Stanisław Lis-Kozłowski


Stanisław Tadeusz Platon Lis z Kozłowa Kozłowski (ur. 22 lutego 1907 w Warszawie, zm. 28 czerwca 1995 w Buenos Aires) – kapitan Armii Krajowej, minister pełnomocny rządu RP na uchodźstwie, kawaler Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.

Stanisław Lis-Kozłowski
Mścigniewicz
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 22 lutego 1907
Warszawa
Data i miejsce śmierci 28 czerwca 1995
Buenos Aires
Przebieg służby
Lata służby 1939-1948
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Związek Walki Zbrojnej
Armia Krajowa
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
Jednostki 1 dywizjon artylerii konnej
SGO „Polesie”
zgrupowanie „Bartkiewicz”
Stanowiska adiutant zastępcy dowódcy zgrupowania AK
dowódca samodzielnego oddziału AK
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
(kampania wrześniowa
powstanie warszawskie)
Późniejsza praca minister pełnomocny
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Armii Krajowej Krzyż Powstania Warszawskiego Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania) francuski Croix du Combattant

ŻyciorysEdytuj

Syn Władysława Mieczysława (filozofa) i Marii Barbary z domu Hildebrand. Uczeń warszawskiego gimnazjum im. Mikołaja Reja, od 1918 działał w skautingu (w 8 drużynie im. Kazimierza Pułaskiego), a w listopadzie tr. uczestniczył w rozbrajaniu Niemców. W marcu 1919 wstąpił w Poznaniu do harcerstwa. W roku 1920 służył jako ochotnik w kompanii służbowej przy Dowództwie Okręgu Generalnego w Poznaniu. W roku 1927 zdał maturę w poznańskim gimnazjum im. Gotthilfa Bergera. Student politechnik w Warszawie, Pradze i Francji, uzyskał dyplom inżyniera chemika. Do wybuchu II wojny światowej zatrudniony był w zakładach materiałów wybuchowych w Zgierzu[1].

W latach 1934-1935 ukończył z 65. lokatą IX kurs w Wołyńskiej Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim (szkolenie odbywał w 1 baterii). Otrzymał wówczas przydział do 1 dywizjonu artylerii konnej i został wpisany do ewidencji KRU Łódź Powiat[2]. Z dniem 1 stycznia 1938 został mianowany na stopień podporucznika rezerwy ze 184. lokatą w korpusie oficerów artylerii [3].

W kampanii wrześniowej wziął udział w szeregach 1 dywizjonu artylerii konnej, walcząc w ramach grupy „Hrubieszów”. Następnie w Samodzielnej Grupie Operacyjnej „Polesie”. Uciekł z niemieckiej niewoli i zaangażował się w działalność konspiracyjną, początkowo w Związku Walki Zbrojnej, następnie w Armii Krajowej. Służbę pełnił w konspiracyjnym 1 dak-u, Komendzie Miasta Warszawy, Związku Odwetu, Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Uczestnik powstania warszawskiego jako adiutant zastępcy dowódcy zgrupowania „Bartkiewicz”. Od 3 września 1944 objął dowództwo samodzielnego oddziału rozbrajania niewypałów w Wydziale Saperów Komendy Głównej AK. Za wybitne męstwo wykazane podczas powstania, a w szczególności za rozbrajanie niewypałów bomb lotniczych i pocisków artyleryjskich, został na mocy rozkazu dowódcy Armii Krajowej z 2 października 1944 odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Tego dnia awansowano go do stopnia kapitana[1].

Po upadku powstania przedostał się na Zachód. Od marca 1945 pozostawał oficerem łącznikowym Polskich Sił Zbrojnych w amerykańskiej i francuskiej strefach okupacyjnych. Został szefem Polskiej Misji Wojskowej na Okręg Saary. Zdemobilizowany, w roku 1948 wyemigrował do Argentyny. W latach 1972-1984 piastował stanowisko ministra pełnomocnego rządu Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie w Paragwaju. Działał w towarzystwach kulturalnych i historycznych, autor wielu publikacji z zakresu historii, nauki i kultury polskiej. Odznaczony wieloma medalami polskimi, angielskimi i francuskimi. Nie założył rodziny[1].

OdznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Informacja podana na podstawie http://lingua.amu.edu.pl/Lingua_6/12.pdf.
  2. Informacja podana na podstawie http://lingua.amu.edu.pl/Lingua_6/12.pdf.
  3. Informacja podana na podstawie http://lingua.amu.edu.pl/Lingua_6/12.pdf.
  4. Informacja podana na podstawie http://lingua.amu.edu.pl/Lingua_6/12.pdf.
  5. Informacja podana na podstawie http://lingua.amu.edu.pl/Lingua_6/12.pdf.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792–1945. Konspiracja 1939-1945. T. 5/I. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-98-6.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w wojsku polskim 1935–1939. Warszawa: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 978-83-7188-691-1.
  • Jan Łukasiak: Wołyńska Szkoła Podchorążych Rezerwy Artylerii im. Marcina Kąckiego”. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2000. ISBN 83-87103-70-5.