Otwórz menu główne

Stanisław Świercz ps. Grom (ur. 18 lutego 1925 w Gąsewie. zm. 12 września 2018 w Mławie) – żołnierz ruchu oporu podczas II wojny światowej, działacz kombatancki, publicysta.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

W latach II wojny światowej był członkiem Narodowych Sił Zbrojnych a następnie Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, walcząc m.in. pod rozkazami Zbigniewa Kuleszy ps. "Młot". W ramach amnestii z 1947 roku, na rozkaz dowództwa ujawnił się. W 1950 roku został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa, a w dniu 7 kwietnia 1951 roku sąd rejonowy w Warszawie na sesji wyjazdowej w Pułtusku skazał go na karę śmierci wraz z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz przepadkiem mienia za udział w "nielegalnym związku mającym na celu obalenie przemocą ustroju Państwa Polskiego". Ówczesny Prezydent Bolesław Bierut skorzystał w jego przypadku z prawa łaski, zamieniając wyrok na dożywocie z utrzymaniem kar dodatkowych.
Więzienie opuścił w 1957 roku w ramach tzw. odwilży gomułkowskiej. Zamieszkał w Mławie, gdzie pracował zawodowo jako budowlaniec do przejścia na emeryturę w 1990 roku. Zaangażował się w działalność organizacji kombatanckich, w szczególności Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych oraz Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego. W strukturach ZŻNSZ pełnił funkcje: przewodniczącego Zarządu Koła w Mławie (1994-1998), sekretarza Rady Naczelnej Związku (1994-1998), przewodniczącego Sądu koleżeńskiego przy Zarządzie Stołecznym (od 2002) oraz członka prezydium Zarządu Głównego (od 2005). Współpracował z Instytutem Pamięci Narodowej. W latach 1992-2003 był organizatorem licznych sympozjów naukowych o tematyce związanej z polskim podziemiem niepodległościowym. Z jego inicjatywy powstały upamiętnienie żołnierzy NZS w Gąsewie Poduchownym, Mławie, Lipowcu Kościelnym oraz pod Niedziałkami. Był autorem licznych publikacji historycznych, broszur oraz artykułów prasowych oraz redaktorem i wydawcą „Głosu Kombatanta z Prowincji". Tworzył również poezję.

Odznaczenia i awanseEdytuj

W uznaniu swych zasług został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego oraz medalem Zasłużony dla Miasta Mława (2000)[1]. W 2006 roku został awansowany do stopnia porucznika rezerwy.

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Światło w celi – tam?… (1999)
  • Ofiarom nazizmu i komunizmu ziemi szreńskiej chwała (1999, red.)
  • Ostatnim partyzantom Ziemi Mławskiej (2006, red.)
  • Nieujarzmieni, Ojczyźnie zawsze wierni (2008)
  • Polegli broniąc Ojczyzny 1939/56 r. (2010)

PrzypisyEdytuj

  1. Odznaczeni medalem Zasłużony dla Miasta Mława (pol.). www.mlawa.pl. [dostęp 2018-09-17].

BibliografiaEdytuj