Stężyca (województwo pomorskie)

wieś w województwie pomorskim
Zobacz też: Stężyca w innych znaczeniach tej nazwy.

Stężyca (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Stãżëca; hist. niem. Stendsitz) – duża wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Stężyca, na Kaszubach. Siedziba gminy Stężyca.

Stężyca
wieś
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat kartuski
Gmina Stężyca
Sołectwo Stężyca
Wysokość 150 do 190 m n.p.m.
Liczba ludności (2014) 2165
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 83-322[1]
Tablice rejestracyjne GKA
SIMC 0174125
Położenie na mapie gminy Stężyca
Mapa konturowa gminy Stężyca, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Stężyca”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Stężyca”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Stężyca”
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa konturowa powiatu kartuskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Stężyca”
Ziemia54°12′19″N 17°56′57″E/54,205278 17,949167
Strona internetowa
Mapa okolic Stężycy z 1875 roku
Tablica upamiętniająca powstanie Gryfa Kaszubskiego
Apteka
Budynek administracyjny z szatniami oraz zapleczem technicznym stadionu na ul. Abrahama
Nadraduńskie Centrum Turystyczno – Rekreacyjne

Stężyca 31 grudnia 2014 r. miała 2165 stałych mieszkańców, z których 2048 osób mieszkało w głównej części wsi[2].

Wieś jest położona w centralnej części Pojezierza Kaszubskiego, między Jeziorem Raduńskim Górnym a Jeziorem Stężyckim na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Przez Stężycę prowadzi szlak wodny „Kółko Raduńskie” oraz trasa drogi wojewódzkiej nr 214. Kotlina na granicy Stężycy i Skorzewa zwana jest Jaskinią zbójców lub Grobem morderców. Stężyca znajduje się na żwirach oraz marglach. Pod względem rolniczego użytkowania przeważają gleby słabe V klasy bonitacyjnej[3].

Zabudowa wsi leży na wysokości od 150 do 190 m n.p.m.

Ok. 1 km na południowy wschód znajduje się kolejne jezioro – Lubowisko.

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Stężyca[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0174131 Pypkowo część wsi

HistoriaEdytuj

W XV wieku król Kazimierz Jagiellończyk ofiarował Stężycę Szlachecką radcy gdańskiemu Joachimowi von Becke za osiągnięcia podczas wojny trzynastoletniej. U schyłku XVI wieku ta część Stężycy była własnością Stanisława Kamińskiego. Następnie od roku 1648 należała do rodziny Łaszewskich, aż do roku 1764. Wówczas córka Michała Łaszewskiego, Regina, wyszła za mąż za Joachima Lewald-Jezierskiego.

W 1904 roku powstał Bank Ludowy (dzisiejszy Bank Spółdzielczy) założony przez dużą grupę mieszkańców Stężycy. Wśród założycieli banku byli – proboszcz parafii Stężyca ks. Leopold Pikarski, Franciszek Lew-Kiedrowski i Franciszek Wilczewski.

Do roku 1920 istniały dwie Stężyce: Szlachecka i Królewska (wcześniej Wielka i Mała). Granicę stanowiła Radunia – rzeka w centrum wioski łącząca Jezioro Stężyckie z Jeziorem Raduńskim Górnym. Stężyca Szlachecka znajdowała się na zachód od rzeki i była bardziej zaludniona od wschodniej części miejscowości.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru zabytków NID[6] na listę zabytków wpisane są:

Sport i rekreacjaEdytuj

Obiekty sportoweEdytuj

RekreacjaEdytuj

  • Promenada im. ks. Konrada Lubińskiego wraz z mariną wodną
  • 2 kąpieliska
  • Nadraduńskie Centrum Rekreacji

Zobacz teżEdytuj

Osoby związane ze StężycąEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1207 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. Liczba ludności Gminy Stężyca - pobyt stały na dzień 31.12.2014r.. UG Stężyca. [dostęp 2014-02-02].
  3. Gleby - www.gminastezyca.pl, www.gminastezyca.pl [dostęp 2021-02-05].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. GUS. Rejestr TERYT
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2020-09-30. s. 45. [dostęp 2017-02-19].

BibliografiaEdytuj

  1. Marek Dzięcielski Dzieje ziemi mirachowskiej
  2. Willy Heidn Miejscowości powiatu kartuskiego w przeszłości

Linki zewnętrzneEdytuj

  1. Urząd Gminy Stężyca
  2. BIP Urzędu Gminy Stężyca