Stanisław Kłosowski (pilot)

Ten artykuł dotyczy pilota. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Stanisław Kłosowski (ur. 11 stycznia 1913 w Niwce, zm. 17 września 1971 w Londynie[1][a]) – chorąży Wojska Polskiego, pilot lotnictwa bombowego i specjalnego przeznaczenia. Odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari.

Stanisław Kłosowski
Kuba
chorąży pilot chorąży pilot
Data i miejsce urodzenia 11 stycznia 1913
Niwka
Data i miejsce śmierci 17 września 1971
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1930-1946
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 2 pułk lotniczy
22 eskadra bombowa
1 pułk lotniczy
216 eskadra bombowa
dywizjon 301
1586 eskadra do zadań specjalnych
Stanowiska pilot
Główne wojny i bitwy II wojna światowa: kampania wrześniowa,
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, czterokrotnie) Medal Lotniczy (czterokrotnie) Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej nadany dwukrotnie (Wielka Brytania) Medal Wybitnej Służby Lotniczej od 1919 (Wielka Brytania) Gwiazda za Wojnę 1939–1945 (Wielka Brytania) Gwiazda Lotniczych Załóg w Europie (Wielka Brytania) Gwiazda Afryki (Wielka Brytania) Gwiazda Italii (Wielka Brytania) Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania)

ŻyciorysEdytuj

W rodzinnej miejscowości ukończył cztery klasy szkoły podstawowej i cztery klasy gimnazjum. W 1930 roku wstąpił do Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich w Bydgoszczy, którą ukończył w 1933 roku[2].

W Grudziądzu ukończył kurs podstawowego pilotażu i otrzymał przydział do 22 eskadry bombowej 2 pułku lotniczego w Krakowie. W 1934 roku powrócił do Grudziądza i odbył tam kurs wyższego pilotażu. W kwietniu 1939 roku został przeniesiony do 1. pułku lotniczego w Warszawie gdzie odbył szkolenie na samolotach PZL.37 Łoś. Po jego ukończeniu otrzymał przydział do 216 eskadry bombowej i w jej składzie walczył w kampanii wrześniowej[3].

17 września ewakuował się rzutem powietrznym do Rumunii. Przez Jugosławię i Grecję przedostał się do Francji, gdzie trafił do Centrum Wyszkolenia Lotnictwa w Lyon-Bron[3]. Zgłosił się do polskich jednostek lotniczych formowanych w Wielkiej Brytanii, otrzymał numer służbowy RAF 780172[1].

Przeszedł przeszkolenie w 18 Operation Training Unit (OTU), a następnie 23 lipca 1940 roku otrzymał przydział do dywizjonu 301. W jego składzie odbył pierwszą turę lotów bojowych nad Europą. Po jej ukończeniu został przeniesiony do 138 dywizjonu specjalnego RAF(ang.)[2].

Przeszedł przeszkolenie w lotach na Halifaxach. Pierwszy lot do Polski odbył nocą z 27 na 28 grudnia 1941 roku na zrzut cichociemnych[3]. Następne loty były związane ze zrzutem ludzi i zaopatrzenia dla podziemia na terenie całej Europy. W nocy z 29 na 30 października 1942 roku wykonywał lot na bombardowanie siedziby Gestapo w Warszawie. Nie udało mu się odnaleźć celu, dlatego zbombardował cel zapasowy[3]. Podczas lotu powrotnego jego samolot (Halifax nr W-7774) został ciężko uszkodzony przez nocnego myśliwca, pilot był zmuszony wodować na Morzu Północnym ale cała załoga została uratowana[2].

Po zakończeniu kolejnej tury lotów bojowych został skierowany 13 sierpnia 1943 roku do 1 OTU na przeszkolenie na samolotach Consolidated B-24 Liberator. Po ukończeniu szkolenia powrócił do 138. dywizjonu i kontynuował loty do okupowanej Polski. Podczas jednego z takich lotów, 9 września 1943 roku, jego samolot został nad Danią zaatakowany przez nocnego myśliwca. Pomimo ciężkiego uszkodzenia maszyny, Kłosowski zdołał doprowadzić samolot na lotnisko w Wielkiej Brytanii[2].

W listopadzie 1943 roku został przeniesiony do nowo utworzonej 1586 eskadry specjalnego przeznaczenia i został skierowany na lotnisko Sidi Amor koło Tunisu. Stąd również wykonywał loty do Polski z zaopatrzeniem dla podziemia. W grudniu został przeniesiony na lotnisko w Brindisi. Stąd 24 maja 1944 roku wykonał ostatni lot w ramach czwartej tury bojowej. Odszedł na odpoczynek do bazy w Blackpool, 15 lutego 1945 roku został przydzielony do 45. Grupy Transportowej, gdzie służył do zakończenia wojny[4].

W styczniu 1946 roku powrócił do służby w 301. dywizjonie. Po demobilizacji wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Nie zdecydował się na powrót do Polski i pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii[3].

Zmarł w St. Leonard Hospital w Londynie, został pochowany w Streatham Park Cemetery[5].

Informacje dodatkoweEdytuj

  • Był jednym z siedmiu lotników (alfabetycznie: Aleksander Gabszewicz, Eugeniusz Horbaczewski, Stanisław Kłosowski, Stanisław Król, Marian Pisarek, Stanisław Skalski, Zbigniew Szostak) odznaczonych Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari i jedynym podoficerem, który dostąpił tego zaszczytu i jednym z niewielu, którzy zostali odznaczeni DFC po raz drugi.
  • Był jednym z niewielu lotników (obok wspomnianych: Zbigniewa Szostaka i nawigatora Stanisława Króla oraz pilota Jana Cholewy) lotnictwa bombowego, którzy wykonali sporo ponad 100 lotów bojowych nad terenem nieprzyjaciela (jedna tura lotów bojowych to 30 lotów).
  • Mimo wielu przymusowych lądowań (po zestrzeleniu), nikt z załogi na pokładzie uszkodzonych maszyn nie poniósł śmierci ani nie odniósł obrażeń.
  • Zdecydowaną większość lotów bojowych wykonał z dowódcą 1586 ESP mjr. naw. Stanisławem Królem (inni członkowie załogi wielokrotnie się zmieniali), przez co duet Król/Kłosowski zyskał nieoficjalną nazwę „królewskiej załogi”.
  • Oprócz dzielności, odwagi i „żelaznego” opanowania wykazywał nieprzeciętny talent i umiejętności pilotażowe – np. w trakcie wodowania ciężkim bombowcem Halifax tak posadził samolot na wodzie, że ten nie zatonął i został przez motorówkę doholowany do brzegu.

OdznaczeniaEdytuj

Za swą służbę otrzymał odznaczenia[4]:

UwagiEdytuj

  1. Według przekazu ustnego byłego pilota 1586 esp zginął podczas rozmowy w budce telefonicznej. W wyniku nieszczęśliwego zbiegu okoliczności uderzył w nią samochód ciężarowy, którego kierowca stracił panowanie nad pojazdem

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stanisław Kłosowski (pol.). listakrzystka.pl. [dostęp 2019-12-15].
  2. a b c d Hasiński-Adam 1993 ↓, s. 307.
  3. a b c d e Stanisław Kłosowski (pol.). niebieskaeskadra.pl. [dostęp 2019-12-15].
  4. a b Hasiński-Adam 1993 ↓, s. 308.
  5. Krzystek 2012 ↓, s. 278.
  6. Łukomski G., Polak B., Suchcitz A., Kawalerowie Virtuti Militari 1792 - 1945, Koszalin 1997, s. 370.

BibliografiaEdytuj

  • A.P. Przemyski, Z pomocą żołnierzom Podziemia, Warszawa 1991.
  • Mieczysław J. Hasiński-Adam: Encyklopedia : Szkoła Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich : the Polish Air Force N.C.O.'s Training School. Poznań: Wydawnictwo MON, 1993. OCLC 78622750.
  • Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.

Linki zewnętrzneEdytuj