Otwórz menu główne

Stanisław Olczyk (partyzant)

Stanisław Olczyk ps. Garbaty, (ur. 8 września 1910 w Nieznanowicach) – członek Komunistycznej Partii Polski i Polskiej Partii Robotniczej, dowódca oddziałów Gwardii Ludowej i Armii Ludowej.

Stanisław Olczyk
Garbaty
Data i miejsce urodzenia 8 września 1910
Nieznanowice
Przebieg służby
Siły zbrojne Orl.jpgArmia Ludowa
Jednostki oddział partyzancki Gwardii Ludowej, oddział partyzancki Armii Ludowej
Stanowiska dowódca oddziału
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca komendant Milicji Obywatelskiej we Włoszczowie

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie chłopskiej. Ojciec był robotnikiem rolnym. Przed wybuchem wojny wstąpił do KPP a po wybuchu wojny do PPR. We wrześniu 1942 zorganizował oddział partyzancki Gwardii Ludowej liczący około 30 ludzi. W oddziale oprócz Polaków służyli Żydzi a Chil Brawerman został jego zastępcą. W listopadzie 1942 partyzanci z oddziału Garbatego przeprowadzili akcje wykolejenia pociągu oraz atak na posterunek policji we wsi Mirzec. Dwóch granatowych policjantów wysługujących się Niemcom ukarano chłostą. Przebywając w lasach starachowickich w rejonie nadleśnictwa Kutery 17 grudnia 1942 wraz z 76 Żydami ukrywającymi się w lesie zostali otoczeni przez Niemców. Doszło do walki w czasie której partyzanci wyrwali się z okrążenia, ale oddział ze stratami 20 zabitych uległ rozbiciu[1]. Olczyk i Brawerman zostali ranni.

W czasie leczenia Stanisław Olczyk przebywał w Nieznanowicach i gdy tylko zakończył leczenie skontaktował się z działaczami PPR którzy powierzyli mu dowództwo nad 13-osobowym oddziałem GL. Oddział w 1943 w czasie starcia z oddziałem Narodowych Sił Zbrojnych który zorganizował zasadzkę w Kurzelowie zdobył 3 karabiny i 2 pistolety.

Po konflikcie z Tadeuszem Grochalem jego oddział został włączony w skład oddziału dowodzonego przez Grochala. Stanisław Olczyk zorganizował nowy oddział liczący 10 ludzi. Z tym oddziałem brał udział w potyczce pod Czarncą w czasie której poległo 7 Niemców.

W styczniu 1945 w czasie ofensywy zimowej prowadzonej przez Armię Czerwoną oddział dowodzony przez Stanisława Olczyka brał udział w oczyszczaniu terenu z niedobitków i maruderów z Wehrmachtu. W czasie potyczki pod Kwiliną zginęło 23 Niemców. Wziętych do niewoli przekazano w ręce Rosjan[2].

Po zakończeniu wojny będąc komendantem Milicji Obywatelskiej ostrzegł kolegów z Armii Krajowej o grożącym im aresztowaniu. Następnie wystawił im fikcyjne zaświadczenia że byli partyzantami w jego oddziale Armii Ludowej [3]

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Bogdan Hillebrandt: Partyzantka na Kielecczyźnie 1939-1945. Warszawa: MON, 1967.
  • Józef Bolesław Garas: Oddziały Gwardii Ludowej i Armii Ludowej 1942-1945. Warszawa: MON, 1963.
  • Henryk Kuksz: Jędrusiowa dola. Warszawa: P. Z. Polmark, 1992.

Linki zewnętrzneEdytuj