Otwórz menu główne

Stęszew

miasto w województwie wielkopolskim
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Stęszew (niem. Stenschewo) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, położone na południowy zachód od Poznania przy drodze krajowej nr 5 PoznańWrocław oraz przy drodze do Zielonej Góry. Przez Stęszew przebiega linia kolejowa z Poznania do Wolsztyna.

Stęszew
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Rynek w Stęszewie
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat poznański
Gmina Stęszew
Aglomeracja poznańska
Data założenia 1370
Burmistrz Włodzimierz Pinczak
Powierzchnia 5,69[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

5941[2]
1044,1 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 62-060
Tablice rejestracyjne PZ , POZ
Położenie na mapie gminy Stęszew
Mapa lokalizacyjna gminy Stęszew
Stęszew
Stęszew
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stęszew
Stęszew
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Stęszew
Stęszew
Położenie na mapie powiatu poznańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu poznańskiego
Stęszew
Stęszew
Ziemia52°16′44″N 16°42′29″E/52,278889 16,708056
TERC (TERYT) 3021144
SIMC 0971494
Hasło promocyjne: Stęszew-Tak!Naturalnie!
Urząd miejski
ul. Poznańska 11
62-060 Stęszew
Strona internetowa
BIP

Prywatne miasto szlacheckie Steszew położone było w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[3]. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stęszew. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego. Przez miasto przepływa rzeka Samica.

Spis treści

PołożenieEdytuj

Stęszew leży w wojowództwie wielkopolskim. W jego okolicach znajduje się 9 jezior , nad którymi znajdują się ośrodki wypoczynkowe. W pobliżu Stęszewa przebiega granica Wielkopolskiego Parku Narodowego.

Stęszew jest zaliczany do aglomeracji poznańskiej.

NazwaEdytuj

Miasto ma metrykę średniowieczną i jest notowane od XIV wieku. Po raz pierwszy w 1315 jako Stossewo, 1398 Stanssewo, 1432 Staschow, 1580 Steszew, a później także w formach Staszow, Stanszow, Stanszewo, Stenczewo, Stążewo, Sztąszewo[4].

HistoriaEdytuj

Stęszew dawniej leżał na ważnym szlaku handlowym ze Śląska. W 1370 roku król Kazimierz Wielki nadał mu prawa miejskie. W 1458 miasto wystawiło 6 żołnierzy na wyprawę na Malbork w czasie wojny trzynastoletniej z zakonem krzyżackim[4].

Stęszew był miastem prywatnym i często zmieniał właścicieli. W latach 1373-76 właścicielem był kasztelan międzyrzecki Przedpełko ze Stęszewa, 1397-1432 Mościc ze Stęszewa kasztelan poznański, 1429-32 dziedzicem został syn Mościca Przedpełko, 1446-68 chorązy poznański Mikołaj Stęszewski z Bnina. Później dziedzicami byli kolejno: Bnińscy, Myjomscy, Dębowscy, od 1580 Gułtowscy, 1595 Pawłowscy, 1642 Manieccy, a potem Szczanieccy i Broniszowie. W 1700 Dorota Jabłonowska córka Piotra Bronisza wniosła dobra stęszewskie w wianie kasztelanowi krakowskiemu ks. Antoniemu Barnabie Jabłonowskiemu[4].

Pierwsza miejska szkoła parafialna powstała w 1460 uposażona przez Mikołaja ze Stęszewa[4]. W mieście rozwijał się handel i rzemiosło. Według dokumentów podatkowych z 1580 mieszkańcy płacili 6 grzywien szosu; po 24 groszy od 3 szynkarzy, po 6 gr. od 6 komorników, po 15 gr. od 3 krawców, 2 szewców, piekarzy, kołodziejów i rzeźników, a także od bednarza, kuśnierza, budowniczego, tkacza, kowala i rybaka. Opłata od 10 łanów roli miejskiej wynosiła 30 groszy. W sumie miasto płaciło 81 złotych i 21 groszy szosu oraz 273 złp. czopowego[4].

Miasto rozwijało się dynamicznie aż do najazdu Szwedów i wojny siedmioletniej.

W 1793 roku miasto dostało się pod panowanie pruskie. W 1799 roku Dorota Jabłonowska sprzedała miasto księciu Wilhelmowi VI Orańskiemu, przyszłemu królowi zjednoczonej Holandii i Belgii, a następnie trafiło do spadkobiercy[5].

W 1645 spalono na stosie w Poznaniu Reginę Boroszkę ze Stęszewa. Według zeznań wymuszonych torturami była ona czarownicą, która spółkowała z lokalnym diabłem Pacholicą[6].

Miasto wymienione zostało w powiecie poznańskim w XIX wiecznym Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. Znajdowały się w niej wówczas 130 domy zamieszkiwane przez 314 rodzin, w sumie 1506 mieszkańców w tym 714 mężczyzn i 792 kobiet. Pod względem wyznania 1315 katolików i 121 protestantów oraz 70 wyznawców judaizmu. Miejscowość liczyła 871 hektarów w tym 784 roli oraz 37 łąk. W mieście znajdował się kościół parafialny oraz kaplica katolicka, szkoła, szpital, urząd stanu cywilnego, apteka, 2 lekarzy oraz urząd pocztowy[4].

Od 1922 roku Stęszew należał do powiatu poznańskiego. W okresie okupacji hitlerowskiej stęszewską ludność wywożono do robót przymusowych i do obozów koncentracyjnych. Wyzwolenie Stęszewa i okolic nastąpiło w styczniu 1945 roku.

Ludzie związani ze StęszewemEdytuj

DemografiaEdytuj

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 5596 mieszkańców[7].

  • Piramida wieku mieszkańców Stęszewa w 2014 roku [2].


 

Atrakcje turystyczneEdytuj

Gminy partnerskieEdytuj

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 3.10.2009].
  2. a b http://www.polskawliczbach.pl/Steszew, w oparciu o dane GUS.
  3. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 55.
  4. a b c d e f Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich t. XI, hasło "Stęszew". nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1890. s. 337. [dostęp 2019–05–21].
  5. Stęszew, powiat poznański, województwo Wielkopolskie, gmina Stęszew. infopolska.com.pl. [dostęp 2019-02-18].
  6. Barbara i Adam Podgórscy, Encyklopedia demonów, Wydawnictwo Astrum, Wrocław, 2000, s.287, ​ISBN 83-7249-035-X
  7. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 105. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010].