Otwórz menu główne

Stanisław Gądek (ur. 17 sierpnia 1899 w Grębowie; zm. 7 kwietnia 1940 w Twerze) – polski policjant. Przodownik Policji Państwowej.

Stanisław Gądek
Ilustracja
Przodownik Policja Państwowa Przodownik Policja Państwowa
Data i miejsce urodzenia 17 sierpnia 1899
Grębów
Data i miejsce śmierci 7 kwietnia 1940
Twer
Przebieg służby
Jednostki Posterunek Policji Państwowej w Dębie (obecnie Nowa Dęba)
Stanowiska Komendant
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Brązowy Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Syn Jana "Sakiety" i Ewy z Rutynów.

Członek Polskiej Organizacji Wojskowej. Brał udział w walkach w latach 1918-1921. Od 1922 pełni służbę w policji, w latach 1922 - 1933 − w Tarnobrzegu. W czasie pracy w tej jednostce ukończył Szkołę Policyjną we Lwowie. W okresie od 15 marca do 30 maja 1934 r. uczestniczył w IV specjalnym kursie dla Komendantów Posterunków Policji Państwowej, a następnie do 1937 służył jako komendant posterunku w Tarnowskiej Woli. Od 1937 r. do września 1939 r. komendant posterunku w Dębie . Na stopień przodownika mianowany 1 kwietnia 1933 r.

Po wybuchu II wojny światowej, otrzymał rozkaz ewakuacji do Rumunii wraz z dokumentacją jednostki. Po agresji ZSRR na Polskę w dniu 17 września 1939 r. został wraz z całą grupą zatrzymany przez Armię Czerwoną i przewieziony do obozów przejściowych, kolejno w Przemyślu i Tarnopolu. Z Tarnopola trafił do specjalnego obozu NKWD w Ostaszkowie. Po trwającej niecałą godzinę rozprawie sądowej, w dniu 7 kwietnia 1940 r. został skazany na śmierć i zastrzelony w siedzibie NKWD w Kalininie. Pochowany na Polskim Cmentarzu Wojennym w Miednoje. Jego wojenne losy wyjaśniono dopiero w 1993 roku[1][2].

5 października 2007 roku Stanisław Gądek został pośmiertnie awansowany przez Prezydenta Lecha Kaczyńskiego na stopień aspiranta Policji Państwowej[3][4][5]. W dniu 28 lipca 2006 roku na budynku Komendy Miejskiej Policji w Tarnobrzegu odsłonięto tablicą zawierającą nazwiska policjantów z powiatu tarnobrzeskiego poległych na "nieludzkiej ziemi". Tablicę umieszczono z inicjatywy Tarnobrzeskiego Towarzystwa Historycznego[6].

W dniu 17 września 2016 roku na Cmentarzu Katedralnym w Sandomierzu z inicjatywy burmistrza Sandomierza oraz Związku Oficerów Rezerwy RP posadzono Dąb Pamięci ku czci Stanisława Gądka.

Dąb Pamięci zasadzony ku czci asp. PP Stanisława Gądka
Tablica imienna z Polskiego Cmentarza Wojennego w Miednoje

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rodzina Gądków Sakietów. Głos Gminy Grębów. [dostęp 2012-04-03].
  2. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojskowego Tom 1. Miednoje. - Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. [dostęp 2009-03-04].
  3. Funkcjonariusze Policji – Uroczysty Apel Pamięci 9 listopada 2007 roku, plac marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie. polskieradio.pl. [dostęp 2012-03-18].
  4. Bożena Łojek: Pośmiertne awansowanie żołnierzy i funkcjonariuszy Rzeczypospolitej Polskiej zamordowanych w 1940 r. w ZSRR w wyniku zbrodni katyńskiej, [w:] Zeszyty Katyńskie (nr 23), Warszawa 2008, s. 204–230. ​ISBN 978-83-917780-5-0​.
  5. LISTA OSÓB ZAMORDOWANYCH W KATYNIU, CHARKOWIE, TWERZE I MIEDNOJE MIANOWANYCH POŚMIERTNIE NA KOLEJNE STOPNIE (pol.). katedrapolowa.pl. s. 269. [dostęp 2012-12-12].
  6. Tablica pamiątkowa na budynku Policji. www.polskaniezwykla.pl.
  7. Ostatnia droga, Cecylia Grygo (red.), Białystok: SRK, 1998, s. 9, ISBN 83-909948-0-1, OCLC 751408170.
  8. Zarządzenie Nr 1/86 Ministra Spraw Wojskowych z 1 stycznia 1986 r. w sprawie nadania odznaki pamiątkowej „Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 r.” Dziennik Ustaw RP Nr 2 z 10 kwietnia 1986 r., s. 30.