Cytryn: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 12 bajtów ,  4 miesiące temu
WP:SK+mSK, drobne techniczne, drobne redakcyjne
(drobne redakcyjne dot. talizmowania)
(WP:SK+mSK, drobne techniczne, drobne redakcyjne)
* [[Kohezja (zjawisko fizyczne)|Spójność]]: kruchy
* [[skupienia minerałów|Skupienie]]: ziarniste, pręcikowe, zbite
Niekiedy wytwarza formy dwubarwne, będące w części cytrynem, a w części [[ametyst]]em tzw. [[ametryn]]. Tworzy prawidłowo wykształcone kryształy (najczęściej w formie [[szczotka krystaliczna|szczotek krystalicznych]]), także [[skupienia minerałów|skupienia]] zbite i ziarniste.
 
== Występowanie ==
Stanowi składnik [[pegmatyt]]ów i utworów hydrotermalnych. Spotyka się go w [[geoda]]ch wśród [[melafir]]ów i jako otoczaki w aluwiach rzecznych.
Występuje w bogatych w [[krzem]] [[pegmatyt]]ach, gdzie często towarzyszą mu [[Turmaliny|turmalin]], [[Beryl (minerał)|beryl]] i [[miki|mika]].
 
'''Miejsca występowania:''' Najbardziej czyste i największe kryształy pochodzą z Campo Belo, Sete Lagoas, Minas Gerais w [[Brazylia|Brazylii]]. Oprócz tego na Uralu – [[Rosja]] i [[Madagaskar]]ze. W innych złożach rzadko spotyka się okazy o wartości jubilerskiej: [[Kazachstan]], [[Wielka Brytania]], [[Francja]], [[Włochy]], [[Hiszpania]].
 
'''W Polsce''' występuje koło Jeleniej Góry i Nowej Rudy w Sudetach.
 
== Zastosowanie ==
* Ze względu na barwę jest cenionym kamieniem [[złotnictwo|jubilerskim]]. Największe oszlifowane okazy, o masie powyżej 1150 [[karat|ct]] znajdują się w [[Smithsonian Institution]] ([[Stany Zjednoczone|USA]]), w tzw. kolekcji brazylijskiej
* Oferowany jest jako [[talizman]], mający jakoby zwalczać „negatywną energię” oraz zwiększać optymizm<ref>{{Cytuj |tytuł = Cytryn |data = 2021-05-21 |data dostępu = 2022-03-23 |url = https://azara.pl/materialy/cytryn-bizuteria-z-cytyrynem/ }}</ref>.
 
== Ciekawostki ==
* Większość cytrynów znajdujących się na rynku powstała przez wyprażanie [[ametyst]]u lub [[Kwarc dymny|kwarcu dymnego]]. W temperaturze 470&nbsp;°C brazylijski ametyst staje się jasnożółty, przy temp. 550–560&nbsp;°C – ciemnobrunatny do czerwonobrunatnego. Wszystkie wyprażane cytryny wykazują czerwonawy odcień, podczas gdy naturalny cytryn jest zwykle bladożółty.
 
== Zobacz teżPrzypisy ==
{{Przypisy}}
* [[złotnictwo]] (jubilerstwo)
 
== Bibliografia ==