok. 2 tysięcy przeciwników tarczy w czasie wizyty prezydenta Busha w Czechach. Podały też, że wtedy 2/3 czeskiego społeczeństwa była przeciwna umieszczeniu części systemu antyrakietowego na terenie ich kraju. Według sondażu opinii społecznej Czech przeprowadzonego 7 października 2008 roku liczba zwolenników instalacji części systemu antybalistycznego USA wynosiła 38% ludności kraju, a przeciw było 55%, co daje wzrost w ciągu roku o 10% zwolenników budowy bazy, oraz spadek o 5% jej przeciwników<ref>{{Cytuj | tytuł = Coraz więcej Czechów popiera tarczę | url = https://web.archive.org/web/20081009035033/http://www.dziennik.pl/swiat/article248466/Coraz_wiecej_Czechow_popiera_tarcze.html | opublikowany = Dziennik.pl | data = 2008-10-07}}</ref>. Według informacji czeskiej służby [[kontrwywiad]]owczej ISB (Informacyjna Służba Bezpieczeństwa) rosyjscy szpiedzy wywoływali sztucznie sprzeciw społeczeństwa czeskiego wobec rozmieszczenia radaru systemu antyrakietowego Stanów Zjednoczonych w Czechach, poprzez ich kontakty w 2007 z przeciwnymi tarczy antyrakietowej: politykami, [[Organizacja pozarządowa|organizacjami pozarządowymi]] i mediami<ref>{{Cytuj |tytuł = Czeski kontrwywiad: rosyjscy agenci wzmagają sprzeciw wobec tarczy |url = https://web.archive.org/web/20080930110747/http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80708,5734218,Czeski_kontrwywiad__rosyjscy_agenci_wzmagaja_sprzeciw.html |opublikowany = Gazeta.pl |data = 2008-09-25}}</ref>.
 
=== W Norwegii ===
Amerykanie posiadają w koło miasta [[Vardø]] w pobliżu granicy z Rosją antybalistyczną stację radarową Globus II, będącą częścią globalnego systemu radarowego. Radar ten został zaprojektowany przez Raytheon, i najpierw w 1995 znajdował się w bazie [[Vandenberg Air Force Base]] jako AN/FPS-129 HAVE STARE<ref name=global>{{Cytuj |tytuł = AN/FPS-129 HAVE STARE X-Band Dish radar |url = https://www.globalsecurity.org/space/systems/havestare.htm |opublikowany = GlobalSecurity.org |język = en}}</ref>. Posiada 27 metrową antenę, która potrafi wykryć obiekty o wielkości od 1 do 10 &nbsp;cm, radar działa w paśmie X, a jego moc wynosi 200 &nbsp;kW<ref name=global />. Budowa stacji radarowej w Norwegii rozpoczęła się w kwietniu 1998, a zakończyła się we wrześniu 2000, kosztowała 100 milionów dolarów, i została pokryta przez USA<ref>{{Cytuj |autor = Andrew Higgins |tytuł = How A Storm Spread A Cold War Chill |url = https://web.archive.org/web/20090130065212/http://www.armscontrol.ru/Start/comments/wsj0606.htm |opublikowany = The Wall Street Journal |data = 2000-06-06 |język = en}}</ref>. Jest obsługiwany przez jednostkę wywiadu wojskowego Norwegii, która współpracuje z US Space Command ('''USSPACECOM'''). Globus II ma za zadanie:
 
* obserwować przestrzeń kosmiczną
Indie w obawie przed [[Pakistan|pakistańskimi]] pociskami balistycznymi rozwijają systemy antyrakietowe. Planowano, że indyjska obrona antybalistyczna będzie się składać z dwóch części obrony w fazie startowej i końcowej.
 
Rządowa indyjska organizacja '''DRDO''' (ang. ''Defence Research and Development Organisation'') wspólnie z izraelską korporacją Israel Aerospace Industries w 2009 rozwijały za 2,5 miliarda dolarów system Prithvi Air Defence mający przechwytywać rakiety w końcowej fazie lotu. System PAD składa się z: radaru naprowadzającego Swordfish Long Range Tracking RADAR (LRTR) mogącego wykryć 200 celów w zasięgu 600 kilometrów opracowanego przez Izrael z systemu Arrow 2 (który Indie chciały zakupić), oraz dwuczłonowych pocisków antyrakietowych Pradyumna o prędkości 5500 &nbsp;km/h, mających zwalczać pociski balistyczne krótkiego i średniego zasięgu przy pomocy głowicy kinetycznej na pułapie 85 &nbsp;km<ref>{{Cytuj |tytuł = Indyjski test antyrakietowy |url = https://web.archive.org/web/20090312011359/http://www.altair.com.pl/start-2600 |opublikowany = Altair |data = 2009-03-07}}</ref>.
 
W 2009 rozwijany był też podobny do systemu PAD, system antyrakietowy '''AAD''' (''Advanced Air Defence'' – Zaawansowana Obrona Powietrzna). Jednostopniowe pociski kinetyczne AAD strącają głowice bojowe na pułapie 30 &nbsp;km przy prędkości lotu 4,5 [[Liczba Macha|Ma]], są naprowadzane na cel tak samo jak w systemie PAD przez radar Swordfish LRTR. Testy radaru rozpoczęto na początku 2009 i w roku 2009 uważano, że cały system ma być gotowy w 2015.
 
W 2009 konstruowane także były nowe dwa pociski antyrakietowe (AD-1 i AD-2) podobne do THAAD o dużych naddźwiękowych prędkościach lotu, służące do zwalczania pocisków rakietowych typu IRBM i ICBM. Według planów z 2009 testy nowych pocisków miały się odbyć się w 2011.
 
== Rosyjskie pociski balistyczne krótkiego zasięgu ==
Rosja ustami wysokich urzędników cywilnych i wojskowych wielokrotnie podkreślała, że w przypadku powstania bazy pocisków GBI w Polsce i stacji radarowej w Czechach, staną się te instalacje celem rosyjskiego ataku w razie wystrzelenia jednego z rozmieszczonych w Polsce pocisków. Jednakże wielu specjalistów i analityków cywilnych oraz wojskowych uznawało, że jakkolwiek mieści się to w ramach tzw. asymetrycznej odpowiedzi, jednakże oświadczenia te są w większej części nakierowane na psychologiczne działanie na społeczeństwa Polski i Czech, z drugiej zaś strony, są elementem wewnętrznej polityki Rosji. Twierdzili również, że bez względu na istnienie bądź nie w Polsce amerykańskiej bazy antybalistycznej, pięć rosyjskich brygad zostanie wyposażonych w pociski balistyczne krótkiego zasięgu [[9K720 Iskander|Iskander-M]] oraz będą rozmieszczone na terytorium [[Białoruś|Białorusi]] oraz [[Obwód kaliningradzki|obwodu kaliningradzkiego]] do 2015 r., a z uwagi na ograniczenia nałożone traktatem [[Treaty on Intermediate-range Nuclear Forces|INF]] zakazującego USA i Rosji posiadania pocisków o zasięgu powyżej 500 &nbsp;km ('''IRBM'''), w ich zasięgu z tych lokalizacji będzie jedynie terytorium Polski. Jednak ich twierdzenia zostały zweryfikowane po zmianie projektu elementów systemu tarczy antyrakietowej w Polsce i Czechach, gdyż z powodu anulowania budowy bazy pocisków GBI i radaru ówczesny prezydent Rosji [[Dmitrij Miedwiediew]] zmienił decyzję i ostatecznie koło granicy Polski nie będą znajdowały się baterie Iskanderów<ref>{{Cytuj |tytuł = Miedwiediew: Nie będzie Iskanderów w Kaliningradzie |url = http://wiadomosci.gazeta.pl/Wiadomosci/1,80277,7081728,Miedwiediew__Nie_bedzie_Iskanderow_w_Kaliningradzie.html |opublikowany = Gazeta.pl |data = 2009-09-26 |archiwum = https://archive.is/O48S |zarchiwizowano = 2012-07-15}}</ref>.
 
== Przypisy ==