Strajk w Sempericie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1991 bajtów ,  3 miesiące temu
drobne merytoryczne, ilustracja
(poprawa linków)
(drobne merytoryczne, ilustracja)
[[Plik:Pomnik Czynu Zbrojnego Proletariatu Krakowa.jpg|thumb|Pomnik Czynu Zbrojnego Proletariatu Krakowa]]
 
Do trwającego od początku marca 1936 roku strajku okupacyjnego w Fabryce Czekolady „[[Suchard]]” SA, przyłączyli się pracownicy innych krakowskich zakładów, w tym [[Semperit|Polskich Zakładów Gumowych „Semperit”]]. 20 marca [[Policja Państwowa|policja]] siłą rozpędziła robotników strajkujących w Sempericie, w czasie czego pobito kilka osób. W odpowiedzi Okręgowy Komitet Robotniczy [[Polska Partia Socjalistyczna|PPS]] i Rada Związków Zawodowych ogłosiły na 23 marca jednodniowy [[strajk]] powszechny. Rozpoczął się on wiecem na 10 tysięcy osób w ogrodzie Związku Zawodowego Kolejarzy przy ul. Warszawskiej, po czym protestujący, pomimo braku zezwolenia, rozpoczęli marsz w kierunku [[Rynek Główny w Krakowie|Rynku Głównego]]. Na ul. [[Ulica Basztowa w Krakowie|Basztowej]] został on zatrzymany przez policję, która użyła broni. W wyniku starć osiem osób zginęło, a kilkadziesiąt zostało rannych.<br />Dwa dni później odbył się manifestacyjny pogrzeb ofiar strajku na [[Cmentarz Rakowicki|Cmentarzu Rakowickim]]. Wzięło w nim udział kilkadziesiąt tysięcy osób. Poprzedzony był przemarszem ulicami Krakowa uczestników uroczystości. "Każdą trumnę, sporządzoną z desek malowanych na czarno, z wielkim srebrnym krzyżem na wieku - nieśli towarzysze pracy zmarłego, a otaczało ich sześciu robotników z płonącymi pochodniami"<ref name=interia />.
 
W Krakowie wydarzenia te upamiętnione zostały pomnikiem na [[Planty (Kraków)|Plantach]] w pobliżu [[Ulica Basztowa w Krakowie|ulicy Basztowej]] i [[Ulica Szpitalna w Krakowie|Szpitalnej]] oraz Pomnikiem Czynu Zbrojnego Proletariatu Krakowa na [[Aleja Ignacego Daszyńskiego w Krakowie|al. Ignacego Daszyńskiego]] z 1986 roku autorstwa [[Antoni Hajdecki|Antoniego Hajdeckiego]]<ref>{{Cytuj książkę |nazwisko = Rożek |imię = Michał |tytuł = Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa |wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN |miejsce = Warszawa-Kraków |data = 19972004 |strony = 410 |isbn = 83-01-10989-0}}</ref>.<br />Na Cmentarzu Rakowickim znajduje się zaprojektowany przez [[Maria Jarema|Marię Jaremę]] pomnik robotników fabryki "Semperit z 1951 roku, poległych w czasie strajku w 1936 roku<ref>{{Cytuj książkę | tytuł = 200 lat Cmentarza Rakowickiego | wydawca = Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa | miejsce = Kraków | rok = 2005 | strony = 56-57 | rozdział = O nowej rzeźbie na „starym cmentarzu” | nazwisko r = Król | imię r = Anna | isbn = 83-89131-02-1 }}</ref>
[[Plik:Grave and memorial to the Fallen Workers of Semperit of 1936, 1951 design. Maria Jarema, Rakowice Cemetery, 26 Rakowicka street, Kraków, Polanda.jpg|thumb|Pomnik z 1951 roku, nad grobami zastrzelonych przez policję w 1936, robotników Semperitu Kraków, Cmentarz Rakowicki]]
 
 
 
== Przypisy ==
<references responsive>
<ref name=interia>{{Cytuj stronę | url= https://historia.interia.pl/kartka-z-kalendarza/news-23-marca-1936-rozruchy-robotnicze-w-krakowie-8-osob-zabitych,nId,1362306 | tytuł = 23 marca 1936. Rozruchy robotnicze w Krakowie - 8 osób zabitych | data dostępu = 2022-03-26}}</ref>
</references>
 
Wydarzenia te upamiętnione zostały pomnikiem na [[Planty (Kraków)|Plantach]] w pobliżu ulicy Basztowej oraz Pomnikiem Czynu Zbrojnego Proletariatu Krakowa na [[Aleja Ignacego Daszyńskiego w Krakowie|al. Ignacego Daszyńskiego]].
 
== Bibliografia ==
1024

edycje