Anna Kutrzeba-Pojnarowa: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 5 bajtów ,  5 miesięcy temu
drobne techniczne, WP:SK+ToS+mSK
m (Dodano kategorię "Ludzie urodzeni w Krakowie" za pomocą HotCat)
(drobne techniczne, WP:SK+ToS+mSK)
 
== Życiorys ==
Urodzona 4 maja 1913 roku w [[Kraków|Krakowie]], była najstarszą z trzech córek Stanisława i Janiny Kutrzebów. Pod kierunkiem matki - polonistki - Anna przerabiała w domu program szkoły podstawowej i dwóch klas gimnazjum. Następne klasy ukończyła w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Wandy. Maturę zdała w 1931.
 
Rozwój zainteresowań etnograficznych zawdzięczała uczestnictwu w Szkolnym Kole Krajoznawczym. Brała udział w dokumentowaniu kapliczek wiejskich według kwestionariusza [[Seweryn Udziela (etnograf)|Seweryna Udzieli]]. W wieku 16 lat samodzielnie zebrała i opracowała do druku rysunki i opisy 49 kapliczek we wsi [[Zawoja]] pod [[Babia Góra|Babią Górą]] (''Kapliczki, krzyże i figury przydrożne w Zawoi'', "Orli lot" 10, 1929, nr 4).
 
W późniejszych latach Anna Kutrzeba pogłębiła i utrwaliła swój stosunek do wsi jako środowiska społeczno-kulturowego, zawarłszy związek małżeński z Marianem Pojnarem, prawnikiem wywodzącym się z podkarpackiej wsi [[Trześniów (województwo podkarpackie)|Trześniów]] k. Brzozowa, i utrzymując przez wiele lat serdeczne więzi z jego rodziną i rodzinną wsią. Z czasem Trześniów stał się dla niej nie tylko przestrzenią życiową, ale też terenem obserwacji, badań i refleksji na temat rozwoju kulturowego. Mąż był dla niej najbardziej wiarygodnym informatorem i ekspertem, co zawsze podkreślała z wdzięcznością.
 
W latach 1931-1937 studiowała historię ze specjalnością średniowieczną na [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytecie Jagiellońskim]]. Równocześnie uczęszczała na wykłady, ćwiczenia i seminaria z zakresu historii kultury, archeologii, geografii, historii prawa, [[Etnografia|etnografii]] i [[Socjologia|socjologisocjologii]]<nowiki/>i. Tytuł magisterski z historii średniowiecza otrzymała w 1938 na podstawie pracy ''Vesnica - danina miodowa''. Ukończyła roczne studium pedagogiczne dla historyków oraz odbyła praktyki w III Państwowym Gimnazjum im. Króla Jana III Sobieskiego. Od 1937 rozpoczęła pracę młodszego asystenta w Katedrze Socjologii i Etnografii UJ. Pracowała tam z przerwą wojenną do 1953.
 
W 1947 obroniła doktorat na podstawie pracy ''Rozwój etnologii i etnografii w Polsce'' - jej promotorem był [[Kazimierz Moszyński (etnograf)|Kazimierz Moszyński]]. Należała do [[Polskie Stronnictwo Ludowe|Polskiego Stronnictwa Ludowego]], co przyczyniło się do politycznej decyzji rektora o zwolnieniu jej z UJ; decyzja została wycofana dzięki interwencji [[Jan Żołna-Manugiewicz|Jana Żołny-Manugiewicza]]. Prowadziła jako asystent, a następnie jako adiunkt, zajęcia ze studentami, badała region krakowski. Prowadziła krakowską delegaturę Muzeum Kultur Ludowych (1947-1951), organizując zakup eksponatów z Polski południowej.
 
W 1951, już jako Kutrzeba-Pojnarowa, podjęła pracę w Katedrze Etnografii [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytetu Warszawskiego]]. Tam uzyskała kolejno stopnie docenta (1955), profesora nadzwyczajnego (1969) oraz zwyczajnego (1976). Pełniła funkcję prodziekana ds. naukowych Wydziału Historycznego. Włączyła się w prace badawcze Zakładu Etnografii Polski w Instytucie Historii Kultury Materialnej [[Polska Akademia Nauk|PAN]]<ref>{{Cytuj |autor = Maria Biernacka |tytuł = Prof. Anna Kutrzeba-Pojnarowa (1913-1993) |data = 1993}}</ref>.
 
Pochowana na [[Cmentarz Powązkowski w Warszawie|cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]] (kwatera K-2-28)<ref>{{Cmentarze Warszawa|id=23562|cmentarz=Cmentarz Stare Powązki|osoba=DOMASZEWSCY|data dostępu=2019-12-10}}</ref>.
[[Plik:Grób prof. Anny Kutrzeby-Pojnarowej.jpg|mały|Grób prof. Anny Kutrzeby-Pojnarowej na Starych Powązkach]]
 
== Wybrane publikacje ==
* '''Książki''':
** ''Budownictwo ludowe w Zawoi'', Kraków 1931
** ''Rozwój etnografii i etnologii w Polsce'', Kraków 1948.
** ''Tradycyjna społeczność wiejska w procesie przemian współczesnych. Studium wsi Mników, pow. krakowskiego'', Wrocław 1968.
** ''Kultura ludowa i jej badacze. Mit i rzeczywistość'', Warszawa 1977.
* '''Artykuły''':
** ''Kierunki zainteresowań historią kultury wsi mazowieckiej w warszawskim ośrodku etnograficznym'' [w:] ''Prace działu etnografii IHKM PAN'', z. 2, Warszawa 1959.
** ''O Bystroniu współcześnie'', "Współczesność" 1965, nr 2.
** ''Jan Stanisław Bystroń jako historyk i teoretyk kultury ludowej'', "Polska Sztuka Ludowa" 1965, nr 2, s.71-78.
** ''Wincenty Pol i Zygmunt Gloger'', "Łódzkie Studia Etnograficzne" t. 9, 1967.
** ''Założenia teoretyczne i realny program nowych prac nad syntezą etnografii Polski'', "Etnografia Polska", t. 15, z. 2, 1971.
** ''Ocena dorobku i perspektywy etnografii'', "Etnografia Polska", t. 18, 1974.
** ''Etnografia polska w trzydziestoleciu PRL'', "Etnografia Polska", t. 19, z. 2, 1975.
 
== Bibliografia ==
* Krzysztof Braun, ''[http://mazowsze.hist.pl/article.php?id=12788 Anna Kutrzeba-Pojnarowa (1913-1993)]'', "Rocznik Mazowiecki", T. 20, 2008, s. 98-106.
* Maria Biernacka, ''Prof. Anna Kutrzeba-Pojnarowa (1913-1993)'', "Etnografia Polska", T. 37, 1993, zesz. 2, s. 5-17.
* M. Prokopek, ''Prof. dr Anna Kutrzeba-Pojnarowa'' (1913-1993), "Lud", T. 76, 1993, s. 326-328.
 
== Przypisy ==
{{Kontrola autorytatywna}}
 
{{DEFAULTSORTSORTUJ:Kutrzeba-Pojnarowa, Anna}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1913]]
[[Kategoria:Zmarli w 1993]]
[[Kategoria:Polscy etnografowie]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Warszawskiego]]
{{DEFAULTSORT:Kutrzeba-Pojnarowa, Anna}}
[[Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie]]
[[Kategoria:Członkowie Honorowi Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego]]