Otwórz menu główne
Pieczęć trybunału będąca jego symbolem

Stały Trybunał Arbitrażowy, Stały Trybunał Rozjemczy (ang. Permanent Court of Arbitration, fr. Cour Permanente d'Arbitrage) – międzynarodowa organizacja arbitrażowa, powołana na mocy ustaleń konferencji w Hadze w 1899 roku (I konwencja haska z 1899)[1]. Konwencja została zrewidowana I konwencją haską z 1907[a]. Trybunał rozpoczął działalność w 1902 i rozpatrzył około 20 spraw, niemal wszystkie przed I wojną światową. Później jego rolę faktycznie przejął Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej, a po II wojnie światowej Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości[b]. Wznowienie rozjemczej działalności Trybunału Rozjemczego nastąpiło w 1998 r.[2]

OrganizacjaEdytuj

Trybunał nie ma stałego składu – w razie sporu państwa wybierają po cztery osoby z listy arbitrów (możliwe jest też powołanie osób spoza listy). Osoby z tego samego państwa tworzą w trybunale tzw. grupę narodową. Każde państwo może wyznaczyć do niego 4 osoby (o odpowiednich kwalifikacjach) na 6 lat. Jedyną kompetencją trybunału, od czasów II wojny światowej, jest uprawnienie grup narodowych do wysuwania kandydatów na sędziów Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.

 
Siedziba trybunału w Hadze

Trybunałem zarządza Rada Administracyjna złożona z przedstawicieli dyplomatycznych państw – sygnatariuszy akredytowanych w Holandii. Przewodniczy jej holenderski minister spraw zagranicznych.

SiedzibaEdytuj

Trybunał i jego organy maja swoją siedzibę w Pałacu Pokoju w Hadze.

Kraje członkowskie konwencjiEdytuj

 
Państwa uznające trybunał, które przystąpiły do:

     konwencji z 1907

     konwencji z 1899

     inne państwa

W 2012 roku 115 państw było stronami konwencji Haskiej[3].

Państwo
Konwencja z 1899
Konwencja z 1907
  Albania
 
28-10-2011
  Arabia Saudyjska
 
20-01-2002
  Argentyna
15-06-1907
 
  Australia
01-04-1960
21-02-1997
  Austria
04-09-1900
26-01-1910
  Bahrajn
 
30-06-2008
  Bangladesz
 
26-02-2012
  Białoruś
04-06-1962
04-04-1962
  Belgia
04-09-1900
07-10-1910
  Belize
 
21-01-2003
  Benin
 
16-09-2005
  Boliwia
15-06-1907
26-10-1910
  Brazylia
15-06-1907
06-03-1914
  Bułgaria
04-09-1900
10-06-2000
  Burkina Faso
30-08-1961
30-08-1961
  Czarnogóra
 03-06-2006
 
  Chile
15-06-1907
18-01-1998
  Chiny
21-11-1904
26-01-1910
  Chorwacja
08-10-1991
 
  Cypr
 
12-11-1993
  Czechy
 
01-01-1993
  Dania
04-09-1900
26-01-1910
  Dominikana
15-06-1907
07-09-1958
  Ekwador
03-07-1907
 
  Egipt
 
04-11-1968
  Erytrea
 
04-10-1997
  Estonia
 
01-09-2003
  Etiopia
28-09-2003
 
  Fidżi
02-04-1973
 
  Filipiny
 
14-07-2010
  Finlandia
 
09-06-1922
  Francja
04-09-1900
06-12-1910
  Grecja
04-04-1901
 
  Gwatemala
15-06-1907
14-05-1911
  Gujana
 
25-01-1998
  Haiti
15-06-1907
03-04-1910
  Holandia
04-09-1900
26-01-1910
  Honduras
01-12-1961
30-01-1962
  Islandia
08-12-1955
08-12-1955
  Indie
29-07-1950
 
  Iran
04-09-1900
 
  Irak
31-08-1970
30-10-1970
  Irlandia
 
06-07-2002
  Izrael
 
17-06-1962
  Japonia
06-10-1900
11-02-1912
  Jordania
 
27-01-1992
  Kambodża
04-01-1956
04-01-1956
  Kamerun
01-08-1961
01-08-1961
  Kanada
19-08-1960
09-07-1994
  Kenia
 
11-06-2006
  Kirgistan
04-06-1992
04-06-1992
  Kolumbia
15-06-1907
17-03-1997
  Demokratyczna Republika Konga
25-03-1961
25-03-1961
  Kostaryka
 
20-07-1999
  Kuba
15-06-1907
22-04-1912
  Korea Południowa
 
21-02-2000
  Kuwejt
 
14-09-2003
  Laos
18-07-1955
18-07-1955
  Łotwa
 
12-08-2001
  Liban
14-02-1968
14-04-1968
  Libia
 
02-09-1996
  Liechtenstein
 
23-09-1994
  Litwa
 
09-01-2005
  Luksemburg
12-07-1901
04-11-1912
  Macedonia
17-11-1991
17-02-2001
  Madagaskar
 
07-10-2009
  Malezja
 
06-05-2002
  Malta
 
07-09-1968
  Mauritius
03-08-1970
 
  Meksyk
17-04-1901
26-01-1910
  Maroko
 
04-06-2001
  Nowa Zelandia
10-02-1959
13-04-2010
  Niemcy
04-09-1900
26-01-1910
  Nikaragua
15-06-1907
14-02-1910
  Nigeria
 
16-02-1987
  Norwegia
04-09-1900
18-11-1910
  Pakistan
05-08-1950
 
  Panama
15-06-1907
10-11-1911
  Paragwaj
15-06-1907
24-06-1933
  Peru
15-06-1907
 
  Polska
 
26-05-1922
  Portugalia
04-09-1900
12-06-1911
  Katar
 
02-12-2005
 Republika Południowej Afryki
 
21-12-1998
  Rosja
07-03-1955
07-03-1955
  Rumunia
04-09-1900
30-04-1912
  Rwanda
19-04-2011
  Salwador
20-06-1907
26-01-1910
  Senegal
01-08-1977
30-09-1977
  Serbia
05-06-2006
05-06-2006
  Singapur
 
11-09-1993
  Słowacja
 
01-01-1993
  Słowenia
01-10-1996
29-03-2004
  Hiszpania
04-09-1900
17-05-1913
  Sri Lanka
09-02-1955
 
  Stany Zjednoczone Ameryki
04-09-1900
26-01-1910
  Eswatini
29-12-1900
11-07-1910
  Sudan
 
02-12-1966
  Surinam
 
27-12-1992
  Szwajcaria
 
25-12-1970
  Szwecja
04-09-1900
26-01-1910
  Tajlandia
04-09-1900
11-05-1910
  Togo
 
17-12-2004
  Turcja
12-06-1907
 
  Uganda
 
30-04-1966
  Ukraina
04-04-1962
04-04-1962
  Urugwaj
17-06-1907
 
  Węgry
04-09-1900
26-01-1910
  Wenezuela
15-06-1907
 
  Wielka Brytania
04-09-1900
12-10-1970
  Wietnam
29-12-2011
27-02-2012
  Włochy
04-09-1900
 
  Zambia
 
31-12-1999
  Zimbabwe
19-09-1984
 
  Zjednoczone Emiraty Arabskie
 
06-11-2008

UwagiEdytuj

  1. Art. 1 obu konwencji brzmi Celem zapobieżenia w granicach możliwości, uciekania się do siły w stosunkach pomiędzy Państwami, Mocarstwa Umawiające się zgadzają się używać wszelkich wysiłków celem zapewnienia pokojowego rozstrzygania sporów międzynarodowych.
  2. W Trybunale Rozjemczym strony każdorazowo wyznaczają skład sądzący do poszczególnych spraw, w MTS jest on stały. W obu Trybunałach wyrok jest ostateczny, możliwa jest rewizja. Rewizję rozpoznaje Trybunał w tym samym składzie w którym wydał zaskarżony wyrok. W Trybunale Rozjemczym strony zawierając umowę o skierowaniu sprawy mogą zastrzec możliwość żądania rewizji w razie wykrycia nowego faktu, mogącego wywrzeć wpływ decydujący na wyrok, który w chwili zamknięcia rozprawy nie był znany Trybunałowi ani stronie żądającej rewizji. Umowa określa termin, w którym żądanie rewizji winno być sformułowane. W postępowaniu przed MTS taka możliwość zawarta jest w jego Statucie. Możliwość żądania rewizji ulega przedawnieniu 6 miesięcy po odkryciu takiego faktu i 10 lat po wydaniu wyroku.

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj