Warsztat tkacki: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 19 bajtów ,  14 lat temu
m
WP:SK; -kat. nadrz.
m (poprawa linków)
m (WP:SK; -kat. nadrz.)
 
Wszystkie czynności konieczne do wytworzenia tkaniny wykonywane są ręcznie przez tkacza. Podczas obsługi warsztatu tkackiego tkacz używa rąk przy wprowadzaniu [[wątek tkacki|wątku]] w [[przesmyk tkacki|przesmyk]] i przybijaniu (dociskaniu) go do [[krawędź tkaniny|krawędzi tkaniny]], oraz nóg podczas zmiany przesmyku. Po utworzeniu kilkunastu centymetrów tkaniny tkacz musi zwolnić zapadkę na wałku osnowowym i obrócić go o kilka stopni, następnie nawinąć tkaninę na wałek tkaninowy i odpowiednio ją naprężyć. Z tego powodu obecnie w odniesieniu do warsztatu tkackiego często używa się nazwy ''krosno ręczne''.
==== Rozwój konstrukcji ====
Trudno określić datę powstania pierwszej tkaniny, ale prawdopodobnie pierwsze wyroby przypominające tkaniny powstawały już ponad 7500 lat temu. Warsztaty miały wówczas prymitywną formę. Były to dwa pionowe słupy, do których w górnej części przymocowana była pozioma belka. Do tej belki przywiązywano pasma [[skóra|skórzanych]] rzemieni, [[liana|lian]] lub [[łyko|łyka]], które stanowiły [[osnowa|osnowę]], obciążając je w dolnej części kamieniami. Pomiędzy tymi elementami przeplatano podobny materiał ([[wątek tkacki|wątek]]), uzyskując wyroby przypominające tkaninę. Poważną trudność sprawiało wprowadzanie wątku. Przeplatano wątek pod pierwszą nitką osnowy, następnie nad drugą, pod trzecią itd. Wątek przeplatany był więc pod nieparzystymi i nad parzystymi nitkami osnowy. W kierunku przeciwnym sposób przeplatania był odwracany i w ten sposób powstawała tkanina w najbardziej popularnym [[splot (tkactwo)|splocie]] [[splot płócienny|płóciennym]]. Wyroby te nie miały jednak wszystkich cech tkaniny, ponieważ ich długość ograniczona była do kilkudziesięciu centymetrów. Dopiero opanowanie przędzenia umożliwiło dalszy rozwój [[tkactwo|tkactwa]].
 
Warsztat tkacki, mimo zbudowania w [[1786]] roku krosna mechanicznego i późniejszej znacznej jego rozbudowy, nie został wycofany z użytku. Służył jeszcze wiele lat w rzemiośle, a dzisiaj chętnie wykorzystywany jest przez twórców ludowych i artystów do wykonywania tkanin dekoracyjnych i artystycznych.
 
==== Odmiany ====
Warsztaty tkackie wykonywane były w dwóch wersjach:
[[ImageGrafika:Warsztat.svg|thumb|300px|Poziomy warsztat tkacki - budowa]]
*poziomy warsztat tkacki – do produkcji tzw. tkanin metrażowych, tj. tkanin o znacznej długości. Warsztat taki ma następującą konstrukcję:
*# drewniany szkielet w kształcie prostopadłościanu
 
[[Kategoria:Tkactwo]]
[[Kategoria:Rzemiosło]]