Otwórz menu główne

Stanisław Nagy

polski teolog, kardynał

Stanisław Kazimierz Nagy[1] (ur. 30 września 1921 w Bieruniu Starym, zm. 5 czerwca 2013 w Krakowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, sercanin, profesor nauk teologicznych, arcybiskup, kardynał diakon od 2003.

Stanisław Nagy
Kardynał diakon
Ilustracja
Herb Stanisław Nagy In Te, Cor Iesu, speravi
W Tobie, Serce Jezusa, swą ufność złożyłem
Kraj działania Polska
Data i miejsce urodzenia 30 września 1921
Bieruń Stary
Data i miejsce śmierci 5 czerwca 2013
Kraków
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja sercanie
Prezbiterat 8 lipca 1945
Nominacja biskupia 7 października 2003
Sakra biskupia 13 października 2003
Kreacja kardynalska 21 października 2003
Jan Paweł II
Kościół tytularny kościół Matki Bożej na Schodach
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 13 października 2003
Miejscowość Kraków
Miejsce katedra na Wawelu
Konsekrator Franciszek Macharski
Współkonsekratorzy Marian Jaworski
Józef Kowalczyk

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 30 września 1921 w Bieruniu Starym[2][3]. W latach 1934–1937 był uczniem niższego seminarium duchownego sercanów w Krakowie. W 1937 wstąpił do Zgromadzenia Księży Najświętszego Serca Jezusowego. Po rocznym nowicjacie w Felsztynie złożył pierwszą profesję[4]. W czasie II wojny światowej odbył konspiracyjne studia filozoficzne i teologiczne u krakowskich reformatów[5]. Śluby zakonne złożył 22 września 1941[6]. 8 lipca 1945 w zgromadzeniu sercanów otrzymał święcenia prezbiteratu, których udzielił mu biskup pomocniczy krakowski Stanisław Rospond[7]. W 1948 uzyskał magisterium na Uniwersytecie Jagiellońskim. Studia kontynuował na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie w 1950 obronił licencjat, w 1952 doktorat (dysertacja Urząd nauczycielski w Kościele pierwotnym), a w 1968 uzyskał habilitację (rozprawa «Via notarum» we współczesnej eklezjologii apologetycznej)[5][6]. W latach 1968–1969 przebywał na stypendium naukowym na Katolickim Uniwersytecie w Leuven[5].

W latach 1947–1950 pełnił funkcję rektora Małego Seminarium Księży Sercanów w Krakowie-Płaszowie, a w latach 1952–1958 rektora Wyższego Seminarium Księży Sercanów w Tarnowie[6]. Od 1956 do 1962 był kierownikiem Studium Teologicznego Księży Sercanów w Krakowie, które powstało z jego inicjatywy[2][6]. W 1958 został zatrudniony na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, gdzie podjął wykłady z teologii fundamentalnej[2]. W 1963 został mianowany adiunktem w Katedrze Eklezjologii, a w 1972 docentem[8]. W 1979 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1985 profesorem zwyczajnym. W latach 1972–1974 sprawował urząd prodziekana Wydziału Teologii[6]. Od 1970 był kierownikiem nowo utworzonej Sekcji Teologii Porównawczej i Ekumenicznej, a w latach 1972–1991 kierownikiem Katedry Eklezjologii Fundamentalnej[9]. Zasiadał w Radzie Naukowej Instytutu Jana Pawła II, której przewodniczył w latach 1982–2007[5]. Należał także do Senackiej Komisji Stypendialnej[2]. Ponadto od 1973 był wykładowcą Papieskiego Fakultetu Teologicznego we Wrocławiu[9], wykładał również na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie oraz w Wyższym Seminarium Księży Sercanów w Stadnikach[8][10][6].

W latach 1983–1991 był przewodniczącym Sekcji Profesorów Teologii Fundamentalnej przy Komisji Episkopatu ds. Nauki[6]. Uczestniczył w pracach Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu[2]. Z nominacji papieża Jana Pawła II w latach 1986–1996 był członkiem Międzynarodowej Komisji Teologicznej[11]. Ponadto w latach 1973–1974 wchodził w skład Komisji Mieszanej Katolicko-Luterańskiej, powołanej przez Sekretariat ds. Jedności Chrześcijan i Światową Federację Luterańską[6]. W latach 1985 i 1991 uczestniczył jako ekspert w synodach biskupów w Rzymie[2][11]. Był redaktorem działu ekumenicznego Encyklopedii Katolickiej, należał do kolegium redakcyjnego „Roczników Teologicznych”[9].

W latach 70. i 80. działał w krakowskim duszpasterstwie studentów medycyny i pracowników służby zdrowia[5].

28 września 2003 papież Jan Paweł II mianował go kardynałem[12][13]. 7 października 2003 został prekonizowany arcybiskupem tytularnym Hólaru[1]. Święcenia biskupie przyjął 13 października 2003 w katedrze na Wawelu[6]. Udzielił mu ich kardynał Franciszek Macharski, arcybiskup metropolita krakowski, z towarzyszeniem kardynała Mariana Jaworskiego, arcybiskupa metropolity lwowskiego, i arcybiskupa Józefa Kowalczyka, nuncjusza apostolskiego w Polsce[6][1]. Na swoje zawołanie biskupie wybrał słowa „In Te, Cor Iesu, speravi” (W Tobie, Serce Jezusa, swą ufność złożyłem)[14]. Kreowany kardynałem diakonem został na konsystorzu 21 października 2003[15][16]. 25 stycznia 2004 objął swój kościół tytularny w Rzymie – kościół Matki Bożej na Schodach[17]. Jako że do godności kardynalskiej został wyniesiony po ukończeniu 80 roku życia, nigdy nie miał prawa do uczestniczenia w konklawe[18]. W związku z tym nie brał udziału ani w konklawe w 2005, ani w 2013 roku[1].

Zmarł 5 czerwca 2013 w Krakowie[9]. 11 czerwca 2013 został pochowany obok kardynała Andrzeja Marii Deskura w krypcie sanktuarium bł. Jana Pawła II, znajdującego się na terenie Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się” w Krakowie[19].

Odznaczenia i tytułyEdytuj

Postanowieniem prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 17 października 2008 został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski[20].

W 2003 Rada Miejska Bierunia nadała mu tytuł honorowego obywatela miasta[8]. W 2012 odebrał Złotą Odznakę za Zasługi dla Województwa Śląskiego[21].

W 2009 otrzymał tytuł doktora honoris causa Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu[22]. W 2012 miało miejsce uroczyste odnowienie jego doktoratu na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (traktowane na równi z doktoratem honoris causa)[23]. W 2007 został uhonorowany medalem Za zasługi dla Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego[24].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Stanisław Nagy (ang.). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-03-30].
  2. a b c d e f 90. urodziny Kardynała. ekai.pl (arch.), 2011-09-30. [dostęp 2018-09-23].
  3. P. Kucharczak, B. Gancarz, M. Kluba: Kardynał Nagy nie żyje. katowice.gosc.pl, 2013-06-05. [dostęp 2013-06-06].
  4. M. Pabis. Na straży wiary. „Nasz Dziennik”. Nr 130 (4669), 2013-06-06. ISSN 1429-4834. [dostęp 2013-06-06]. 
  5. a b c d e J. Sosnowska: Kardynał Stanisław Nagy odszedł do domu Pana. bialykruk.pl (arch.), 2013-06-05. [dostęp 2016-07-05].
  6. a b c d e f g h i j Kardynał-nominat Stanisław Nagy przyjął sakrę biskupią. ekai.pl (arch.), 2003-10-13. [dostęp 2018-09-23].
  7. Kraków: uroczystość 65-lecia kapłaństwa kardynała Stanisława Nagyego. ekai.pl (arch.), 2010-11-14. [dostęp 2018-09-23].
  8. a b c A. Kondla: Ks. Kardynał Stanisław Nagy SCJ. bierun.pl (arch.), 2009-01-28. [dostęp 2013-06-07].
  9. a b c d Zmarł kard. Stanisław Nagy. episkopat.pl (arch.), 2013-06-05. [dostęp 2016-10-07].
  10. L. Dudkiewicz. „Wędrujący Profesor”. „Niedziela”. 21/2009. s. 26–27. ISSN 0208-872X. [dostęp 2013-03-30]. 
  11. a b Kard. Stanisław Nagy świętował 90. urodziny. ekai.pl (arch.), 2011-09-30. [dostęp 2018-09-23].
  12. Le parole del Papa alla recita dell’Angelus: Annuncio di Concistoro per la creazione di nuovi Cardinali (wł.). press.vatican.va, 2003-09-28. [dostęp 2014-02-26].
  13. Komunikat nuncjusza apostolskiego abp Kowalczyka w sprawie nominacji kardynalskiej ks. Nagy. ekai.pl (arch.), 2003-09-28. [dostęp 2018-09-23].
  14. Stanisław Nagy na stronie Konferencji Episkopatu Polski. episkopat.pl (arch.). [dostęp 2016-10-07].
  15. Papież kreował 31 nowych kardynałów. ekai.pl (arch.), 2003-10-21. [dostęp 2018-09-23].
  16. IX Concistoro Ordinario Pubblico per la creazione di trentuno nuovi Cardinali (di cui uno „in pectore”): assegnazione dei titoli o delle diaconie (wł.). press.vatican.va, 2003-10-21. [dostęp 2014-02-26].
  17. Kard. Nagy objął kościół tytularny w Rzymie. ekai.pl (arch.), 2004-01-25. [dostęp 2018-09-23].
  18. Nota biograficzna Stanisława Nagiego w słowniku biograficznym kardynałów Salvadora Mirandy (ang.). fiu.edu. [dostęp 2018-02-25].
  19. Kard. Nagy spoczął w Sanktuarium bł. Jana Pawła II. ekai.pl (arch.), 2013-06-11. [dostęp 2018-09-23].
  20. M.P. z 2009 r. nr 25, poz. 347
  21. Obradował Sejmik. slaskie.pl (arch.), 2012-09-17. [dostęp 2018-09-23].
  22. 10 V 2009 r. – Kard. prof. Stanisław Nagy SCJ. jezyki.pwt.wroc.pl. [dostęp 2013-03-30].
  23. Lublin: odnowienie doktoratu kard. Stanisława Nagyego podczas święta patronalnego KUL. ekai.pl (arch.), 2012-06-15. [dostęp 2018-09-23].
  24. KUL: kard. Nagy i ks. prof. Styczeń otrzymali medale za zasługi dla KUL. ekai.pl (arch.), 2007-01-13. [dostęp 2018-09-23].

Linki zewnętrzneEdytuj