Otwórz menu główne

Stanisław Janusz Sosabowski, ps. Staszek, Stasinek (ur. 6 stycznia 1917 w Brnie, zm. 6 listopada 2000 w Wimborne Minster[1][2]) – lekarz, członek Kedywu AK w stopniu porucznika.

Stanisław Janusz Sosabowski
Stasinek, Staszek
Ilustracja
major major
Data i miejsce urodzenia 6 stycznia 1917
Brno, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 6 listopada 2000
Wimborne Minster, Wielka Brytania
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki Służba Zwycięstwu Polski
Związek Walki Zbrojnej
Tajna Organizacja Wojskowa
Armia Krajowa
Stanowiska dowódca kompanii
Główne wojny i bitwy II wojna światowa:
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Grób Stanisława Janusza Sosabowskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach

ŻyciorysEdytuj

Syn Stanisława Sosabowskiego i Marii z domu Tokarskiej (1893–1958)[3][4][5]. W wyniku wypadku w dzieciństwie stracił lewe oko. Miał młodszego brata, Jacka (1922–1938)[6][7], który zginął w wypadku[8].

Ukończył Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie. W 1935 został przyjęty do Szkoły Podchorążych Sanitarnych i rozpoczął jednocześnie studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego[9].

W trakcie kampanii wrześniowej w stopniu podporucznika dowodził plutonem obsługi pociągu sanitarnego[9]. Po ucieczce z tymczasowego obozu jeńców w Żyrardowie zaangażował się w grudniu 1939 w działania konspiracyjne. Kontynuował także studia medyczne na tajnym Uniwersytecie Warszawskim, odbywając praktyki w Szpitalu Dzieciątka Jezus. W latach 1939–1942 był instruktorem i dowódcą jednego z plutonów żoliborskiego oddziału "Fabryka". W sierpniu 1942 zorganizował oddział dywersyjny w strukturach Tajnej Organizacji Wojskowej, który po jej scaleniu z Armią Krajową wszedł w skład grupy „Andrzeja" Józefa Rybickiego (późniejszego Oddziału Dyspozycyjnego „A"), należącej do Kedywu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej[9].

Powstańczy oddział Kedywu pod jego dowództwem 1 sierpnia 1944 oswobodził strzeżoną przez SS w magazynach na Umschlagplatzu 50-osobową grupę Żydów z Węgier i Grecji, więźniów pobliskiego obozu na Gęsiówce. Na początku powstania został ciężko ranny w twarz i trwale utracił wzrok w prawym oku. Znalazł się następnie w Szpitalu św. Łazarza na Woli. Następnie został przetransportowany na Stare Miasto, z którego przeprowadzono go kanałami do Śródmieścia. We wrześniu przebywał w szpitalu polowym nr 7 przy ul. Marszałkowskiej[9].

Po upadku powstania ostał uwięziony w oflagu w Niemczech. Uwolniony przez aliantów przedostał się do Wielkiej Brytanii[10]. Nostryfikował dyplom lekarski i stał się członkiem General Medical Council.

W latach 90. został awansowany do stopnia majora w stanie spoczynku[11].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Janusz «Stasinek» Sosabowski, Sejm-Wielki.pl [dostęp 2019-07-23].
  2. Stanisław Janusz Sosabowski, geni.com [dostęp 2019-07-23] (pol.).
  3. Maria Sosabowska (z d. Tokarska), www.myheritage.pl [dostęp 2019-07-23].
  4. Maria Sosabowska (Tokarska), geni.com [dostęp 2019-07-23] (pol.).
  5. Maria Tokarska, Sejm-Wielki.pl [dostęp 2019-07-23].
  6. Jacek Sosabowski, geni.com [dostęp 2019-07-23] (pol.).
  7. Jacek Sosabowski, Sejm-Wielki.pl [dostęp 2019-07-23].
  8. General brygady Stanisław Franciszek Sosabowski (1892-1967), www.sosabowski.com [dostęp 2019-07-23].
  9. a b c d Powstańcze Biogramy - Stanisław Sosabowski, www.1944.pl [dostęp 2019-07-23] (ang.).
  10. Stanisław Janusz Sosabowski "STASINEK", www.info-pc.home.pl [dostęp 2019-07-23].
  11. Archiwum prasowe Józefa Szczurka, jozefszczurek.pl [dostęp 2019-07-23].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj