Włocławek: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 26 bajtów ,  4 miesiące temu
m
usunięcie zdjęć z list (psują układ tekstu), int., drobne techniczne
m (Aktualizacja zdjęcia stadionu)
m (usunięcie zdjęć z list (psują układ tekstu), int., drobne techniczne)
[[Plik:Włocławek-Park on the Pump (3).jpg|mały|Ogród na Pompce, Włocławek]]
Największe jeziora na terenie miasta to: [[Jezioro Włocławskie]], [[Jezioro Czarne we Włocławku|Jezioro Czarne]], [[Rybnica (Kotlina Płocka)|Rybnica]]<ref name="wody stojące wg GUGiK" />, Krzywe Błota oraz zanikające jezioro Grzywno.
[[Plik:Włocławek-Amber Palace's fontain.JPG|mały|Ogrody przy [[Pałac Bursztynowy we Włocławku|Pałacu Bursztynowym]]]]
 
=== Tereny zielone ===
==== Parki i obszary chronione ====
* Park na [[Słodowo (Włocławek)|Słodowie]] – zrewitalizowany w latach 2017–2019, stanowi przedłużenie Parku im. Henryka Sienkiewicza<ref name="ddwloclawekparknasłodowie">{{Cytuj stronę |url = https://ddwloclawek.pl/pl/11_wiadomosci/34374_park_na_slodowie_to_doskonale_miejsce_do_wypoczynku_i_rekreacji.html |tytuł = Park na Słodowie! To doskonałe miejsce do wypoczynku i rekreacji |nazwisko = Sobczak |imię = Grażyna |data = 2019-06-12 |opublikowany = DDWloclawek.pl |język = pl |data dostępu = 2019-09-06}}</ref>.
* Park im. Władysława Łokietka – park założony w 1968–1969 roku, zajmuje 4,5 ha, obok ogrodów i pagórków znajduje się tutaj pomnik [[Armia Krajowa|Armii Krajowej]] oraz kościół garnizonowy wojska i policji.
* [[Rezerwat przyrody Kulin]] – rezerwat znajduje się w północnej – prawobrzeżnej części miasta i zajmuje 51,16 ha, najcenniejszym obiektem przyrodniczym jest [[Plik:Włocławek-AmberDyptam Palace'sjesionolistny|„gorejący krzew Mojżesza”]], który występuje tylko w trzech miejscach w fontainPolsce.JPG|mały|Ogrody przyO [[Pałactej Bursztynowyroślinie wewspomina Włocławku|Pałacu[[Stary Bursztynowym]]Testament]], a jej cechą charakterystyczną jest to, że wydzielane przez nią olejki mogą spowodować jej samozapłon.
obiektem przyrodniczym jest [[Dyptam jesionolistny|„gorejący krzew Mojżesza”]], który występuje tylko w trzech miejscach w Polsce. O tej roślinie wspomina [[Stary Testament]], a jej cechą charakterystyczną jest to, że wydzielane przez nią olejki mogą spowodować jej samozapłon.
* [[użytek ekologiczny]] w formie bagna o powierzchni 1 ha – znajduje się na terenie osiedla Krzywe Błota (dz. [[Południe (Włocławek)|Południe]]), w gestii [[Nadleśnictwo Włocławek|Nadleśnictwa Włocławek]] – Leśnictwa Dębice, w oddz. 243l<ref>[http://archiwum.mst-wloclawek.rbip.mojregion.info/www.bip.um.wlocl.pl/indexe5dc.html?app=uchwaly&nid=4971&y=2013 uchwała nr XXXII/44/2013 Rady Miasta Włocławek z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego na terenie miasta Włocławek] ([http://www.edzienniki.bydgoszcz.uw.gov.pl/WDU_C/2013/1885/akt.pdf DZ. URZ. WOJ. KUJ-POM. 2013.1885]).</ref>.
 
Na terenie Włocławka znajdują się dwa [[Obszary Natura 2000 w Polsce|obszary Natura 2000]]:
[[Plik:Włocławek, Park Sienkiewicza.jpg|mały|[[Park im. Henryka Sienkiewicza we Włocławku|Park im. Henryka Sienkiewicza]], Włocławek]]
 
* '''[[Dolina Dolnej Wisły (Natura 2000)|„Dolina Dolnej Wisły”]]''' – obszar obejmuje odcinek od mostu stalowego na rzece Wiśle we Włocławku do Przegaliny. Rzeka płynie w dużym stopniu naturalnym korytem, z namuliskami, łachami piaszczystymi i wysepkami. W dolinie zachowane są starorzecza i niewielkie torfowiska niskie. Brzegi pokrywają zarośla wierzbowe, lasy łęgowe, pola uprawne i pastwiska. Obszar stanowi ostoję ptasią o randze europejskiej. Na tym obszarze gniazduje około 180 gatunków ptaków m.in. [[bielik]], [[rybitwa rzeczna]], [[Zimorodek zwyczajny|zimorodek]], mewa, czarnogłowa, [[Plik:Włocławekderkacz]], Park[[sieweczka Sienkiewiczarzeczna]].jpg Występuje tutaj również bogata fauna innych kręgowców, liczne gatunki zagrożone oraz prawnie chronione<ref>{{Cytuj |małyautor = |[[Parktytuł = Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej miasta Włocławek, 2013 imr. Henrykas. Sienkiewicza92–93 |data we= Włocławku|Parks im= 94–109 |url = http://www.bip.um.wlocl.pl/strategia-rozwoju-miasta-wloclawek-2020/ Henryka|język Sienkiewicza]],= Włocławek]]pl}}</ref>,
czarnogłowa, [[derkacz]], [[sieweczka rzeczna]]. Występuje tutaj również bogata fauna innych kręgowców, liczne gatunki zagrożone oraz prawnie chronione<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej miasta Włocławek, 2013 r. s. 92–93 |data = |s = 94–109 |url = http://www.bip.um.wlocl.pl/strategia-rozwoju-miasta-wloclawek-2020/ |język = pl}}</ref>.
 
* '''„Włocławska Dolina Wisły”''' – ostoja obejmuje odcinek dolnej Wisły, od tamy we Włocławku do Nieszawy. Położony jest w południowo-wschodniej części Kotliny Toruńskiej, która jest częścią Pradoliny Toruńsko – Eberswaldzkiej. Obszar obejmuje koryto rzeki Wisły na odcinku około 30 km wraz z terenami zalewowymi. Granice obszaru przebiegają wzdłuż krawędzi skarpy terasy zalewowej lub wałów przeciwpowodziowych<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej miasta Włocławek, 2013 r. s. 93 |data = |url = http://www.bip.um.wlocl.pl/strategia-rozwoju-miasta-wloclawek-2020/}}</ref>. Występują tu piaszczyste wyspy, starorzecza, strome skarpy, krawędzie erozyjne i podcięcia. W wodach Wisły żyją rzadkie gatunki ryb m.in. [[kiełb białopłetwy]], [[Minóg rzeczny|minog rzeczny]]. Gniazdują m.in. [[bocian czarny]], [[bielik]], [[Żuraw zwyczajny|żuraw]], [[derkacz]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Włocławska dolina wisły – Obszary Natura 2000 – Nadleśnictwo Włocławek – Lasy Państwowe |data = |opublikowany = www.wloclawek.torun.lasy.gov.pl |url = http://www.wloclawek.torun.lasy.gov.pl/obszary-natura-2000/-/asset_publisher/1M8a/content/wloclawska-dolina-wisly/maximized#.XZZ4VTrVLIU}}</ref>.
Od pierwszych dni hitlerowcy prowadzili brutalną politykę wyniszczającą miejscową ludność. Oprócz mordów na Żydach doliczono się również od 700 do 1000 ofiar wśród Polaków, którzy nie byli Żydami. Liczby te obejmują tylko morderstwa hitlerowskie dobrze znane historykom na obecnym etapie badań, w chwili obecnej nie da się oszacować całości ogromu zbrodni, jakich Niemcy dopuścili się na mieszkańcach Włocławka. Niemcy szybko i bezwzględnie przystąpili do rozprawy z polską inteligencją, pierwsze aresztowania wśród tzw. warstwy przywódczej miały miejsce we wrześniu. W drugiej połowie października oraz w listopadzie aresztowano 34 księży i 24 kleryków, biskupa [[Michał Kozal|Michała Kozala]] oraz nauczycieli z terenu miasta i powiatu, a także wiele innych osób zasłużonych dla lokalnej społeczności. Przesłuchiwania były połączone z torturami. Około 200 aresztantów wywieziono do obozów pracy w okolicach [[Kaliningrad|Królewca]], gdzie wkrótce większość zamordowano. Wywożono również do innych obozów. Wielu spośród aresztowanych (co najmniej sto kilkadziesiąt osób) zamordowano na miejscu, we Włocławku. Wśród inteligencji aresztowań uniknęła część kobiet (nauczycielki), niektóre osoby zwalniano z aresztu, niektóre wydalano do [[Generalne Gubernatorstwo|Generalnego Gubernatorstwa]]. Co najmniej kilkadziesiąt osób zamordowano podczas likwidacji biednej dzielnicy [[Grzywno]], przy czym liczba ta może być znacznie wyższa. Po spaleniu ruder i lepianek Grzywna wielu mieszkańców pozostało bez dachu nad głową i musiało szukać schronienia gdzie indziej, więcej niż 1000 osób wysiedlono stamtąd do GG. Wielu włocławian zaangażowało się w działalność konspiracyjną, pod tym zarzutem aresztowano około 400 osób, niezależnie od treści zasądzonych wyroków większość z tych niezwykle odważnych ludzi poniosło śmierć<ref name="Sziling" />.
 
1 września 1939 roku w mieście przebywało około 12&nbsp;000 Żydów<ref name="Sziling" />. Mordów na tutejszych Żydach hitlerowcy dopuszczali się już od pierwszych dni okupacji, a 24 października Włocławek stał się pierwszym polskim okupowanym miastem, w którym Niemcy nakazali Żydom naszycie na ubrania żółtych trójkątów, tzw. łat. Na skutek prześladowań większość włocławskich Żydów postanowiła szukać ratunku w [[Generalne Gubernatorstwo|Generalnym Gubernatorstwie]], wyjeżdżając najczęściej do [[Kutno|Kutna]], [[Lublin]]a, [[Warszawa|Warszawy]] i [[Żychlin]]a, około 2 tysiące osób wysiedlono z miasta przymusowo. W 1940 roku około 3 tysiące Żydów zostało przeniesionych do utworzonego przez hitlerowców getta żydowskiego w [[Rakutówek|Rakutówku]], wówczas najbiedniejszej dzielnicy Włocławka. Stłoczono ich w tamtejszych lichych domach i nienadających się do zamieszkiwania budynkach gospodarczych, które pozyskano wysiedlając około 600 Polaków. Od połowy 1941 roku zaczęto wywozić Żydów z getta włocławskiego, najpierw do [[Poznań|Poznania]] i [[Chodzież]]y, a od września 1941 roku do [[Litzmannstadt Ghetto Litzmannstadt|getta łódzkiego]]. Poprzez getto w Łodzi oraz bezpośrednio z getta włocławskiego wszystkich tutejszych Żydów dowożono do obozu zagłady [[Obóz zagłady w Chełmnie nad Nerem|Kulmhof]], zlokalizowanego w [[Chełmno (powiat kolski)|Chełmnie nad Nerem]], gdzie zagazowywano ich spalinami. Pod koniec kwietnia 1942 roku odbyły się trzy ostatnie transporty, po czym getto spalono. Żydzi, którzy nie trafili do włocławskiego getta, wyjeżdżając wcześniej z miasta, w przeważającej większości również nie przeżyli [[Zagłada Żydów|Holocaustu]], ocaleli jedynie nieliczni<ref name="BBerentIItom">{{Cytuj książkę |nazwisko = Staszewski |imię = Jacek |autor link = Jacek Staszewski |tytuł = Włocławek. Dzieje miasta |wydawca = [[Włocławskie Towarzystwo Naukowe]] |miejsce = Włocławek |rok = 2001 |strony = 430–446 |rozdział = Zagłada Żydów |nazwisko r = Berent |imię r = Barbara |tom = 2 |tytuł tomu = Lata 1918–1998 |isbn = 83-88115-08-1 |język = pl |data dostępu = 2013-06-30}}</ref><ref>{{Cytuj książkę |nazwisko = Baranowska |imię = Aneta |tytuł = Żydzi włocławscy i ich zagłada 1939–1945 |wydawca = Wydawnictwo Naukowe Grado |miejsce = Toruń |rok = 2008 |strony = 77, 111 |isbn = 978-83-61201-06-9 |język = pl |data dostępu = 2013-07-09}}</ref>.
[[Plik:Tama1-1.jpg|mały|Widok z [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zapory]] na Włocławek, po prawej krzyż upamiętniający męczeńską śmierć ks. [[Jerzy Popiełuszko|Jerzego Popiełuszki]]]]
 
W okresie początkowym okupacji hitlerowskiej Niemców we Włocławku było stosunkowo niewielu. Stacjonował tu kilkutysięczny garnizon [[Plik:Tama1-1.jpg|mały|Widok z [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zapory]] na Włocławek, po prawej krzyż upamiętniający męczeńską śmierć ks. [[Jerzy Popiełuszko|Jerzego Popiełuszki]]]]
[[Plik:Włocławek-Mural of Ioannes Paulus II (2).jpg|mały|Mural upamiętniający [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]]]]
W okresie początkowym okupacji hitlerowskiej Niemców we Włocławku było stosunkowo niewielu. Stacjonował tu kilkutysięczny garnizon [[Wehrmacht]]u, a liczbę [[Volksdeutsche|Volksdeutschów]] szacowano na około tysiąc osób. Okupanci zmierzali do przekształcenia Włocławka w miasto niemieckie nie tylko pod względem narzuconej przynależności państwowej i kulturowej, ale także pod względem etnicznym. Włocławek miał być ''[[Judenfrei]]'', docelowo nie widziano w nim również miejsca dla Polaków – byli na każdym kroku prześladowani, mieli służyć wyłącznie jako tania siła robocza, chwilowo potrzebna gospodarce wojennej Rzeszy, ale bez przyszłości. Wskutek niemieckich prześladowań oraz [[Wysiedlenia Polaków podczas II wojny światowej dokonane przez Niemców|akcji wysiedleń ludności polskiej z terenów zaanektowanych przez III Rzeszę]] przesiedlano włocławian do [[Generalne Gubernatorstwo|Generalnego Gubernatorstwa]], w pierwszej kolejności polską inteligencję, Żydów oraz osoby podejrzewane o brak przychylności względem niemieckiej okupacji („aspołecznych”). W pierwszych miesiącach wojny Włocławek zmuszonych było opuścić około 16 tysięcy osób. W okresie późniejszym kontynuowano wywózki tysięcy Polaków do Generalnego Gubernatorstwa, tysiące Polaków wywożono też na roboty przymusowe w głąb Rzeszy. Wysiedlenia były połączone z rabunkiem, osoba wysiedlana musiała zrzec się swojego majątku ruchomego i nieruchomego. Do Włocławka w ramach akcji przesiedleńczo-kolonizacyjnej [[Heim ins Reich]] przesiedlano Niemców. Byli to [[Volksdeutsche]] z krajów nadbałtyckich (m.in. [[Estonia|Estonii]] i [[Łotwa|Łotwy]]) oraz innych terenów wschodnich (m.in. [[Bukowina (kraina historyczna)|Bukowiny]] i [[Galicja (Europa Środkowa)|Galicji]])<ref name="Sziling" /><ref>Praca zbiorowa „Wysiedlenia, wypędzenia i ucieczki 1939–1945. Atlas ziem Polski”, Demart 2008, s. 162, {{ISBN|978-83-7427-391-6}}.</ref>. Niemcy przybywali też do miasta z [[Wołyń|Wołynia]], [[Besarabia|Besarabii]] i [[Dobrudża|Dobrudży]]. W latach 1943/1944 pojawiały się również niemieckie kobiety i dzieci, które uciekały z miast Rzeszy bombardowanych przez [[Alianci|aliantów]]. Na skutek przesiedleń liczba Niemców w mieście znacznie się zwiększyła, pod koniec wojny wynosiła ponad 11 tysięcy osób, Niemcy stanowili wtedy już blisko 22% mieszkańców Włocławka<ref name="Sziling" />.
 
{{osobny artykuł|Wysiedlenia Polaków podczas II wojny światowej dokonane przez Niemców}}
Lata 1947–49 to okres najbardziej intensywnej odbudowy ze zniszczeń wojennych. Uruchomiono zakłady pracy, odbudowano most drogowy przez Wisłę, wybudowano szkołę dla ponad tysiąca dzieci oraz stadion sportowy. W okrasie planu 6-letniego, w latach 1950–1955, nastąpiła dalsza rozbudowa zakładów przemysłowych, m.in. Zakładów Metalowych, Zakładów Ceramiki i Fabryki Fajansu. „Celuloza” – jeden z największych tego rodzaju zakładów w kraju zostaje rozbudowany i otrzymuje imię Juliana Marchlewskiego. W następnych latach wybudowano m.in. Zakłady Włókiennicze i Fabrykę Waniliny. W 1967 roku rozpoczęła się budowa Zakładów Azotowych<ref>Andrzej Czerkawski, Tadeusz Jurga „Dla Ciebie Ojczyzno” Wydawnictwo „Sport i Turystyka” 1970, s. 268–269.</ref>. W 1969 r., realizując projekt [[Kaskada dolnej Wisły]], wybudowano [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zaporę na Wiśle]]. W okresie PRL-u Włocławek z racji kumulacji dużego przemysłu był kreowany przez komunistów jako „czerwone miasto”, ale nie pokrywało to się ze stanem faktycznym<ref>Tę tematykę opisuje książka Ryszarda Kozłowskiego ''Czerwony Włocławek. Mity a rzeczywistość'', Włocławek 2000.</ref>.
 
W 12 maja 1966 roku Włocławek „za wkład w budownictwo socjalistyczne Polski Ludowej” otrzymał od Rady Państwa Order Sztandaru Pracy I klasy<ref>Andrzej Czerkawski, Tadeusz Jurga „Dla Ciebie Ojczyzno” Wydawnictwo „Sport i Turystyka” 1970, s. 269.</ref>.
 
[[Zagłada Żydów|Holocaust]], a później emigracja (skutek powojennych działań władzy ludowej, doniesień o samosądach, powstania państwa Izrael oraz polityka antyżydowska centralnych władz komunistycznych, szczególnie z lat 1956, 1967 i 1968 r.), sprawiły, że Włocławek utracił około 12&nbsp;000 swoich obywateli – polskich Żydów, którzy przed wojną byli w mieście znaczącą mniejszością. Dziś identyfikuje się z nimi tylko kilka włocławskich rodzin<ref>B. Berent, ''Żydzi we Włocławku w drugiej Rzeczypospolitej'', [w:] ''Włocławek. Dzieje miasta'', pod red. J. Staszewskiego, t. II, Włocławek 2001, s. 289; M. Golon, ''Żydzi we Włocławku po drugiej wojnie światowej'', [w:] ''Byli wśród nas. Żydzi we Włocławku oraz na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej'', pod red. M. Krajewskiego, Włocławek 2001, s. 177, 192, 197, 199.</ref>.
 
=== Okres po 1989 roku ===
W związku z transformacją ustrojową i silnym charakterem przemysłowym miasta, w latach 90., po kłopotliwych i niejednokrotnie pełnych nieprawidłowości przekształceniach dużych przedsiębiorstw państwowych, gwałtownie wzrosło bezrobocie. Stan ten pogłębiła utrata statusu miasta wojewódzkiego w 1998 roku. W 2006 roku Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Demokracji Lokalnej wystąpiło z oddolną inicjatywainicjatywą [[Konsultacja społeczna|konsultacji społecznych]] w sprawie zmiany przynależności administracyjnej miasta. Inicjatywa ta jednak nie uzyskała poparcia [[Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji|MSWiA]]<ref>Małgorzata Goździalska, Włocławek nie graniczy z Łódzkim, Gazeta Kujawska, 19 sierpnia 2006 [http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20060819/WLOCLAWEK/108190534].</ref>. Postępująca marginalizacja Włocławka spowodowała, że w 2007 roku miasto zostało zakwalifikowane jako ośrodek subregionalny w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego<ref>[https://web.archive.org/web/20201230042529/http://2007-2013.mojregion.eu/tl_files/mojregion/dokumenty-rpo/Komitet%20Monitorujacy/Uchwaly%202009/Z_ZW_19.598.16_z_11.05.2016%20r..pdf] Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007–2013.</ref>.
 
Podjęto działania mające na celu przyspieszenie rozwoju miasta. W 2008 roku miasto zakupiło działki w okolicach Anwilu i utworzyło na ich terenie Włocławską Strefę Rozwoju Gospodarczego. W tym samym roku rozpoczęła się budowa instalacji kwasu tereftalowego na terenie obok Anwilu, oddanej do użytku w 2011 roku, kosztem około 3,75 mld zł<ref name="Gazeta Pomorska – 2 czerwca 2011">Małgorzata Goździalska, ''Orlen oddał do użytku we Włocławku wytwórnię kwasu'', internetowe wydanie „Gazety Pomorskiej”, 2 czerwca 2011, [http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20110602/WLOCLAWEK01/43287744].</ref>. W 2017 roku [[Polski Koncern Naftowy Orlen|PKN Orlen]] uruchomił we Włocławku elektrociepłownie z blokiem parowo-gazowym, a koszt inwestycji sięgnął 1,4 mld zł<ref>{{Cytuj |autor = Andrzej Kublik |tytuł = Elektrociepłownia Orlenu we Włocławku gotowa po 1,5 roku poślizgu |data dostępu = 2019-12-25 |opublikowany = Wyborcza.pl |data = 2017-06-20 |url = https://wyborcza.pl/7,155287,21983351,elektrocieplownia-orlenu-we-wloclawku-gotowa-po-1-5-roku-poslizgu.html}}</ref>.
 
{{osobny artykuł|Kalendarium historii Włocławka (od 1989 roku)}}
 
== Podział na jednostki funkcjonalno-przestrzenne ==
[[Plik:Zawisle w pazdzierniku.jpg|mały|Widok na [[Zawiśle (Włocławek)|Zawiśle]]]]
We Włocławku znajduje się 500 ulic<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/5077_35291.html |tytuł = Ulica Tadeusza Reichsteina – rozstrzygnięcie konkursu na nazwę ulicy |autor = Urząd Miasta Włocławek |data = 2009-01-09 |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20111021134925/http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/5077_35291.html |zarchiwizowano = 2011-10-21 |data dostępu = 2017-01-25}}</ref>. W Statucie Miasta Włocławek nie określono podziału administracyjnego miasta, ale w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Włocławka mamy do czynienia z podziałem miasta na obszary:
[[Plik:Bloki blisko lasu na Zazamczu.jpg|mały|Osiedle [[Zazamcze]] we Włocławku]]
[[Plik:Wloclawek Poludnie Dron 01 01072020.jpg|mały|Osiedle [[Południe (Włocławek)|Południe]] we Włocławku, ul. Kaliska]]
[[Plik:Włocławek-Amber Estate.jpg|mały|Osiedle Bursztynowe przy ul. Żytniej]]
We Włocławku znajduje się 500 ulic<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/5077_35291.html |tytuł = Ulica Tadeusza Reichsteina – rozstrzygnięcie konkursu na nazwę ulicy |autor = Urząd Miasta Włocławek |data = 2009-01-09 |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20111021134925/http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/5077_35291.html |zarchiwizowano = 2011-10-21 |data dostępu = 2017-01-25}}</ref>. W Statucie Miasta Włocławek nie określono podziału administracyjnego miasta, ale w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Włocławka mamy do czynienia z podziałem miasta na obszary:
 
* [[Śródmieście (Włocławek)|Śródmieście]] – będące najstarszą częścią miasta, obszar składający się ze starego miasta i centrum, położony centralnie nad Wisłą z dostępem do publicznych terenów zielonych, kumulujący usługi, kulturę, rozrywkę; 27 867<ref name="LPR 2008-2015">''Lokalny Program Rewitalizacji Miasta Włocławek do 2015 roku'' – załącznik do Uchwały Nr XXXV/337/09 Rady Miasta Włocławek z dnia 18 listopada 2009 roku [http://www.archiwum.bip.um.wlocl.pl/pliki/dokumenty/uchwaly2009/337_2009_zal1.pdf].</ref> mieszkańców<ref name=społeczno-gospodarczej-5>{{Cytuj |autor = |tytuł = Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej miasta Włocławek, 2013 r., s. 5 |data = |url = http://www.bip.um.wlocl.pl/strategia-rozwoju-miasta-wloclawek-2020/}}</ref>. Obszar Śródmieścia objęty został programem rewitalizacji.
* [[Zazamcze]] – obszar głównie zabudowy wielorodzinnej, z niewielkimi uzupełnieniami zabudowy jednorodzinnej<ref name=społeczno-gospodarczej-5 />. Położony w zachodniej części miasta, przylegający bezpośrednio do śródmieścia. Osiedle mieszkaniowe z pełną infrastrukturą oświatową, dostępem do służby zdrowia i usług, od zachodniej strony otoczone lasami<ref name="zatwierdzenie">{{Cytuj |autor = |tytuł = Lokalna Strategia Rozwoju, 2016 r. |s = 6 |data = |url = http://lgdwloclawek.pl/2018/11/19/zatwierdzenie-lokalnej-strategii-rozwoju-przez-urzad-marszalkowski/}}</ref>; 22&nbsp;668<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców.
* [[Południe (Włocławek)|Południe]] – obszar zabudowy wielorodzinnej i jednorodzinnej, położony w południowej części miasta, o największej liczbie mieszkańców, przylegający bezpośrednio do śródmieścia, jest dobrze skomunikowane z pozostałą częścią miasta; 36&nbsp;209<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców;.
* [[Wschód Mieszkaniowy]] – obszar zabudowy wielorodzinnej, jednorodzinnej i przemysłowej, położony we wschodniej części miasta, sąsiaduje ze Śródmieściem, Wschodem Przemysłowym oraz rzeką Wisłą; 17&nbsp;620<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców;[[Plik:Wloclawek Poludnie Dron 01 01072020.jpg|mały|Osiedle [[Południe (Włocławek)|Południe]] we Włocławku, ul. Kaliska]]
* [[Zawiśle (Włocławek)|Zawiśle]] – obszar zabudowy jednorodzinnej, położony w północnej, prawobrzeżnej, części miasta. Prawa część Jednostki, położona pomiędzy Wisłą a ulicą Dobrzyńską, usytuowana jest na wysokiej skarpie (do 150 m). Mieści się tam również [[Rezerwat przyrody Kulin|rezerwat przyrody „Kulin”]]. Osiedle jest dość dobrze skomunikowane z pozostałą częścią miasta<ref name=społeczno-gospodarczej-6>{{Cytuj |autor = |tytuł = Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej miasta Włocławek, 2013 r., s. 6 |data = |url = http://www.bip.um.wlocl.pl/strategia-rozwoju-miasta-wloclawek-2020/}}</ref>; 3393<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców;.
* [[Michelin (Włocławek)|Michelin]] – obszar głównie zabudowy jednorodzinnej, położony w najbardziej wysuniętej na południe części miasta. Osiedle otoczone lasami, stanowi jedną z atrakcyjniejszych okolic mieszkaniowych. Powiązane komunikacyjne z centrum miasta w oparciu o Al. Jana Pawła II; 7605<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców;.
* [[Rybnica (Włocławek)|Rybnica]] – obszary zabudowy jednorodzinnej, przemysłowej, wypoczynkowej, położony w najbardziej wysuniętej na wschód części miasta, 609<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców;.
* [[Wschód Leśny]] – obszar niezabudowany, położony we wschodniej części miasta, z niewielkim jeziorem, miejsce wypoczynku i rekreacji mieszkańców<ref name="zatwierdzenie" />. Znajdują się tutaj tereny po byłym poligonie wojskowym.
* [[Plik:Włocławek-Amber Estate.jpg|mały|Osiedle Bursztynowe przy ul. Żytniej]]
* [[Zachód Przemysłowy]] – najbardziej na zachód wysunięta część miasta, charakteryzuje się zabudową przemysłową, gdzie zlokalizowany jest m.in. Anwil S.A.<ref name=społeczno-gospodarczej-6 /> Osiedle mieszkaniowe domów jednorodzinnych ;930<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców.
[[Wschód Leśny]] – obszar niezabudowany, położony we wschodniej części miasta, z niewielkim jeziorem, miejsce wypoczynku i rekreacji mieszkańców<ref name="zatwierdzenie" />. Znajdują się tutaj tereny po byłym poligonie wojskowym;
* [[Zachód Przemysłowy]] – najbardziej na zachód wysunięta część miasta, charakteryzuje się zabudową przemysłową, gdzie zlokalizowany jest m.in. Anwil S.A.<ref name=społeczno-gospodarczej-6 /> Osiedle mieszkaniowe domów jednorodzinnych ;930<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców;
* [[Wschód Przemysłowy]] – obszar głównie przemysłowy, położony we wschodniej części miasta, zlokalizowane są główne zakłady produkcyjne w mieście. Niewielką część osiedla zajmują także tereny mieszkaniowe wielorodzinne, przy ul. Płockiej; 322<ref name="LPR 2008-2015" /> mieszkańców<ref name="Strategia">{{Cytuj stronę |url = http://www.wloclawek.pl/g2/2009_01/1205_fileot.doc |tytuł = Strategia rozwoju miasta Włocławek do 2015 roku – projekt po konsultacjach społecznych styczeń-luty 2008 |autor = Doradztwo Gospodarcze DGA SA |autor link = DGA |rok = 2009 |miesiąc = styczeń |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20131230235724/http://www.wloclawek.pl/g2/2009_01/1205_fileot.doc |zarchiwizowano = 2013-12-30 |data dostępu = 2013-11-17}}</ref>.
 
=== Herb ===
{{Osobny artykuł|Herb Włocławka}}
Herb miejski zmieniał się na przestrzeni dziejów, a najstarsze jego wizerunki zachowały się na pieczęciach miejskich z XIII wieku. Jeszcze w 1990 roku herb miasta wyglądał inaczej niż ten obecnie obowiązujący. W 1950 roku zmieniono herb wyrzucając infułę biskupią i umieszczając na środkowej baszcie tarczę z półlwem i półorłem, która przypominała herb książąt kujawskich (herb miejski nie posiadał korony). W 1990 roku powrócono do herbu opisanego przez Magistrat Włocławka w 1925 roku<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.wloclawek.pl/pl/artykuly/33/symbole-miejskie |tytuł = Symbole miejskie |autor = Urząd Miasta Włocławek |opublikowany = oficjalna strona internetowa Urzędu Miasta Włocławek |język = pl |data dostępu = 2017-01-25}}</ref>.
 
Obecny herb został określony w uchwale w następujący sposób: „w czerwonej tarczy srebrny mur blankowany ze złotą zamkniętą bramą, nad murem trzy baszty z których dwie boczne mniejsze blankowane, zaś środkowa większa blankowana z nakrytą złotą infułą biskupią”<ref name="autonazwa3">{{Cytuj stronę |url = http://www.archiwum.bip.um.wlocl.pl/pliki/dokumenty/uchwaly2003/65_2003 |tytuł = Uchwała numer 65/XII/2003 Rady Miasta Włocławka z dnia 6 października 2003 roku w sprawie uchwalenia Statutu Miasta Włocławek. |autor = Urząd Miasta Włocławek |data = 2003-10-06 |opublikowany = Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miasta Włocławek |język = pl |data dostępu = 2017-01-25}}</ref>.
 
Piramida wieku mieszkańców Włocławka w 2014 roku<ref name="populacja2016" />.
 
<br />[[Plik:Piramida wieku Wloclawek.png|690x480px]]
[[Plik:Piramida wieku Wloclawek.png|690x480px]]
 
== Gospodarka ==
 
=== Przedsiębiorstwa ===
[[Plik:Włocławek-KFM.jpg|mały|Siedziba przedsiębiorstwa [[Wika Polska|Wika Polska Sp. z o.o.]]]]
[[Plik:MPEC Wloclawek.jpg|mały|MPEC Włocławek]]
W mieście obecny jest m.in. przemysł chemiczny, energetyczny, spożywczy, precyzyjny, metalowy i materiałów budowlanych, w mniejszej skali niż w przeszłości również maszynowy, papierniczy oraz innych branż<ref>{{Cytuj |autor = |autor r = Henryk Rochnowski |redaktor = Jacek Staszewski |rozdział = Zarys przemian gospodarki i infrastruktury technicznej Włocławka w latach 1945–1990 |tytuł = Włocławek. Dzieje miasta |data = 2001 |isbn = 83-88115-28-6 |wolumin = 2 |miejsce = Włocławek |s = 541–633}}</ref>. We Włocławku ma swoją siedzibę 9 z 2000 największych polskich przedsiębiorstw (według rankingu „[[Rzeczpospolita (gazeta)|Rzeczpospolitej]]”)<ref name="lista 2000 z 2014">Sporządzona przez redakcję „Rzeczpospolitej” lista największych polskich przedsiębiorstw, uszeregowana według przychodów, [w:] „Lista 2000 – polskie przedsiębiorstwa” (wydawana łącznie z „Rzeczpospolitą”), numer z 28 października 2014 r., s. 46–70.</ref><ref>{{Cytuj |tytuł = Raport o sytuacji społeczno-gospodarczej miasta Włocławek |data = 2013 |s = 94–109 |url = http://www.wloclawek.pl/uploads/files/Rozwoj-miasta/strategia_2020_raport.pdf}}</ref>:
* [[Anwil (przedsiębiorstwo)|Anwil]] SAS.A.
* [[Brügmann|Salamander Window & Door Systems S.A.]]
* [[Drumet|Drumet Liny i Druty]] sp. z o.o.
* [[Guala Closures DGS Poland]] S.A.
* [[Indorama Ventures Poland]] Sp. z o.o.
* Molewski Sp. z o.o.
* Molewski Sp. z o.o.[[Plik:Włocławek-KFM.jpg|mały|Siedziba przedsiębiorstwa [[Wika Polska|Wika Polska Sp. z o.o.]]]]
* [[Lewiatan (sieć handlowa)|PSH Lewiatan]]
* [[Delecta]] SAS.A.; w latach 2002–2014 przedsiębiorstwo działało pod nazwą Rieber Foods Polska SA<ref>{{Cytuj stronę |url = http://firma.delecta.pl/pl/o-nas/historia/?start=3 |tytuł = Historia » Delecta S.A. |autor = Delecta SA |autor link = Delecta |rok = 2014 |opublikowany = strona internetowa przedsiębiorstwa Delecta SA |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20150228144009/http://firma.delecta.pl/pl/o-nas/historia/?start=3 |zarchiwizowano = 2015-02-28 |data dostępu = 2015-02-28}}</ref><ref>{{Cytuj stronę |url = http://firma.delecta.pl/pl/o-nas/historia/?start=4 |tytuł = Historia » Delecta S.A. |autor = Delecta SA |autor link = Delecta |rok = 2015 |opublikowany = strona internetowa przedsiębiorstwa Delecta SA |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20150228144053/http://firma.delecta.pl/pl/o-nas/historia/?start=4 |zarchiwizowano = 2015-02-28 |data dostępu = 2015-02-28}}</ref>
* [[Wika Polska|WIKA Polska]] sp. z o.o. sp. k.
 
 
Dawniej do największych włocławskich zakładów należały:
* fabryki fajansu,
* fabryki maszyn rolniczych,
* fabryki mebli,
* Kombinat Budowlany („fabryka domów” z [[Technologia wielkopłytowa|wielkiej płyty]]),
* [[Kujawska Fabryka Farb i Lakierów Nobiles]],
* [[Zakłady Przemysłu Ciągnikowego „Ursus”|Ursus]],
* [[Zakłady Celulozowo-Papiernicze im. Juliana Marchlewskiego we Włocławku]] (powstały w 1899 r., ogłosiły upadłość w 1994 r.).
* [[Plik:MPEC Wloclawek.jpg|mały|MPEC Włocławek]]
[[Zakłady Celulozowo-Papiernicze im. Juliana Marchlewskiego we Włocławku]] (powstały w 1899 r., ogłosiły upadłość w 1994 r.)
 
W przeszłości działał tu również Zakład Rybacki Włocławek, wchodzący w skład [[Państwowe gospodarstwo rolne|Państwowego Gospodarstwa Rybackiego]] [[Bydgoszcz]]<ref>{{Monitor Polski|1982|10|74}}.</ref>.
 
Oprócz zakładów przemysłowych w mieście istnieje szereg spółek miejskich, świadczących usługi dla mieszkańców i odbiorców komercyjnych. Do ważniejszych zaliczamy:
* Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej „Saniko”,
* Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej,
* [[Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne we Włocławku|Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne]],
* Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji.
 
=== Infrastruktura ===
 
=== Handel ===
{{Duża grafika|Panorama of Wzorcownia Wloclawek.jpg|800px|<center>Plac Grodzki</center>}}[[Plik:Wzorcownia budynek a.jpg|mały|Centrum Handlowe [[Wzorcownia]] we Włocławku]]
[[Plik:Wzorcownia budynek a.jpg|mały|Centrum Handlowe [[Wzorcownia]] we Włocławku]]
 
* [[Plik:Park Kujawia, Włocławek.jpg|mały|CH Park Kujawia we Włocławku]]
* '''[[Wzorcownia|Centrum Handlowe Wzorcownia]]''' – znajduje się przy ul. Pułaskiego – efekt rewitalizacji terenów po fabrykach fajansu i fabryce maszyn rolniczych [[Hugo Mühsam]]a. W ramach pierwszych inwestycji, firmowanych jako „CH City”, oddano do użytku wielkopowierzchniowy obiekt handlowy, kilka dużych lokali, hotel, multipleks ([[Multikino]]) i parking na kilkaset samochodów. W późniejszym okresie powstały: galeria handlowa [[Wzorcownia]] (składająca się z kilkudziesięciu sklepów, rozmieszczonych na kilku poziomach), dwa apartamentowce, parking podziemny i budynek usługowo-rozrywkowy. Wzorcownia to ważny projekt urbanizacyjny dla miasta, ze względu na rewaloryzację rozległych terenów ruin pofabrycznych w śródmieściu. Jest to największy projekt rewitalizacyjny dotychczas realizowany we Włocławku.
 
* '''Centrum Handlowe Newbridge''' (''dawniej '''Focus Park''''') – usytuowany przy ul. Komunalnej o powierzchni 6236 m². Nieruchomość została wybudowana w 2011 roku. Znajdują się w niej m.in. takie sklepy jak: [[Media Expert]], [[Rossmann]], [[CCC (przedsiębiorstwo)|CCC]], [[Deichmann]], [[KiK (sieć handlowa)|KIK]] oraz [[Pepco|PEPCO]]. Newbridge oferuje odwiedzającym 316 miejsc parkingowych<ref>{{Cytuj |tytuł = Focus Park Włocławek zmienił właściciela |data = 2017-06-26 |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = Retailnet.pl |url = https://web.archive.org/web/20190924153436/https://retailnet.pl/2017/06/26/2392-focus-park-wloclawek-zmienil-wlasciciela/}}</ref>.
 
=== Baza turystyczna ===
{{Duża grafika|Tama_Wloclawek_skarpa.jpg|800px|<center>[[Elektrownia Wodna we Włocławku|Zapora na Wiśle we Włocławku]]</center>}}[[Plik:Pałac bursztynowy Włocławek.jpg|mały|[[Pałac Bursztynowy we Włocławku|Pałac Bursztynowy]] we Włocławku]]
W 2013 roku baza turystyczna miasta składała się z 8 obiektów hotelowych, które w ciągu 12 miesięcy udzieliły 48,1 tys. noclegów, w tym 4363 turystom zagranicznym<ref>Bank Danych Lokalnych GUS – okres sprawozdawczy: ''dane roczne'', kategoria: ''turystyka'', grupa: ''turystyczne obiekty noclegowe'', podgrupa: ''turystyczne obiekty noclegowe (NTS-5)'', jednostka terytorialna: ''Włocławek'', zakres przedmiotowy: ''obiekty hotelowe''; adres źródła: [http://www.stat.gov.pl/bdl/app/strona.html?p_name=indeks].</ref>. Według danych GUS z 2017 r. Włocławek posiadał 14 obiektów noclegowych, a liczba udzielonych noclegów wyniosła: 71,7 tys., w tym 9559 turystom zagranicznym<ref>{{Cytuj |autor = GUS |tytuł = Województwo Kujawsko-Pomorskie 2018 – podregiony, powiaty, gminy |data = |s = 240 |opublikowany = bydgoszcz.stat.gov.pl |url = https://bydgoszcz.stat.gov.pl/publikacje-i-foldery/roczniki-statystyczne/wojewodztwo-kujawsko-pomorskie-2018-podregiony-powiaty-gminy,5,10.html}}</ref>.
 
==== Hotele ====
[[Plik:Włocławek-hotel Młyn.jpg|mały|210x210px|[[Młyn parowy L.Sterna we Włocławku|Hotel Młyn]] we Włocławku]]
[[Plik:Włocławek-Rozbicki Hotel, view from Wolności Square (3).jpg|mały|210x210px|[[Hotel Polski we Włocławku|Hotel Rozbicki]] we Włocławku]]
[[Plik:Hotel Aleksander.jpg|mały|210x210px|[[Pałac Bojańczyka we Włocławku|Hotel Aleksander]], Włocławek]]
[[Plik:Victoria Hotel Wloclawek.jpg|alt=|mały|210x210px|Hotel Victoria we Włocławku]]
Obecnie we Włocławku funkcjonują hotele spełniające standardy:
* czterogwiazdkowe:
[[Plik:Włocławek-hotel Młyn.jpg|mały|210x210px|[[Młyn parowy L.Sterna we Włocławku|Hotel Młyn]] we Włocławku]]
** [[Młyn parowy L.Sterna we Włocławku|Hotel Młyn]] – ul. Okrzei 77<ref name="hoteleskategoryzowane">{{Cytuj stronę |url = http://bip.kujawsko-pomorskie.pl/files/urzad/sprawy/eksit/Wykaz_OH.pdf |tytuł = Ewidencja skategoryzowanych obiektów hotelarskich wg stanu na 18 lutego 2014 r. |autor = Gabinet Marszałka, Wydział Turystyki, Biuro ds. Usług Turystycznych, Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu |data = 2014-02-19 |opublikowany = strona internetowa Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu |strony = 1–30 |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20140717121834/http://bip.kujawsko-pomorskie.pl/files/urzad/sprawy/eksit/Wykaz_OH.pdf |zarchiwizowano = 2014-07-17 |data dostępu = 2014-08-13}}</ref> mieści się w zaadaptowanym zabytkowym budynku młyna solnego z początku XX wieku,
** [[Hotel Polski we Włocławku|Hotel „Rozbicki”]] – Plac Wolności 5<ref name="rozbicki">{{Cytuj stronę |url = http://www.hotelewloclawek.pl/hotel-rozbicki/hotel |tytuł = Hotel Rozbicki. Obiekt |opublikowany = HoteleWloclawek.pl |język = pl |data dostępu = 2019-08-28}}</ref> usytuowany w centrum Włocławka, w zabytkowym budynku z XVIII wieku, w 2013 gruntownie odrestaurowany.
 
* trzygwiazdkowe:
** [[Pałac Bursztynowy we Włocławku|Pałac Bursztynowy]] – ul. Okrężna 21, położony we wschodniej części miasta, na 4-hektarowym obszarze ogrodów krajobrazowych, jest też siedzibą Fundacji Samotna Mama<ref>{{Cytuj |tytuł = Samotna Mama |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = www.fundacjasamotnamama.org |url = http://www.fundacjasamotnamama.org/my.html}}</ref>,
** Hotel Portofino – al. Kazimierza Wielkiego 6E,
** Hotel Victoria – ul. Przechodnia 1 B,[[Plik:Włocławek-Rozbicki Hotel, view from Wolności Square (3).jpg|mały|210x210px|[[Hotel Polski we Włocławku|Hotel Rozbicki]] we Włocławku]]
** Hotel RiverSide – ul. Piwna 3,
** GarageHotel – ul. Toruńska 113<ref>{{Cytuj |tytuł = Baza noclegowa – Urząd Miasta Włocławek |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = www.wloclawek.pl |url = http://www.wloclawek.pl/pl/artykuly/95/baza-noclegowa}}</ref>,
 
* dwugwiazdkowe:
 
* jednogwiazdkowe:
** [[Pałac Bojańczyka we Włocławku|Hotel Aleksander]] – ul. Szpitalna 23<ref>{{Cytuj |tytuł = Hotel |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = www.hotel-aleksander.pl |url = http://www.hotel-aleksander.pl/hotel}}</ref>, mieści się w zabytkowym eklektycznym budynku wybudowanym w 1881 r. tzw. Pałacu Bojańczyka, związanego z rodem Bojańczyków, rodziną działającą w branży przemysłowej i browarniczej<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Historia obiektu |data = |opublikowany = www.hotel-aleksander.pl |url = http://www.hotel-aleksander.pl/hotel/historia}}</ref>,
** [[Plik:Hotel Aleksander.jpg|mały|210x210px|[[Pałac Bojańczyka we Włocławku|Hotel Aleksander]], Włocławek]]
[[Pałac Bojańczyka we Włocławku|Hotel Aleksander]] – ul. Szpitalna 23<ref>{{Cytuj |tytuł = Hotel |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = www.hotel-aleksander.pl |url = http://www.hotel-aleksander.pl/hotel}}</ref>, mieści się w zabytkowym eklektycznym budynku wybudowanym w 1881 r. tzw. Pałacu Bojańczyka, związanego z rodem Bojańczyków, rodziną działającą w branży przemysłowej i browarniczej<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Historia obiektu |data = |opublikowany = www.hotel-aleksander.pl |url = http://www.hotel-aleksander.pl/hotel/historia}}</ref>.
** Hotel Kujawy – ul. Kościuszki 20<ref name="hoteleskategoryzowane" />.
 
 
'''Inne obiekty noclegowe'''
* Aparthotel „Lofty w piecowni” ul. Bauera 5, usytuowany w Centrum Handlowym Wzorcownia,
* [[Plik:Victoria Hotel Wloclawek.jpg|alt=|mały|210x210px|Hotel Victoria we Włocławku]]
Aparthotel „Lofty w piecowni” ul. Bauera 5, usytuowany w Centrum Handlowym Wzorcownia,
* Pensjonat i Klub Jeździecki „Michelin” ul. Lipowa 12b,
* Hotelik Grandmet (noclegi dla firm) ul. Żwirowa 21,
* Arsenał kwatery ul. Barska 44,
* Ośrodek Hotelarski „Wikaryjka” Jedwabna/Włocławka.
 
==== Obiekty szkolne i uczelniane ====
* Akademik [[Państwowa Uczelnia Zawodowa we Włocławku|PUZ we Włocławku]] – ul. Obrońców Wisły 1921 nr 21/25,
* Szkolne Schronisko Młodzieżowe – ul. Mechaników 1,
* Internat Zespołu Szkół Katolickich im. ks. Jana Długosza – ul. Łęgska 26,.
 
==== Kempingi i pola namiotowe ====
 
'''Drogi krajowe:'''
[[Plik:Ulica Kruszynska i aleja Krolowej Jadwigi.jpg|mały|[[Obwodnica Włocławka]]]]
 
* {{AS-droga|K|62}} [[Droga krajowa nr 62 (Polska)|droga krajowa nr 62]] ([[Strzelno]] – Włocławek – [[Płock]] – [[Nowy Dwór Mazowiecki]] – [[Wyszków]] – [[Siemiatycze]]),
* [[Plik:Ulica Kruszynska i aleja Krolowej Jadwigi.jpg|mały|[[Obwodnica Włocławka]]]]
{{AS-droga|K|62}} [[Droga krajowa nr 62 (Polska)|droga krajowa nr 62]] ([[Strzelno]] – Włocławek – [[Płock]] – [[Nowy Dwór Mazowiecki]] – [[Wyszków]] – [[Siemiatycze]]),
* {{AS-droga|K|67}} [[Droga krajowa nr 67 (Polska)|droga krajowa nr 67]] (Włocławek – [[Lipno]]),
* {{AS-droga|K|91}} [[Droga krajowa nr 91 (Polska)|droga krajowa nr 91]] (Gdańsk – [[Toruń]] – Włocławek – [[Łódź]] -[[Piotrków Trybunalski]] – [[Częstochowa]] – [[Podwarpie]]),.
 
'''Drogi wojewódzkie:'''
W latach 1963–2007 budowano [[Obwodnica Włocławka|obwodnicę Włocławka]]. Pierwszy odcinek (al. Kazimierza Wielkiego) ukończono na początku lat osiemdziesiątych, drugi (al. Królowej Jadwigi) w 2005 r.<ref>Barbara Szmejter – „Gazeta Pomorska” – za portalem „Q4” (28 X 2005), ''Feta z Jadwigą'' [http://www.q4.pl/?id=17&news=92147].</ref> Przygotowano się już do wykupu terenów pod dalsze odcinki, jednak ostatecznie plany ukończenia obwodnicy porzucono, ponieważ mieszkańcy osiedla [[Południe (Włocławek)|Południe]] obawiali się uciążliwości zwiększonego ruchu samochodów oraz protestowali przeciwko wywłaszczeniom. Pojawiały się również argumenty, że obwodnica miastu jest niepotrzebna, ponieważ ciężar tranzytu częściowo zdejmuje z dróg lokalnych autostrada [[Autostrada A1 (Polska)|A1]]. W miejsce projektu obwodnicy powołano do życia wstępny i modyfikowany na bieżąco projekt „drogi międzyosiedlowej”. Projekt ten zakłada, że ruch miejski można rozładować przez przebudowę i modernizację istniejącej już sieci dróg<ref>{{Cytuj |autor = Barbara Szmejter |tytuł = Włocławek. Będzie nowy plan zagospodarowania przestrzennego |url = http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080821/REGION/671898220 |opublikowany = Gazeta Pomorska |data = 2008-08-21}}</ref> oraz budowę kilku nowych odcinków, nawiązujących do dawnego przebiegu obwodnicy, lecz planowanych już jako węższe drogi, nie 4-pasmowe<ref>Ewelina Piotrowska, ''O Jadwidze zapomnijmy'', [w:] „Nowości”, nr 210 z 8 września 2009 r., wyd. włocławskie, s. 7.</ref>. Poszerzane są wybrane drogi osiedla Południe, a lepsze skomunikowanie Południa z [[Zazamcze]]m zapewnia już nowy most na [[Zgłowiączka (rzeka)|Zgłowiączce]] przy ul. Obwodowej oraz przebudowane ulice: Miła, Węglowa, Kapitulna, Gajowa, Zgodna i Fredry<ref>Joanna Lewandowska, ''Kapitulna nie wszystkich cieszy'', [w:] „Gazeta Pomorska”, nr 213 z 12 września 2012 r., wyd. włocławskie, s. 13A; Plan modernizacji dróg opublikowany wraz z artykułem: Małgorzata Goździalska, ''Protest. Na ul. Kapitulnej we Włocławku wrzało'', internetowe wydanie „Gazety Pomorskiej” (2009-06-03) [http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090603/WLOCLAWEK01/66990090]; Małgorzata Goździalska, ''Kiedy skończą się utrudnienia na Kapitulnej we Włocławku?'', internetowe wydanie „Gazety Pomorskiej” z 14 kwietnia 2010 r., [http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100414/WLOCLAWEK01/355034384]; Małgorzata Goździalska, ''Co się dzieje na przebudowywanej ulicy Kapitulnej we Włocławku?'', internetowe wydanie „Gazety Pomorskiej” z 14 maja 2010 r., [http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100514/WLOCLAWEK01/700514915]; Małgorzata Goździalska, ''We Włocławku rusza ostatni etap remontu Kapitulnej'', internetowe wydanie „Gazety Pomorskiej” z 4 listopada 2011 r., [http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20111104/WLOCLAWEK01/990216492]; {{Cytuj pismo |nazwisko = Goździalska |imię = Małgorzata |tytuł = Finisz na Kapitulnej. W końcu! |czasopismo = [[Gazeta Pomorska]] |oznaczenie = nr 173 |strony = 17A |data = 2013-07-26 |język = pl |data dostępu = 2013-07-31}}</ref>. Z rządowych funduszy przeznaczonych na budowę dróg lokalnych przebudowano drogę gruntową Planty (odcinek Kapitulna-Wiejska, tzw. Planty II) w nową drogę twardą<ref>Barbara Szmejter, ''„Schetynówka” na początek'', [w:] „Gazeta Pomorska”, nr 51 z 2 marca 2009 r., wyd. włocławskie, s. 13.</ref>. W 2009 r. oficjalnie powiadomiono o zaniechaniu realizacji ogłoszonego w 2006 r. projektu budowy wiaduktu nad torami przy ul. Wienieckiej<ref>Lokalny Program Rozwoju Miasta Włocławka na lata 2007–2013 – uchwała z 2006 r. [http://www.archiwum.bip.um.wlocl.pl/pliki/rpe/uchwala78_2006_zal2.doc]; Maciej Gogołkiewicz, ''Oczekiwanie pod szlabanem'', internetowe wydanie „Nowości” (2009-05-25) [http://nowosci.com.pl/138650,Oczekiwanie-pod-szlabanem.html].</ref>. Odciążyć tunel przy ul. Kapitulnej (z którego korzystają zarówno mieszkańcy Zazamcza, jak i Południa) miał przejazd pod/nad torami łączący ul. Kaliską ze Spółdzielczą, uznano jednak, że takie połączenie dróg jest technicznie niewykonalne (zdaniem rzeczniczki [[Andrzej Pałucki|byłego prezydenta]] „nie ma takich możliwości technicznych”<ref name="GP nr 174 2012">Joanna Lewandowska, ''Awaria. No i wszyscy stoimy'', [w:] „Gazeta Pomorska”, nr 174 z 27 lipca 2012 r., wyd. włocławskie, s. 13A.</ref>), zdaniem Andrzeja Pałuckiego pomysł na tego typu inwestycję „od dobrych trzydziestu lat jest nieaktualny”<ref name="GP nr 166 2012">Małgorzata Goździalska, ''Warto przetrwać utrudnienia'', [w:] „Gazeta Pomorska”, nr 166 z 18 lipca 2012 r., wyd. włocławskie, s. 12A.</ref>, gdyż ewentualny „tunel musiałby się zaczynać na ulicy POW, a kończyć przy Plantach”<ref name="GP nr 166 2012" />, natomiast „Jeśli chodzi o wielopoziomowe skrzyżowanie, to takie dywagacje też nie mają sensu. Bo ta inwestycja wiązałaby się z koniecznością wyburzenia budynków”<ref name="GP nr 166 2012" />.
 
Włocławek samodzielnie utrzymuje prawie 15 kilometrów [[Droga krajowa nr 91 (Polska)|drogi krajowej nr 91]], znajdującej się w granicach administracyjnych miasta. Ostatnia przebudowa drogi miała miejsce w latach 2010–2014<ref>Ewelina Piotrowska, ''Cierpienie w dobrej sprawie'', internetowe wydanie „Nowości” (2009-09-21) [http://nowosci.com.pl/149976,Cierpienie-w-dobrej-sprawie.html]; ''Europejski koncern wyremontuje „jedynkę”'', internetowe wydanie „Nowości” (2009-09-09) [http://nowosci.com.pl/148926,Europejski-koncern-wyremontuje-jedynkę.html]; Małgorzata Goździalska, ''Rozpoczął się remont krajowej „jedynki” we Włocławku. Wreszcie!'', internetowe wydanie „Gazety Pomorskiej” z 1 marca 2010 r., [http://www.pomorska.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100301/WLOCLAWEK01/46496191].</ref><ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.wloclawek.info.pl/nowosci,wiadomosci_wloclawek_i_region,1,1,znamy_wykonawce_przebudowy_iv_et,23528.html |tytuł = Znamy wykonawcę przebudowy IV etapu DK1 |autor = redakcja portalu wloclawek.info.pl |data = 2013-08-28 |opublikowany = portal wloclawek.info.pl |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20140623195023/http://www.wloclawek.info.pl/nowosci,wiadomosci_wloclawek_i_region,1,1,znamy_wykonawce_przebudowy_iv_et,23528.html |zarchiwizowano = 2014-06-23 |data dostępu = 2014-06-23}}</ref>.
 
'''Obiekty inżynierskie'''
[[Plik:Wloclawek Dam - photo 01.jpg|mały|Widok na [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zaporę we Włocławku]]]]
 
Włocławek dysponuje dwiema przeprawami drogowymi przez rzekę [[Wisła|Wisłę]]. Są to:
 
* [[Most im. Edwarda Śmigłego-Rydza we Włocławku|most im. Edwarda Śmigłego-Rydza]] – most stalowy kratownicowy – przedwojenny, dwukrotnie wysadzany w powietrze i odbudowywany, w roku 2008 przeszedł gruntowny remont, we wrześniu 2009 roku została na nim zainstalowana iluminacja<ref>Grażyna Sobczak, ''Iluminacja taniej niż planowano'', internetowe wydanie „Nowości” (2009-07-09) [http://nowosci.com.pl/143003,Iluminacja-taniej-niż-planowano.html].</ref>.,
* [[Elektrownia Wodna we Włocławku|włocławska]] [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zapora]] (al. [[Jerzy Popiełuszko|Księdza Jerzego Popiełuszki]]) – przegradza Wisłę na jej 675 kilometrze. Ma długość jednego kilometra i podnosi wodę w rzece o prawie 13 metrów. Powyżej tamy powstało jezioro włocławskie, które ma powierzchnię 75 kilometrów kwadratowych i może pomieścić 370 milionów metrów sześciennych wody<ref>{{Cytuj |tytuł = Włocławek. Wielka tama na Wiśle – Otwarty Przewodnik Krajoznawczy |data dostępu = 2019-09-29 |url = http://www.krajoznawcy.info.pl/wielka-tama-na-wisle-8434 |język = pl}}</ref>.
 
* [[Elektrownia Wodna we Włocławku|włocławska]] [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zapora]] (al. [[Jerzy Popiełuszko|Księdza Jerzego Popiełuszki]]) – przegradza Wisłę na jej 675 kilometrze. Ma długość jednego kilometra i podnosi wodę w rzece o prawie 13 metrów. Powyżej tamy powstało jezioro włocławskie, które ma powierzchnię 75 kilometrów kwadratowych i może pomieścić 370 milionów metrów sześciennych wody<ref>{{Cytuj |tytuł = Włocławek. Wielka tama na Wiśle – Otwarty Przewodnik Krajoznawczy |data dostępu = 2019-09-29 |url = http://www.krajoznawcy.info.pl/wielka-tama-na-wisle-8434 |język = pl}}</ref>'''.'''
 
[[Plik:Wloclawek Dam - photo 01.jpg|mały|Widok na [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zaporę we Włocławku]]]]
'''Transport samochodowy'''
 
Operatorem wykonującym usługi przewozowe w ramach komunikacji miejskiej jest:
 
* [[Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne we Włocławku|MPK Włocławek]] – posiadające w parku taborowym 63 autobusów: marki [[Solaris Bus & Coach|Solaris]] (59 sztuk), MAN (4 sztuki). Na terenie miasta funkcjonuje 20 linii stałych i 4 linie pospieszne, 1 linia na Cm. Pinczata i okresowo uruchamiane są linie nad jezioro. Długość tras komunikacyjnych wynosi 149,05 km. Długość linii komunikacyjnych wynosi około 311,90 km (stan na kwiecień 2019 r.) W roku 2019 przewoźnik przewiózł 10,9 mln pasażerów, wykonując 3,52 mln wozokilometrów<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = O nas {{!}} MPK Włocławek |data = |url = https://mpk.com.pl/o-nas/}}</ref>.
 
W mieście działa również '''Kujawsko- Pomorski Transport Samochodowy S.A.''' Spółka powstała 13 kwietnia 2012 roku, w wyniku konsolidacji PKS we Włocławku, PKS w Brodnicy, PKS w Inowrocławiu oraz PKS w Lipnie<ref>{{Cytuj |tytuł = Historia |data dostępu = 2019-09-29 |opublikowany = www.kpts.com.pl |url = http://www.kpts.com.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=11&Itemid=134}}</ref>.
 
* {{LK-linia|18}} [[linia kolejowa nr 18]] Kutno – Piła Główna łącząca Kutno z Toruniem i Bydgoszczą. Dwutorowa, zelektryfikowana linia obsługuje zarówno ruch towarowy, jak i pasażerski, a w obrębie miasta i najbliższej okolicy znajdują się trzy stacje pasażerskie<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Strategia rozwoju miasta Włocławek 2020+ {{!}} BIP Urzędu Miasta Włocławek |data = |url = http://www.bip.um.wlocl.pl/strategia-rozwoju-miasta-wloclawek-2020/}}</ref>.
[[Plik:Pink SkyVan 6.jpg|mały|Impreza spadochronowa EURO BIG WAY CAMP na [[Lotnisko Włocławek-Kruszyn|lotnisku w Kruszynie]]]]
 
Obecnie na terenie miasta pociągi pasażerskie zatrzymują się na:
 
* [[Włocławek (stacja kolejowa)|stacji Włocławek]],
* [[Plik:Pink SkyVan 6.jpg|mały|Impreza spadochronowa EURO BIG WAY CAMP na [[Lotnisko Włocławek-Kruszyn|lotnisku w Kruszynie]]]]
* [[Włocławek (stacja kolejowa)|stacji WłocławekZazamcze]],
* [[Włocławek Zazamcze]]
* [[Brzezie (przystanek kolejowy)|Włocławek Brzezie]] (zburzony dworzec).
 
Ponadto w mieście znajduje się działający [[Włocławek Brzezie (stacja kolejowa)|dworzec towarowy]] w zachodniej części miasta.
[[Plik:Włocławek, Kruszyn, Lotnisko, samolot, szybowiec, Aeroklub - panoramio.jpg|mały|200x200px|[[Lotnisko Włocławek-Kruszyn]]]]
 
[[Plik:Przystan miejska u ujscia Zglowiaczki do Wisly w koncowej fazie budowy.jpg|mały|[[Przystań wodna na Wiśle im. Jerzego Bojańczyka we Włocławku|Przystań wioślarska nad Wisłą]], ul. Piwna. Widoczne ujście Zgłowiączki do Wisły.]]
==== Kolej wąskotorowa ====
We Włocławku do dziś zachował się [[Włocławek Wąskotorowy|dworzec kolei wąskotorowej przy ul. Kaliskiej]]. Ostatni pociąg osobowy odjechał z niego 21 kwietnia 1978 r. o godzinie 18:10, a następnego dnia o godzinie 4:19 odjechał ostatni pociąg towarowy.[[Plik:Włocławek, Kruszyn, Lotnisko, samolot, szybowiec, Aeroklub - panoramio.jpg|mały|200x200px|[[Lotnisko Włocławek-Kruszyn]]]]
[[Plik:Przystan miejska u ujscia Zglowiaczki do Wisly w koncowej fazie budowy.jpg|mały|[[Przystań wodna na Wiśle im. Jerzego Bojańczyka we Włocławku|Przystań wioślarska nad Wisłą]], ul. Piwna. Widoczne ujście Zgłowiączki do Wisły.]]
 
=== Transport lotniczy ===
Do otaczających Włocławek lasów i jezior prowadzą (wydłużone w ostatnich latach) ścieżki rowerowe, biegnące w kierunku Kowala, Kruszyna, Wieńca, Nieszawy, Bobrownik i Dobrzynia nad Wisłą. Umożliwiają one obejrzenie obiektów krajoznawczych: zabytków, pomników przyrody, zakładów pracy, a przede wszystkim – oglądanie urokliwego krajobrazu<ref>{{Cytuj |tytuł = O mieście – Urząd Miasta Włocławek |data dostępu = 2019-09-29 |opublikowany = www.wloclawek.pl |url = http://www.wloclawek.pl/pl/artykuly/29/o-miescie}}</ref>.
 
Głównymi trzonami komunikacji rowerowej we Włocławku są ulice: Toruńska, Królowej Jadwigi, Stefana Okrzei oraz aleje: Jana Pawła II i Kazimierza Wielkiego. Zapewniają one szybki dostęp do innych części miasta, jednak niekoniecznie do ścisłego centrum.
 
'''Włocławski Rower Miejski'''
* [[Policja (Polska)|Komenda Miejska Policji]] – siedziba mieści się przy ul. Okrężnej 25. Działa tutaj zespół budynków tworzący komendę miejską policji, poliklinikę, areszt śledczy, areszt deportacyjny dla województwa Kujawsko-Pomorskiego, Wojskową Komendę Uzupełnień, wydział Centralnego Biura Śledczego. Swoim działaniem obejmuje miasto i gminy Włocławek i Fabianki. Policjanci pracujący w komórkach organizacyjnych KMP realizują swoje czynności na terenie miasta i całego powiatu.
 
[[Plik:Remiza straży pożarnej 1909 Włocławek, ul. Żabia 8, wieża obserwacyjna.jpg|mały|240x240px|Zabytkowa remiza straży pożarnej z 1905 r., obecnie siedziba [[Klub „Stara Remiza” we Włocławku|Klubu „Stara Remiza”]], Włocławek]]
 
Wcześniej we Włocławku funkcjonowało kilka komisariatów policji, bądź milicji przy ul. Chopina (komenda milicji), Okrzei (posterunek dworcowy), Brzeskiej, Stodólnej, Toruńskiej (koszary ZOMO), Kapitulnej.
We Włocławku ma swoją siedzibę Komenda Miejska [[Straż pożarna|Państwowej Straży Pożarnej]] – przy ul. Rolnej 1, której obszarem działania jest miasto Włocławek i powiat włocławski. W jej strukturze funkcjonują dwie jednostki ratowniczo-gaśnicze:
 
* Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 1 – ul. Rolna 1,
* Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 2 – ul. Płocka 7a,.
 
W planach jest budowa strażnicy przy ul. Brzezinowej (między innymi obsługa autostrady), a także na [[Zawiśle (Włocławek)|Zawiślu]]. Do dziś zachowała się zabytkowa XIX wieczna strażnica na starym mieście przy ul. Żabiej 8, ale obecnie pełni rolę ośrodka kultury – działa tutaj [[Klub „Stara Remiza” we Włocławku|Klub „Stara Remiza”]] przy [[Browar Jerzego Bojańczyka we Włocławku|Centrum Kultury Browar B]]. Na terenie miasta działa komenda zakładowej straży pożarnej [[Anwil (przedsiębiorstwo)|Anwil]]. W mieście funkcjonuje również Parafialna Ochotnicza Straż Pożarna Pod Wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego przy ulicy Ostrowskiej 8, której działalność skupia się na działaniach prewencyjnych i szkoleniach młodzieży w zakresie udzielania pomocy przedmedycznej. Na lotnisku aeroklubu włocławskiego w Kruszynie stacjonuje śmigłowiec wykorzystywany do akcji gaszenia pożarów lasów.
We Włocławku swoją siedzibę mają:
 
* [[Sąd rejonowy|Sąd Rejonowy]] ''' '''– mieści się w zespole zabytkowych budynków z XIX/XX wieku przy ul. Kilińskiego 20. Właściwość miejscowa Sądu Rejonowego we Włocławku obejmuje: miasto Kowal i Włocławek oraz gminy: Baruchowo, Boniewo, Brześć Kujawski, Choceń, Chodecz, Fabianki, Kowal, Lubanie, Lubień Kujawski, Lubraniec i Włocławek.
* [[Sąd okręgowy|Sąd Okręgowy]] – swoją siedzibę ma przy ul. Wojska Polskiego 22 oraz ul. Długa 6. Swoim działaniem obejmuje powiat: Aleksandrowski, Lipnowski, Radziejowski, Rypiński, Włocławek.
* [[Prokuratura rejonowa|Prokuratura Rejonowa]] – ul. Okrężna 2c,.
* [[Prokuratura okręgowa|Prokuratura Okręgowa]] '''''' ul. Orla 2,.
* [[Samorządowe kolegium odwoławcze|Samorządowe Kolegium Odwoławcze]] – ul. Kilińskiego 2.
 
== Opieka zdrowotna ==
=== Szpitale ===
* [[Plik:Włocławek-Diagnostic-Medicinal Centre.jpg|mały|Centrum Diadnostyczno-Lecznicze, Filia [[Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy|Centrum Onkologii im. prof. F. Łukaszczyka w Bydgoszczy]]]]
* '''Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki''' – szpi<u>t</u>alszpital mieści się w zespole budynków przy ul. Wienieckiej 49 i ma status wojewódzki. Na jednym z jego budynków w 2012 roku otworzono sanitarne [[Lądowisko Włocławek-Szpital|lądowisko]]. Od kilku lat trwa połączona z rozbudową i doposażeniem modernizacja szpitala. W skład Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego wchodzą: Zakład Diagnostyki Obrazowej, Laboratoryjnej, Mikrobiologicznej, Rehabilitacji, Patomorfologii oraz szereg oddziałów i poradni m.in.:
** Oddział Intensywnej Terapii,
** Oddział Chirurgii Ogólnej,
Podstawową opiekę medyczną w mieście zapewnia:
 
* '''Miejski Zespół Opieki Zdrowotnej Sp. z o.o.'''. – skupia on poradnie zlokalizowane na terenie całego miasta: dziecięce, ogólne, lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, lekarza rodzinnego oraz specjalistyczne takie jak: Poradnia Stomatologiczna, Ginekologiczna, Neurologiczna, Reumatologiczna. W kwietniu 2012 roku oddano do użytku, funkcjonujący w ramach Miejskiego Zespołu Opieki Zdrowotnej, Zakład Rehabilitacji Leczniczej przy ul. Żeromskiego 28<ref>{{Cytuj |tytuł = MZOZ Sp. z o.o. – Informacje o Miejskim Zespole Opieki Zdrowotnej |data dostępu = 2019-10-01 |opublikowany = arch.mzoz.pl |url = https://arch.mzoz.pl/mzoz/firma}}</ref>.
 
Ponadto na terenie miasta działają niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej m.in.:
 
=== Uczelnie ===
* [[Państwowa Uczelnia Zawodowa we Włocławku]] – jedyna państwowa uczelnia w mieście,
* [[Studium Teologii we Włocławku]] – oddział zamiejscowy [[Akademia Katolicka w Warszawie|Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie]],
* [[Kujawska Szkoła Wyższa we Włocławku]] – uczelnia niepubliczna, założona w 1995 roku przez [[Włocławskie Towarzystwo Naukowe]]; do 1997 funkcjonowała jako Wyższa Szkoła Pracy Socjalnej, w latach 1997–2015 Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku<ref>{{Cytuj stronę |url = http://ksw.wloclawek.pl/pl/uczelnia/xx-lecie-wshe/jubileusz-xx-lecia-wshe |tytuł = Jubileusz XX-lecia WSHE |autor = KSW |rok = 2015 |opublikowany = oficjalna strona internetowa Kujawskiej Szkoły Wyższej we Włocławku |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20151011212515/http://ksw.wloclawek.pl/pl/uczelnia/xx-lecie-wshe/jubileusz-xx-lecia-wshe |zarchiwizowano = 2015-10-11 |data dostępu = 2015-11-15}}</ref>,
* [[Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku]] – jedno z najstarszych seminariów w Polsce, założone 16 sierpnia 1569; współpracuje z [[Wydział Teologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu|Wydziałem Teologicznym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu]].
 
[[Plik:Kamienica ul. 3 Maja we Włocławku2 N. Chylińska.JPG|mały|Rektorat [[Państwowa Uczelnia Zawodowa we Włocławku|Państwowej Uczelni Zawodowej]], ul. 3 Maja 17]]
== Kultura ==
[[Plik:Włocławek-Illumination of brewery B.JPG|mały|[[Browar Jerzego Bojańczyka we Włocławku|Centrum Kultury Browar B]]]]
[[Plik:Spichlerz na Zamczej 10.jpg|mały|200x200px|[[Zbiory Sztuki we Włocławku|Zbiory Sztuki]], jeden z oddziałów [[Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku|Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej]] we Włocławku.]]
[[Plik:Włocławek-Theater after renovation (2).JPG|mały|[[Teatr Impresaryjny im. Włodzimierza Gniazdowskiego]] we Włocławku]]
[[Plik:Włocławek-Zagajewski's sculpture on exhibition Nikifor vs Zagajewski.jpg|mały|200x200px|Rzeźba [[Stanisław Zagajewski|Stanisława Zagajewskiego]]]]
[[Plik:Spichrz 1842 Włocławek, ul. Bulwary Marszałka Jozefa Piłsudskiego 9 obecnie muzeum hwsnajper.JPG|mały|[[Muzeum Etnograficzne we Włocławku]]]]
[[Plik:Włocławek-Diocese museum and Wyszyński's statue.jpg|mały|[[Muzeum Diecezjalne we Włocławku]]]]
[[Plik:Czarny spichrz drewniany I połowa XIX Włocławek, ul. Wyszyńskiego 12.JPG|mały|200x200px|[[Czarny Spichrz we Włocławku|Czarny Spichrz]] we Włocławku]]
Włocławek jest centrum kulturalnym wschodnich [[Kujawy|Kujaw]]. W mieście ma siedzibę wiele instytucji kulturalnych. Do najważniejszych należą:
* [[Browar Jerzego Bojańczyka we Włocławku|Centrum Kultury Browar B]] – powstało z połączenia Włocławskiego Centrum Kultury oraz Włocławskiego Ośrodka Edukacji i Promocji Kultury, organizuje kilkadziesiąt imprez rocznie. Jest to instytucja interdyscyplinarna, realizująca inicjatywy z różnych dziedzin sztuki (muzyka, taniec, plastyka, teatr, film, literatura etc.). Główna siedziba znajduje się u zbiegu ulic Łęgskiej i Bechiego, w zabytkowych murach dawnego Browaru Bojańczyka, wzniesionych w latach 1832–1880. W ramach CKBB funkcjonują również małe placówki kulturalne – rozmieszczone w różnych częściach miasta kluby [[Klub „Stara Remiza” we Włocławku|„Stara Remiza”]], „Zazamcze” i „Łęg”<ref>{{Cytuj stronę |url = http://ckbrowarb.pl/ |tytuł = Oficjalna strona CK Browar B}}</ref>.
* [[Teatr Impresaryjny im. Włodzimierza Gniazdowskiego]] – swoją działalność prowadzi od 1990 r., na stałe współpracuje z teatrami warszawskimi i krakowskimi, stąd na włocławskiej scenie gościli i goszczą najwybitniejsi polscy aktorzy. W sezonie 2000/2001 teatr odwiedziło 86,8 tys. widzów<ref>Strona internetowa Teatru Impresaryjnego im. Włodzimierza Gniazdowskiego [https://web.archive.org/web/20080411002143/http://impresaryjny.republika.pl/].</ref>. Ponadto teatr skupia kilka amatorskich zespołów teatralnych.
* [[Plik:Spichlerz na Zamczej 10.jpg|mały|200x200px|[[Zbiory Sztuki we Włocławku|Zbiory Sztuki]], jeden z oddziałów [[Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku|Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej]] we Włocławku.]]
* [[Teatr Nasz (Włocławek)|Stowarzyszenie Edukacyjno-Teatralne „Teatr Nasz”]] – aktywny amatorski zespół teatralny, organizujący poza przedstawieniami cykliczne imprezy kulturalne o zasięgu ogólnopolskim.
[[Teatr Impresaryjny im. Włodzimierza Gniazdowskiego]] – swoją działalność prowadzi od 1990 r., na stałe współpracuje z teatrami warszawskimi i krakowskimi, stąd na włocławskiej scenie gościli i goszczą najwybitniejsi polscy aktorzy. W sezonie 2000/2001 teatr odwiedziło 86,8 tys. widzów<ref>Strona internetowa Teatru Impresaryjnego im. Włodzimierza Gniazdowskiego [https://web.archive.org/web/20080411002143/http://impresaryjny.republika.pl/].</ref>. Ponadto teatr skupia kilka amatorskich zespołów teatralnych.
* [[Plik:Włocławek-Theater after renovation (2).JPG|mały|[[Teatr Impresaryjny im. Włodzimierza Gniazdowskiego]] we Włocławku]]
[[Teatr Nasz (Włocławek)|Stowarzyszenie Edukacyjno-Teatralne „Teatr Nasz”]] – aktywny amatorski zespół teatralny, organizujący poza przedstawieniami cykliczne imprezy kulturalne o zasięgu ogólnopolskim,
* [[Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku|Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej]], w skład którego wchodzi pięć oddziałów:
** [[Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku|Gmach Główny]] – dla turystów dostępne są tu wystawy czasowe oraz stałe: ''Fajans włocławski'' (najbogatsza kolekcja w Polsce, ponad 500 eksponatów fajansu z Włocławka, datowanych od 1873 r.) i ''Galeria portretu polskiego'' (kolekcja portretów autorstwa najwybitniejszych polskich malarzy, m.in. [[Leon Wyczółkowski|Leona Wyczółkowskiego]], [[Jacek Malczewski|Jacka Malczewskiego]], [[Józef Mehoffer|Józefa Mehoffera]], [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Stanisława Ignacego Witkiewicza]], [[Wojciech Kossak|Wojciecha Kossaka]] czy [[Olga Boznańska|Olgi Boznańskiej]], a także autorstwa polskich malarzy mniej znanych, niejednokrotnie jednak wykształconych w zagranicznych pracowniach takich wybitnych postaci jak [[Antoon van Dyck]] czy [[Marcello Bacciarelli]])<ref>{{Cytuj |url = http://www.muzeum.wloclawek.pl/ |tytuł = Strona główna – Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> |opublikowany = www.muzeum.wloclawek.pl |język = pl |data dostępu = 2020-07-09}}</ref>,
** [[Muzeum Historii Włocławka]] – dostępne są tu wystawy stałe przedstawiające historię Włocławka i regionu<ref>{{Cytuj |tytuł = Muzeum Historii Włocławka |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku |url = http://muzeum.wloclawek.pl/muzea/muzeum-historii-wloclawka/ |język = pl}}</ref>,
** [[Zbiory Sztuki we Włocławku|Zbiory Sztuki]] – mieszczą się w zabytkowym spichrzu przy ul. Zamczej 10/12, który został wybudowany w 1839 r. Znajdują się tu wystawy poświęcone twórczości znanych polskich artystów: [[Stanisław Zagajewski|Stanisława Zagajewskiego]] oraz [[Wacław Bębnowski|Wacława Bębnowskiego]]<ref>{{Cytuj |tytuł = Zbiory Sztuki |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku |url = http://muzeum.wloclawek.pl/muzea/zbiory-sztuki/ |język = pl}}</ref>,
** [[Plik:Włocławek-Zagajewski's sculpture on exhibition Nikifor vs Zagajewski.jpg|mały|200x200px|Rzeźba [[Stanisław Zagajewski|Stanisława Zagajewskiego]]]]
** [[ZbioryMuzeum SztukiEtnograficzne we Włocławku|ZbioryMuzeum SztukiEtnograficzne]] – mieszcząsiedzibą sięmuzeum wjest zabytkowymkompleks spichrzubudynków przy ul.Bulwarach Zamczejnad 10/12,Wisłą któryz zostałzabytkowym wybudowanyspichrzem wzniesionym w 1839połowie XIX wieku (przed 1848 r.). ZnajdująWystawa się„Kultura tuludowa wystawyKujaw poświęconei twórczościziemi znanychdobrzyńskiej” polskichzajmuje artystów:trzy [[Stanisławkondygnacje Zagajewski|Stanisławazabytkowego Zagajewskiego]]spichrza. orazPrzedstawia [[Wacławwieś Bębnowski|Wacławaz Bębnowskiego]]przełomu XIX/XX wieku, pokazując poprzez najistotniejsze jej elementy obraz nieistniejącej już kultury ludowej<ref>{{Cytuj |tytuł = ZbioryMuzeum SztukiEtnograficzne |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku |url = http://muzeum.wloclawek.pl/muzea/zbiorymuzeum-sztukietnograficzne/ |język = pl}}</ref>,
** [[Plik:Spichrz 1842 Włocławek, ul. Bulwary Marszałka Jozefa Piłsudskiego 9 obecnie muzeum hwsnajper.JPG|mały|[[Muzeum Etnograficzne we Włocławku]]]]
[[Muzeum Etnograficzne we Włocławku|Muzeum Etnograficzne]] – siedzibą muzeum jest kompleks budynków przy Bulwarach nad Wisłą z zabytkowym spichrzem wzniesionym w połowie XIX wieku (przed 1848 r.). Wystawa „Kultura ludowa Kujaw i ziemi dobrzyńskiej” zajmuje trzy kondygnacje zabytkowego spichrza. Przedstawia wieś z przełomu XIX/XX wieku, pokazując poprzez najistotniejsze jej elementy obraz nieistniejącej już kultury ludowej<ref>{{Cytuj |tytuł = Muzeum Etnograficzne |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku |url = http://muzeum.wloclawek.pl/muzea/muzeum-etnograficzne/ |język = pl}}</ref>,
** [[Muzeum Stanisława Noakowskiego w Nieszawie]] – muzeum mieści się w klasycystycznym domu z 1 poł. XIX w., w którym mieszkała rodzina Noakowskich, poza ekspozycją stałą dokumentującą życie i twórczość wybitnego teoretyka architektury, pedagoga, rysownika i malarza [[Stanisław Noakowski|Stanisława Noakowskiego]], muzeum prezentuje także wystawy czasowe<ref>{{Cytuj |tytuł = Muzeum S. Noakowskiego |data dostępu = 2019-09-24 |opublikowany = Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku |url = http://muzeum.wloclawek.pl/muzea/muzeum-s-noakowskiego/ |język = pl}}</ref>,
** [[Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce]] – posiada kilkanaście obiektów architektury wiejskiej, z których najstarsze pochodzą z XVIII wieku. Na terenie skansenu, wznosi się dwór z poł. XIX w., w którym mieszkała [[Maria Wodzińska|Maria z Wodzińskich Orpiszewska]] – jedyna oficjalna narzeczona [[Fryderyk Chopin|Fryderyka Chopina]]. We wnętrzach dworu wiernie odtworzono klimat dawnej siedziby ziemiańskiej oraz zaprezentowano życie i twórczość malarską Marii z Wodzińskich<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Skansen w Kłóbce |data = |opublikowany = Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku |url = http://muzeum.wloclawek.pl/muzea/park-etnograficzny/}}</ref>.
* Obserwatorium Astronomiczne przy ul. Fredry.
* [[Muzeum Diecezjalne we Włocławku|Muzeum Diecezjalne]] – muzeum posiada bardzo bogate zbiory, z których większość jest publicznie dostępna. Do najcenniejszych eksponatów należą m.in.: pastorał biskupa [[Maciej z Gołańczy|Macieja z Gołańczy]], pochodzący z trzeciej ćwierci XIII wieku, kielich liturgiczny z 1368 roku{{fakt|data=2014-08}}, drzeworyty autorstwa [[Albrecht Dürer|Albrechta Dürera]], wartościowe obrazy (m.in. ''Powrót syna marnotrawnego'' [[Giovanni Francesco Barbieri|Giovanniego Francesca Barbieriego]], znanego również jako Guercino), liczne znaleziska archeologiczne z obszaru [[Diecezja włocławska|Diecezji Włocławskiej]] oraz meble<ref>{{Cytuj |tytuł = Włocławskie Muzeum Diecezjalne |url = http://muzeum.diecezja.wloclawek.pl/ |opublikowany = Muzeum Diecezjalne we Włocławku}}</ref>.
* [[Muzeum Diecezjalne we Włocławku|Muzeum Diecezjalne]] – [[Plik:Włocławek-Diocese museum and Wyszyński's statue.jpg|mały|[[Muzeum Diecezjalne we Włocławku]]]]
muzeum posiada bardzo bogate zbiory, z których większość jest publicznie dostępna. Do najcenniejszych eksponatów należą m.in.: pastorał biskupa [[Maciej z Gołańczy|Macieja z Gołańczy]], pochodzący z trzeciej ćwierci XIII wieku, kielich liturgiczny z 1368 roku{{fakt|data=2014-08}}, drzeworyty autorstwa [[Albrecht Dürer|Albrechta Dürera]], wartościowe obrazy (m.in. ''Powrót syna martnotrawnego'' [[Giovanni Francesco Barbieri|Giovanniego Francesca Barbieriego]], znanego również jako Guercino), liczne znaleziska archeologiczne z obszaru [[Diecezja włocławska|Diecezji Włocławskiej]] oraz meble<ref>{{Cytuj |tytuł = Włocławskie Muzeum Diecezjalne |url = http://muzeum.diecezja.wloclawek.pl/ |opublikowany = Muzeum Diecezjalne we Włocławku}}</ref>.
* [[Muzeum Męczeństwa Bł. Ks. Jerzego Popiełuszki|Muzeum Męczeństwa księdza Jerzego Popiełuszki]] – obiekt jest częścią sanktuarium przy parafii Matki Bożej Fatimskiej<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Muzeum księdza Jerzego Popiełuszki we Włocławku |data = |opublikowany = www.kujawsko-pomorskie.pl |url = https://www.kujawsko-pomorskie.pl/informacje-prasowe/27825-muzeum-ksiedza-jerzego-popieluszki-we-wloclawku}}</ref>.
* [[Galeria Sztuki Współczesnej we Włocławku|Galeria Sztuki Współczesnej]] – zajmuje się prezentacją i promocją współczesnej twórczości plastycznej i fotograficznej, upowszechnianiem sztuk wizualnych i edukacją kulturalną. Galeria realizuje różne formy działań edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych: lekcje na ekspozycjach, prelekcje i projekcje filmów o sztuce, warsztaty twórcze, konkursy, plenerowe akcje i zabawy plastyczne, spotkania z artystami<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = O nas |data = |opublikowany = www.galeriasztuki.wloclawek.pl |url = http://www.galeriasztuki.wloclawek.pl/informacje |język = pl}}</ref>.
 
* [[Miejska Biblioteka Publiczna im. Zdzisława Arentowicza we Włocławku|Miejska Biblioteka Publiczna im. Zdzisława Arentowicza]] – gmach główny biblioteki znajduje się centralnej części miasta, przy ul. Warszawskiej 11/13. Biblioteka posiada 9 filii dla dorosłych, 2 filie dziecięce oraz Filię Książki Mówionej.
* [[Galeria Sztuki Współczesnej we Włocławku|Galeria Sztuki Współczesnej]] – zajmuje się prezentacją i promocją współczesnej twórczości plastycznej i fotograficznej, upowszechnianiem sztuk wizualnych i edukacją kulturalną. Galeria realizuje różne formy działań edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych: lekcje na ekspozycjach, prelekcje i projekcje filmów o sztuce, warsztaty twórcze, konkursy, plenerowe akcje i zabawy plastyczne, spotkania z artystami<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = O nas |data = |opublikowany = www.galeriasztuki.wloclawek.pl |url = http://www.galeriasztuki.wloclawek.pl/informacje |język = pl}}</ref>,
* [[Multikino]] Włocławek – funkcjonuje tu 6 sal kinowych, budynek znajduje się w Centrum Galerii [[Wzorcownia]].
* [[Miejska Biblioteka Publiczna im. Zdzisława Arentowicza we Włocławku|Miejska Biblioteka Publiczna im. Zdzisława Arentowicza]] – gmach główny biblioteki znajduje się centralnej części miasta, przy ul. [[Plik:Czarny spichrz drewniany I połowa XIX Włocławek, ul. Wyszyńskiego 12.JPG|mały|200x200px|[[Czarny Spichrz we Włocławku|Czarny Spichrz]] we Włocławku]]
* Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne – mające swoją siedzibę przy ul. Piwnej 4 w zabytkowym [[Czarny Spichrz we Włocławku|Czarnym Spichrzu.]] Działalność kulturalną we Włocławku i w regionie prowadzi od 1976 r. Zajmuje się popularyzacją dorobku kultury regionalnej, promocją talentów artystycznych w zakresie plastyki i literatury, edukacją regionalną i kulturalną, podejmuje inicjatywy na rzecz ochrony dóbr kultury i tradycji regionalnych. Towarzystwo w 2017 r. zostało laureatem 42. edycji ogólnopolskiej nagrody imienia [[Oskar Kolberg|Oskara Kolberga]], prestiżowej nagrody przyznawanej za dokonania twórcze, naukowe i artystyczne oraz działania wspierające tradycyjną kulturę regionalną<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku, laureat Nagrody im. Kolberga, 2017 |data = |opublikowany = www.nagrodakolberg.pl |url = http://www.nagrodakolberg.pl/laureaci-dobrzynsko_kujawskie_towarzystwo_kulturalne_we_wlo}}</ref>. W Czarnym Spichrzu działa również Klub Środowisk Twórczych „Piwnica” (zajmuje się m.in. organizacją koncertów zespołów grających muzykę alternatywną).
Warszawskiej 11/13. Biblioteka posiada 9 filii dla dorosłych, 2 filie dziecięce oraz Filię Książki Mówionej.
* [[Multikino]] Włocławek – funkcjonuje tu 6 sal kinowych, budynek znajduje się w Centrum Galerii [[Wzorcownia]],
* Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne – mające swoją siedzibę przy ul. Piwnej 4 w zabytkowym [[Czarny Spichrz we Włocławku|Czarnym Spichrzu.]] Działalność kulturalną we Włocławku i w regionie prowadzi od 1976 r. Zajmuje się popularyzacją dorobku kultury regionalnej, promocją talentów artystycznych w zakresie plastyki i literatury, edukacją regionalną i kulturalną, podejmuje inicjatywy na rzecz ochrony dóbr kultury i tradycji regionalnych. Towarzystwo w 2017 r. zostało laureatem 42. edycji ogólnopolskiej nagrody imienia [[Oskar Kolberg|Oskara Kolberga]], prestiżowej nagrody przyznawanej za dokonania twórcze, naukowe i artystyczne oraz działania wspierające tradycyjną kulturę regionalną<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku Dobrzyńsko-Kujawskie Towarzystwo Kulturalne we Włocławku, laureat Nagrody im. Kolberga, 2017 |data = |opublikowany = www.nagrodakolberg.pl |url = http://www.nagrodakolberg.pl/laureaci-dobrzynsko_kujawskie_towarzystwo_kulturalne_we_wlo}}</ref>. W Czarnym Spichrzu działa również Klub Środowisk Twórczych „Piwnica” (zajmuje się m.in. organizacją koncertów zespołów grających muzykę alternatywną),
* [[Włocławskie Towarzystwo Naukowe]] – utworzone w 1979 r. jest jednym z najdłużej działających stowarzyszeń we Włocławku. Siedziba mieści się (od 1994 r.) w zabytkowej kamienicy w centrum Włocławka, przy placu Wolności 20. Towarzystwo skupia w swoich szeregach osoby aktywnie działające na rzecz rozwoju społecznego ruchu naukowego na Kujawach wschodnich i w ziemi dobrzyńskiej<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Z kart historii |data = |opublikowany = www.wtn.pl |url = http://www.wtn.pl/o-towarzystwie/z-kart-historii.html}}</ref>.
* Klub Literacki „Bartnicka 10”, działający przy Zakładzie Karnym we Włocławku.
{{Osobny artykuł|Amfiteatr we Włocławku}}W przeszłości w mieście funkcjonowało również Wojewódzkie Muzeum Pożarnictwa, jednak w 1989 roku zostało zamknięte, zbiory przekazano innym podmiotom<ref>[http://www.straz.gov.pl/panstwowa_straz_pozarna/inne_muzea_pozarnictwa_w_polsce Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej – Serwis www (pl) – Inne Muzea Pożarnictwa w Polsce].</ref>.
[[Plik:Guercino Return of the prodigal son.jpg|mały|185x185px|Obraz autorstwa [[Giovanni Francesco Barbieri|Guercina]] ze zbiorów [[Muzeum Diecezjalne we Włocławku|Muzeum Diecezjalnego]]]]
W mieście działa wiele zespołów artystycznych, spośród których największe sukcesy osiągnęli:
 
* Zespół tańca klasycznego „Classic”,
W mieście działa wiele zespołów artystycznych, spośród których największe sukcesy osiągnęli:[[Plik:Guercino Return of the prodigal son.jpg|mały|185x185px|Obraz autorstwa [[Giovanni Francesco Barbieri|Guercina]] ze zbiorów [[Muzeum Diecezjalne we Włocławku|Muzeum Diecezjalnego]]]]
 
* Zespół tańca klasycznego „Classic”
* [[Chór]] Vladislavia,
* Chór Rzemieślniczy Lutnia,
 
Wśród najsłynniejszych imprez należy wymienić:
[[Plik:Włocławek-concert of Mrozu during May Holiday Party (4).jpg|mały|210x210px|Koncert Mrozu na [[Bulwary wiślane w Warszawie|Bulwarach]] we Włocławku.]]
 
[[Plik:Włocławek-Concert of Willie Mae Unit (2).JPG|mały|210x210px|Koncert grupy Willie Mae Unit na Scenie na Wiśle we Włocławku.]]
* Finał Turnieju Poezji Śpiewanej Ogólnopolskiego Konkursu Recytatorskiego,
* [[Brukarnia|Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych „Brukarnia”]],
* [[Plik:Włocławek-concert of Mrozu during May Holiday Party (4).jpg|mały|210x210px|Koncert Mrozu na [[Bulwary wiślane w Warszawie|Bulwarach]] we Włocławku.]]
[[Plik:Włocławek-Concert of Willie Mae Unit (2).JPG|mały|210x210px|Koncert grupy Willie Mae Unit na Scenie na Wiśle we Włocławku.]]
[[Brukarnia|Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych „Brukarnia”]],
 
* Bulwar Kultury,
* Bulwar Sztuki,
* Gwiazdoteka<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Centrum Kultury Browar B / Imprezy |data = |url = https://ckbrowarb.pl/imprezy-2/}}</ref>.
 
W Galerii Sztuki Współczesnej corocznie odbywa się corocznie:
 
* Triennale Plastyki Włocławskiej.
[[Plik:Wloclawek palac Mühsama.jpg|mały|tzw. [[Pałac Mühsama we Włocławku|Pałac Mühsama]]]]
[[Plik:Katedra p.w. Wniebowzięcia NMP we Włocławku3 N. Chylińska.JPG|mały|Wnętrze [[Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku|Bazyliki katedralnej]]]]
[[Plik:Włocławek-Bishop's Palace.JPG|mały|Pałac Biskupi, Włocławek]]
[[Plik:Kamienica, tzw. pałac Kühna z oficynami ul. Kościuszki 12 we Włocławku N. Chylińska.JPG|mały|tzw. [[Pałac Cohna we Włocławku|Pałac Cohna]], ul. Kościuszki 12]]
[[Plik:Bank gospodarstwa krajowego ul Żabia2 we Włocławku1 N. Chylińska.JPG|mały|Zabytkowy [[Budynek dawnego Banku Gdańskiego we Włocławku|budynek dawnego Banku Gdańskiego]] przy ul. Żabiej, Włocławek]]
[[Plik:Dzwonnica pl. Kopernika we Włocławku N. Chylińska.JPG|mały|270x270px|[[Dzwonnica katedralna we Włocławku|Dzwonnica katedralna]], Plac Kopernika we Włocławku]]
 
Obecnie w granicach administracyjnych miasta Włocławek znajduje się 70 obiektów zabytkowych wpisanych do księgi rejestru zabytków województwa kujawsko-pomorskiego, prowadzonego przez Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Toruniu<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Zabytki wpisane do rejestru zabytków – Urząd Miasta Włocławek |data = |opublikowany = www.wloclawek.pl |url = http://www.wloclawek.pl/pl/artykuly/37/zabytki-wpisane-do-rejestru-zabytkow}}</ref>. Poza tym zgodnie z Gminną Ewidencją Zabytków we Włocławku istnieje 820 zabytków, z czego 790 obiektów zabytkowych i 30 zespołów zabytkowych<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Gminny Program Opieki nad Zabytkami Miasta Włocławek na lata 2016–2019 – Gminny Program Opieki nad Zabytkami – Urząd Miasta Włocławek |data = |opublikowany = www.wloclawek.pl |url = http://www.wloclawek.pl/pl/artykul/36/235/gminny-program-opieki-nad-zabytkami-miasta-wloclawek-na-lata-2016-2019}}</ref>. Włocławek znajduje się na [[Szlak Piastowski|Szlaku Piastowskim]], na trasie wschód-zachód z dwoma obiektami: [[Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku|bazyliką katedralną]] oraz [[Muzeum Historii Włocławka]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Nie tylko na wakacje... Szlak Piastowski – Aktualności – Urząd Miasta Włocławek |data = |opublikowany = www.wloclawek.pl |url = http://www.wloclawek.pl/pl/artykul/76/5983/nie-tylko-na-wakacje-szlak-piastowski}}</ref>.
 
* [[Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku|Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny]] – kościół gotycki, którego początki sięgają 1340 r. (data poświęcenia kamienia węgielnego), konsekrowany w 1411 r., później rozbudowywany, a na przełomie wieków XIX i XX, na skutek rozpoczęcia prac nad regotycyzacją w 1875 r., gruntownie przebudowany (np. w 1881 r. do trzykondygnacyjnych wież dobudowano dwie następne kondygnacje)<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko = Puget |imię = Wanda |nazwisko2 = Paździor |imię2 = Marian |nazwisko3 = Chrzanowski |imię3 = Tadeusz |nazwisko4 = Kornecki |imię4 = Marian |tytuł = Katalog zabytków sztuki w Polsce |wydanie = I |wydawca = Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe |miejsce = Warszawa |rok = 1988 |strony = 9–47 |rozdział = Kościół katedralny |tom = XI |tytuł tomu = Dawne województwo bydgoskie |część = zeszyt 18. |tytuł części = Włocławek i okolice |isbn = 83-221-0375-1 |język = pl |data dostępu = 2014-08-14}}</ref>. Znajdują się tu najstarsze witraże w kościele katolickim w Polsce (z 1360 roku), nagrobek bpa [[Piotr z Bnina Moszyński|Piotra z Bnina]], wykonany przez [[Wit Stwosz|Wita Stwosza]], a także liczne cenne rzeźby i malowidła, do powstania których powstania przyczynili się tacy artyści jak np. Jan Florentczyk czy Juan Correa de Vivar. Na zewnątrz znajduje się zegar słoneczny, być może wykonany przez Mikołaja Kopernika i (lub) jego domniemanego nauczyciela Mikołaja Wodkę. Katedra włocławska jest jednym z najwyższych kościołów w Polsce, jej wysokość sięga 85 metrów<ref>{{Cytuj książkę |tytuł = Włocławek – Przewodnik Guidebook, Piotr Nowakowski, MPEC, Studio Wena 2011, s.12-21}}</ref><ref>{{Cytuj |url = http://web.archive.org/web/20140222061358/http://www.naszwloclawek.pl/historia.php |tytuł = Historia Włocławka |opublikowany = naszwloclawek.pl}}</ref>.
* Plac Kopernika – tu znajdują się najważniejsze zabytki Włocławka: [[Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku|bazylika katedralna WNMP]], [[Kościół św. Witalisa we Włocławku|kościół św. Witalisa]], [[Dzwonnica katedralna we Włocławku|Dzwonnica]] z 1854 r., budynki [[Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku|Wyższego Seminarium Duchownego]], a także [[Muzeum Diecezjalne we Włocławku|Muzeum Diecezjalne]] czy pomnik astronoma [[Mikołaj Kopernik|Mikołaja Kopernika]], który mógł uczyć się w szkole katedralnej we Włocławku<ref>{{Cytuj stronę |url = http://glos.umk.pl/2010/04/kopernik/ |tytuł = Zarchiwizowana kopia |archiwum = https://web.archive.org/web/20130328163127/http://glos.umk.pl/2010/04/kopernik/ |zarchiwizowano = 2013-03-28 |data dostępu = 2013-06-13}}</ref>.
* gotycki [[Kościół św. Witalisa we Włocławku|kościół św. Witalisa]] z ok. 1330 r., który jest najstarszym zachowanym obiektem ceglanym w mieście.
* późnogotycki [[Kościół św. Jana Chrzciciela we Włocławku|kościół św. Jana Chrzciciela]] z I połowy XVI w., dawna [[Kościół farny|fara]] miejska; na uwagę zasługują m.in.: kaplica zaprojektowana w 1565 r., która mogła zostać wykonana przez płockiego budowniczego [[Jan Baptysta Wenecjanin|Jana Baptystę Wenecjanina]] oraz cegły z datami w elewacji, pokazujące stan Wisły w czasie podtopień miasta.
* [[Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku|Wyższe Seminarium Duchowne]], powstałe w 1569 r., jedno z najstarszych w Polsce. Obecny zespół budynków pochodzi z lat 1843, 1882–1900 (przebudowa) i lat 80. XX wieku, charakteryzuje go styl historyzujący, z przewagą neogotyku. Biblioteka Seminaryjna pochodzi z 1843 r.
* [[Kościół Wszystkich Świętych i klasztor Franciszkanów reformatów we Włocławku|Kościół i klasztor oo. franciszkanów reformatów pw. Wszystkich Świętych]] – zespół klasztorny, znajdujący się przy [[Plac Wolności we Włocławku|placu Wolności]], powstał w latach 1639–1644; na uwagę zasługują m.in. unikalne w Polsce drzwi pomiędzy prezbiterium kościoła a krużgankiem klasztoru, techniką intarsji posłużono się tu tak, aby zdobienie ukazywało trójwymiarowy obraz.
* [[Pałac Biskupi we Włocławku|Pałac Biskupi]], zbudowany na miejscu średniowiecznego zamku, przebudowany w latach 1720–1738, 1861 i 1925 w stylu [[Plik:Włocławek-Bishop's Palaceklasycystycznym.JPG|mały|Pałac BiskupiW czasie wojen napoleońskich szpital wojskowy, Włocławek]]następnie szkoła. Od 1858 ponownie należy do biskupów.
klasycystycznym. W czasie wojen napoleońskich szpital wojskowy, następnie szkoła. Od 1858 ponownie należy do biskupów.
* budynek dawnej kanonii przy ul. Gdańskiej 8 – powstał w 1649 r. z fundacji kanonika Stanisława Orłowskiego<ref name="Spacerowy">{{Cytuj |autor = |tytuł = Spacerowy Szlak Obiektów Zabytkowych we Włocławku |data = |opublikowany = wloclawek.pttk.pl |url = http://wloclawek.pttk.pl/szlak_pie_spa.html}}</ref>. Jest to jeden z najstarszych obiektów świeckich zachowanych w mieście, mieści się tu Muzeum [[Michał Kozal|Biskupa Michała Kozala]] oraz Izba Pamięci [[Stefan Wyszyński|Prymasa Stefana Wyszyńskiego.]]
* prałatówka przy pl. Kopernika 7, wybudowana w 1801 r. o skromnych cechach klasycyzmu, wchodzi w skład kanonii otaczających bazylikę katedralną<ref name="Spacerowy" />.
* spichrz z 1848 r. – obecnie [[Muzeum Etnograficzne we Włocławku|Muzeum Etnograficzne]], powstał wg projektu [[Franciszek Tournelle|Franciszka Turnelle’a]] – ówczesnego architekta miejskiego Włocławka.
* spichrz z 1939 r. – przy ul. Zamczej 10/12 – znajdują się tutaj [[Zbiory Sztuki we Włocławku|Zbiory Sztuki]].
* tzw. [[Pałac Cohna we Włocławku|Pałac Cohna]] z lat 1881–1884 – mieści się przy Kościuszki 12, wybudowany dla [[Ludwik Cohn|Ludwika Cohna]], właściciela fabryki fajansu. Autorem projektu budynku był znany architekt [[Bronisław Żochowski|Bronisław Brodzic-Żochowski]]<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Włocławek – Kościuszki 12 – stare zdjęcia, mapa |data = |opublikowany = fotopolska.eu |url = https://fotopolska.eu/Wloclawek/b112437,Kosciuszki_12.html}}</ref>.
* [[Barokowe kamienice na Starym Rynku we Włocławku|kamieniczki, Stary Rynek 14 i 15]] – budynki należą do zaledwie kilku obiektów zachowanych z XVIII, obecnie mieści się tu [[Muzeum Historii Włocławka]].
* [[Bulwary im. Marszałka Józefa Piłsudskiego we Włocławku|Bulwary im. Marszałka Józefa Piłsudskiego]] – od [[Pałac Biskupi we Włocławku|Pałacu Biskupiego]] wzdłuż rzeki w kierunku wschodnim ciągną się nadwiślańskie bulwary. Na ich zakończeniu znajduje się doskonały punkt z widokiem na [[Elektrownia Wodna we Włocławku|zaporę]] i krzyż upamiętniający męczeńską śmierć ks. Jerzego Popiełuszki<ref name="Spacerowy" />.
* dawna kaplica cmentarna, przebudowana na [[Cerkiew św. Mikołaja we Włocławku|Cerkiew św. Mikołaja]].
* [[Kościół św. Stanisława we Włocławku|kościół św. Stanisława]], częściowo wybudowany w dwudziestoleciu międzywojennym, oddany do użytku długo po wojnie, konsekrowany w 1958 r.<ref name="Rulka">{{Cytuj książkę |nazwisko = Staszewski |imię = Jacek |autor link = Jacek Staszewski |tytuł = Włocławek. Dzieje miasta |wydawca = [[Włocławskie Towarzystwo Naukowe]] |miejsce = Włocławek |rok = 2001 |strony = 687–715 |rozdział = Kościół w życiu miasta |nazwisko r = Rulka |imię r = Kazimierz |autor r link = Kazimierz Rulka |tom = 2 |tytuł tomu = Lata 1918–1998 |isbn = 83-88115-08-1 |język = pl |data dostępu = 2013-08-11}}</ref> Położony między ulicami Wiejską i Żeromskiego.
* [[Plik:Kamienica, tzw. pałac Kühna z oficynami ul. Kościuszki 12 we Włocławku N. Chylińska.JPG|mały|tzw. [[Pałac Cohna we Włocławku|Pałac Cohna]], ul. Kościuszki 12]]
[[Kościół św. Stanisława we Włocławku|kościół św. Stanisława]], częściowo wybudowany w dwudziestoleciu międzywojennym, oddany do użytku długo po wojnie, konsekrowany w 1958 r.<ref name="Rulka">{{Cytuj książkę |nazwisko = Staszewski |imię = Jacek |autor link = Jacek Staszewski |tytuł = Włocławek. Dzieje miasta |wydawca = [[Włocławskie Towarzystwo Naukowe]] |miejsce = Włocławek |rok = 2001 |strony = 687–715 |rozdział = Kościół w życiu miasta |nazwisko r = Rulka |imię r = Kazimierz |autor r link = Kazimierz Rulka |tom = 2 |tytuł tomu = Lata 1918–1998 |isbn = 83-88115-08-1 |język = pl |data dostępu = 2013-08-11}}</ref> Położony między ulicami Wiejską i Żeromskiego.
* kamienica na rogu bulwaru Piłsudskiego i Bednarskiej – z 1910 r.
* dawny [[Browar Jerzego Bojańczyka we Włocławku|Browar Bojańczyka]], wzniesiony w latach 1832–1880; przebudowany na główną siedzibę Centrum Kultury Browar B.
* zespół budynków Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego przy ul. Kilińskiego i Wojska Polskiego; zabudowania wzniesiono na przełomie XIX i XX wieku, pierwotnie mieściła się tu m.in. Fabryka Wód Gazowych i Spirytusu, należąca do [[Ludwik Bauer|Ludwika Bauera]]<ref>{{Cytuj |autor = |autor r = Marianna Gruszczyńska |redaktor = Stanisław Kunikowski |rozdział = Bauer Ludwik Teodor |tytuł = Włocławski Słownik Biograficzny |data = 2004 |isbn = 83-88115-80-4 |wolumin = 1 |miejsce = Włocławek |s = 22–24}}</ref><ref>{{Cytuj |autor = |autor r = Marianna Gruszczyńska |redaktor = Jacek Staszewski |rozdział = Organizacja władz miejskich Włocławka w latach 1914–1939 |tytuł = Włocławek. Dzieje miasta |data = 2001 |isbn = 83-88115-28-6 |wolumin = 2 |miejsce = Włocławek |s = 101–102}}</ref>.
* [[Kościół ewangelicko-augsburski we Włocławku|Kościół ewangelicko-augsburski]] przy ul. Brzeskiej; na uwagę zasługuje obraz autorstwa [[Kazimierz Mirecki (malarz)|Kazimierza Mireckiego]], będący kopią dzieła [[Paul Delaroche|Paula Delaroche’a]], przedstawiającego Chrystusa w Ogrójcu.
* zespół budynków przy ul. Wyszyńskiego 14, należący do firmy [[Delecta]] SA; dawna siedziba XIX-wiecznej fabryki kaw zbożowych i cykorii Ferdynanda Bohma, w XX wieku mocno rozbudowanej
* [[Plik:Bank gospodarstwa krajowego ul Żabia2 we Włocławku1 N. Chylińska.JPG|mały|Zabytkowy [[Budynek dawnego Banku Gdańskiego we Włocławku|budynek dawnego Banku Gdańskiego]] przy ul. Żabiej, Włocławek]]
zespół budynków przy ul. Wyszyńskiego 14, należący do firmy [[Delecta]] SA; dawna siedziba XIX-wiecznej fabryki kaw zbożowych i cykorii Ferdynanda Bohma, w XX wieku mocno rozbudowanej
* budynek Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy u zbiegu ulic Wyszyńskiego i Szpitalnej; wybudowany na wzór dawnego XIX-wiecznego szpitala św. Antoniego<ref>{{YouTube|4Pzl8hfI50g|Bloki SILKA Tempo na budowie WOMP we Włocławku}}</ref>, zburzonego w 2012 roku, wiele lat po zamknięciu i wyłączeniu z użytkowania.
* willa tzw. Pałacyk Dyrektora Celulozy z 1897 r.- ul. Łęgska 5,
* [[Budynek dawnego Banku Gdańskiego we Włocławku|budynek dawnego Banku Gdańskiego]] z 1911 r. – ul. Żabia 2, wzniesiony według projektu S. Paszkiewicza.
* dawna siedziba straży ogniowej przy ul. Żabiej 8; obecnie mieści się tu [[Klub „Stara Remiza” we Włocławku|Klub „Stara Remiza”]], funkcjonujący w ramach [[Browar Jerzego Bojańczyka we Włocławku|Centrum Kultury Browar B]]
* Pałacyk Jurgaszki – najwcześniejsze informacje o budynku przy ulicy Łęgskiej 24 pochodzą z 1822 roku i wzmiankują o pierwszym właścicielu Janie Gładyszewskim, kapitanie Wojska Polskiego.
* [[Plik:Dzwonnica pl. Kopernika we Włocławku N. Chylińska.JPG|mały|270x270px|[[Dzwonnica katedralna we Włocławku|Dzwonnica katedralna]], Plac Kopernika we Włocławku]]
Pałacyk Jurgaszki – najwcześniejsze informacje o budynku przy ulicy Łęgskiej 24 pochodzą z 1822 roku i wzmiankują o pierwszym właścicielu Janie Gładyszewskim, kapitanie Wojska Polskiego.
* liczne kamienice w [[Śródmieście (Włocławek)|Śródmieściu]] m.in. przy Placu Wolności 1, obecnie siedziba Naczelnej Organizacji Technicznej
* dawny solny młyn parowy, należący niegdyś do Lejba Sterna; wzniesiony w 1902 roku przy obecnej ul. Okrzei, na początku XXI stulecia przebudowany na [[Młyn parowy L.Sterna we Włocławku|Hotel Młyn]]
 
=== [[Kościół katolicki w Polsce|Katolicyzm]] ===
* [[Kościół katolicki w Polsce|Kościół rzymskokatolicki]] – liczne parafie oraz organizacje religijne – [[diecezja włocławska]] oraz dekanaty [[Dekanat włocławski I|Włocławski I]] i [[Dekanat włocławski II|Włocławski II]],
* [[Kościół Polskokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej|Kościół polskokatolicki]] – wierni należą do [[Parafia polskokatolicka Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Toruniu|parafii w Toruniu]],
* [[Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP|Kościół Starokatolicki Mariawitów]] – wierni należą do [[Parafia Przenajświętszego Sakramentu w Płocku|parafii w Płocku]].
 
=== [[Prawosławie]] ===
 
=== [[Świadkowie Jehowy]] ===
* trzy zbory: Włocławek–Południe, Włocławek–Wschód (w tym grupa języka migowego), Włocławek–Zazamcze ([[Sala królestwa|Sala Królestwa]] ul. Zdrojowa 13)<ref>{{jw|data dostępu=2019-08-22}}</ref>.
 
== Cmentarze ==
* Cmentarz w Michelinie (przy parafii Ducha Świętego).
* Cmentarz w [[Rózinowo|Rózinowie]] (pomiędzy ulicą Krzywa Góra a Toruńską) – cmentarz funkcjonujący przy [[Parafia Chrystusa Króla we Włocławku|parafii pw. Chrystusa Króla]]. Pochowani są na nim m.in. żołnierze polegli w I wojnie światowej<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Wędrówka historycznym szlakiem z PTTK już 24 października |data dostępu = 2017-11-12 |opublikowany = pomorska.pl |url = http://www.pomorska.pl/wiadomosci/wloclawek/art/7080723,wedrowka-historycznym-szlakiem-z-pttk-juz-24-pazdziernika,id,t.html}}</ref>.
[[FilePlik:Cmentarz Komunalny we Włocławku (1 listopada 2021 r.).jpg|thumb|Cmentarz Komunalny (1 listopada 2021 r.)]]
Włocławianie spoczywają także w bazylice katedralnej, gdzie są pochowani między innymi [[biskupi włocławscy]]. Pod Pomnikiem Poległych Obrońców Wisły na Wzgórzu Szpetalskim spoczywają włocławianie, którzy polegli broniąc miasta przed bolszewikami w sierpniu 1920 roku. Kolejny cmentarz komunalny został zbudowany w 1990 roku poza obszarem administracyjnym miasta w [[Pińczata|Pińczacie]] i nadal jest rozbudowywany<ref>Nowości Włocławskie, Trzeba zrobić miejsce zmarłym http://q4.pl/?id=17&news=104158.</ref>. Cmentarz znajduje się 4&nbsp;km od Włocławka i docelowo ma zajmować obszar 28 ha<ref>Nowości Włocławskie, Groby w elektronicznym spisie http://q4.pl/?id=17&news=111519.</ref>. Tuż przy granicach administracyjnych miastach znajduje się [[Cmentarz wojenny pod Włocławkiem|cmentarz z czasów I wojny światowej]], gdzie pochowano niemieckich i rosyjskich żołnierzy poległych w [[Bitwa pod Włocławkiem|Bitwie pod Włocławkiem]].
 
* Cmentarz przy nieistniejącym już kościele św. Stanisława (w pobliżu katedry)<ref name="monografia Morawskiego – cmentarze" />.
* Cmentarz przy [[Kościół św. Witalisa we Włocławku|kościele św. Witalisa]]<ref name="monografia Morawskiego – cmentarze" />.
* Cmentarz wojenny przy ul. Wienieckiej – pochowano na nim rosyjskich i niemieckich żołnierzy po [[Bitwa o Włocławek|walkach z listopada]] 1914 r.<ref>Tadeusz Kieloch, ''Udział Włocławka w walkach o niepodległość w latach 1794–1918'', [w:] ''Włocławek. Dzieje miasta'', pod red. Jacka Staszewskiego, t. I, Włocławek 1999, s. 681.</ref> Na środku cmentarza wzniesiono obelisk, na którym widniał [[Krzyż Żelazny]]. Obelisk podpisany był datą 12 listopada i poświęcony był poległym jedynie po niemieckiej stronie<ref>{{Cytuj stronę |url = http://wloclawek.fotopolska.eu/749779,foto.html |tytuł = Cmentarz wojenny z I wojny światowej |autor = |opublikowany = fotopolska.eu |język = pl |data dostępu = 2017-11-12}}</ref>. wW okresie [[Polska Rzeczpospolita Ludowa|PRL]] na terenie cmentarza wybudowano blok Wieniecka 44 oraz duży sklep spożywczy<ref>Porównanie starej niemieckiej mapy topograficznej (''3380 Leslau'' z 1944 r. [http://kpbc.umk.pl/norestr/mapy/3380_leslau/]) z dzisiejszym planem miasta.</ref> (obecnie [[Biedronka (sieć handlowa)|Biedronka]]).
* [[Cmentarz żydowski we Włocławku|Stary cmentarz żydowski]].
 
== Sport ==
[[Plik:PLK Anwil-Trefl.jpg|mały|[[Anwil Włocławek]] – Trefl Sopot]]
[[Plik:Stadion OSIR we Włocławku.jpg|mały|Stadion OSIR we Włocławku (2021 r.)]]
[[Plik:Włocławek-OSiR Stadium and Hall.jpg|mały|Hala Sportowo-Widowiskowa]]
[[Plik:Włocławek-Hall of the Masters.JPG|mały|[[Hala Mistrzów]]]]
Włocławscy sportowcy mają wiele osiągnięć (m.in. mistrzostwo Polski w boksie, wioślarstwie, koszykówce, lekkiej atletyce, judo, karate). Największą popularnością cieszą się w mieście koszykówka i piłka nożna, funkcjonuje tu amatorska liga koszykówki i amatorska liga futsalu<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = Stowarzyszenia kultury fizycznej zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym |data = |data dostępu = 2018-01-23 |url = http://www.wloclawek.pl/uploads/files/Sport/stowarzyszenia_krs_19_10_2017.pdf}}</ref>. Do najaktywniejszych włocławskich stowarzyszeń sportowych należą:
* [[Anwil Włocławek]] – męski zespół koszykarski, grający w polskiej ekstraklasie (obecnie [[Polska Liga Koszykówki|Energa Basket Liga – EBL]]), nieprzerwanie od 1992 roku; mistrz Polski w sezonie 2002/2003, 2017/2018 oraz 2018/2019.
* [[Włocławskie Towarzystwo Wioślarskie]] – klub wioślarski założony w 1886 r., najstarszy i najbardziej utytułowany klub sportowy na Kujawach.
[[File:Stadion OSIR we Włocławku.jpg|mały|Stadion OSIR we Włocławku (2021 r.)]]
[[Plik:Włocławek-OSiR Stadium and Hall.jpg|mały|Hala Sportowo-Widowiskowa]]
 
* [[Włocłavia Włocławek|WKP Włocłavia Włocławek]] – zespół piłki nożnej; od sezonu 2008/2009 Włocłavia występuje w [[IV liga polska w piłce nożnej (grupa kujawsko-pomorska)|IV lidze – grupie kujawsko-pomorskiej]].
* [[WKB Start Włocławek]] – klub bokserski, założony w 1954 roku, w którym trenuje wielu bokserów amatorskich.
* [[Nowy Styl Duet Włocławek]] – klub koszykarski z sukcesami w lidze kujawsko-pomorskiej.
* [[MMKS Junak Włocławek]] – klub koszykówki młodzieżowej, w przeszłości trenujący sportowców różnych dyscyplin (np. [[Jerzy Engel]] trenował tu piłkę nożną).
* [[WAP Włocławek]] – klub piłkarski, założony we wrześniu 2008 roku, składający się z seniorów, grających w [[Klasa B w piłce nożnej|B-klasie]], a także dziewcząt oraz żaków (dzieci)<ref>{{Cytuj |tytuł = O klubie – Włocławska Akademia Piłkarska |data dostępu = 2021-01-23 |opublikowany = www.wapwloclawek.pl |url = http://www.wapwloclawek.pl/klub/}}</ref>,.
* [[WTS Włocławek]] – damski, młodzieżowy klub siatkarski, założony w 2009 roku, sezon 2012/2013 młodziczki kończą z mistrzostwem województwa kujawsko-pomorskiego i w rozgrywkach finałowych Mistrzostw Polski w Człuchowie zajmują 6. miejsce.[[Plik:Włocławek-Hall of the Masters.JPG|mały|[[Hala Mistrzów]]]]
* liczne kluby sportów walki.
 
[[Plik:Włocławek-Front of city swimming pool.JPG|mały|Międzyosiedlowy Basen Miejski, ul. Wysoka]]
=== Obiekty sportowe ===
[[Plik:Włocławek-waiting for verdict after fight during boxing tournament.jpg|mały|Turniej Bokserski o Puchar Prezydenta Włocławka w ramach cyklu „Szukamy Olimpijczyków Tokio 2020”]]
* trzy stadiony piłkarskie (OSiR, [[Włocłavia Włocławek|Włocłavia]], Przylesie). Stadion OSIR jest wyposażony w bieżnię lekkoatletyczną i sztuczne oświetlenie
* dwa boiska treningowe (dla piłki nożnej) ze sztucznym oświetleniem i murawą
 
=== Obiekty sportowe ===
* dwie hale sportowo-widowiskowe. [[Hala Mistrzów]] jest w stanie pomieścić 4200 osób.
* trzy stadiony piłkarskie (OSiR, [[Włocłavia Włocławek|Włocłavia]], Przylesie). Stadion OSIR jest wyposażony w bieżnię lekkoatletyczną i sztuczne oświetlenie,
* korty tenisowe (między innymi przy Hali Mistrzów)
* dwa boiska treningowe (dla piłki nożnej) ze sztucznym oświetleniem i murawą,
* zadaszone korty tenisowe (ul. Żytnia)
* dwie hale sportowo-widowiskowe. [[Hala Mistrzów]] jest w stanie pomieścić 4200 osób,
* [[Plik:Włocławek-Front of city swimming pool.JPG|mały|Międzyosiedlowy Basen Miejski, ul. Wysoka]]
* korty tenisowe (między innymi przy Hali Mistrzów),
dwie średniej wielkości pływalnie miejskie („Delfin” i „Słodowo”), niewielki basen szkolny przy Zespole Szkół Elektrycznych oraz kilka małych basenów komercyjnych<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/12832.html |tytuł = Sport i rekreacja |autor = Urząd Miasta Włocławek |data = 2008-05-29 |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20150720100535/http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/12832.html |zarchiwizowano = 2015-07-20 |data dostępu = 2017-01-25}}</ref>
* zadaszone korty tenisowe (ul. Żytnia),
* [[Lotnisko Włocławek-Kruszyn|lotnisko]] [[Aeroklub Włocławski|Aeroklubu Włocławskiego]] w [[Kruszyn (powiat włocławski)|Kruszynie]]
* dwie średniej wielkości pływalnie miejskie („Delfin” i „Słodowo”), niewielki basen szkolny przy Zespole Szkół Elektrycznych oraz kilka małych basenów komercyjnych<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/12832.html |tytuł = Sport i rekreacja |autor = Urząd Miasta Włocławek |data = 2008-05-29 |język = pl |archiwum = https://web.archive.org/web/20150720100535/http://www.wloclawek.pl/aktualnosci/12832.html |zarchiwizowano = 2015-07-20 |data dostępu = 2017-01-25}}</ref>,
* sezonowe sztuczne lodowisko na powietrzu
* [[Lotnisko Włocławek-Kruszyn|lotnisko]] [[Aeroklub Włocławski|Aeroklubu Włocławskiego]] w [[Kruszyn (powiat włocławski)|Kruszynie]],
* trzy rekreacyjne porty rzeczne ([[Przystań wodna na Wiśle im. Jerzego Bojańczyka we Włocławku|przystań miejska na Wiśle im. Jerzego Bojańczyka]], [[Marina Zarzeczewo we Włocławku|Marina Zarzeczewo]] i [[przystań miejska nad Jeziorem Włocławskim]])
* sezonowe sztuczne lodowisko na powietrzu,
* dwie kręgielnie (w budynkach miejskich pływalni)
* trzy rekreacyjne porty rzeczne ([[Przystań wodna na Wiśle im. Jerzego Bojańczyka we Włocławku|przystań miejska na Wiśle im. Jerzego Bojańczyka]], [[Marina Zarzeczewo we Włocławku|Marina Zarzeczewo]] i [[przystań miejska nad Jeziorem Włocławskim]]),
* [[Plik:Włocławek-waiting for verdict after fight during boxing tournament.jpg|mały|Turniej Bokserski o Puchar Prezydenta Włocławka w ramach cyklu „Szukamy Olimpijczyków Tokio 2020”]]
* dwie kręgielnie (w budynkach miejskich pływalni),
skatepark (stadion Przylesie)
* skatepark (stadion Przylesie),
* zespół boisk do kosza (ul. Wieniecka)
* zespół boisk do kosza (ul. Wieniecka),
* klub jeździecki „Michelin”
* klub jeździecki „Michelin”,
* pole golfowe ([[Wieniec-Zalesie]] – 6&nbsp;km od Włocławka)
* pole golfowe ([[Wieniec-Zalesie]] – 6&nbsp;km od Włocławka).
 
=== Imprezy sportowe ===