Stanisław Pietruski

Oficer Wojska Polskiego

Stanisław Pietruski (ur. 6 lipca 1893 w Gródku Jagiellońskim, zm. 2 lutego 1971 we Wrocławiu) – kapitan pilot–nawigator Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Stanisław Pietruski
Ilustracja
Stanisław Pietruski, ppor. pilot; 1920
kapitan pilot nawigator kapitan pilot nawigator
Data i miejsce urodzenia 6 lipca 1893
Gródek Jagielloński
Data i miejsce śmierci 2 lutego 1971
Wrocław
Przebieg służby
Lata służby 19141947
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Cross-Pattee-Heraldry.svg K.u.k. Luftfahrtruppen,
Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego,
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 1 pułk ułanów Legionów Polskich,
2 eskadra bojowa,
6 eskadra wywiadowcza,
5 eskadra wywiadowcza,
2 pułk lotniczy,
4 pułk lotniczy
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Polowa Odznaka Obserwatora,
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920-1941) Srebrny Krzyż Zasługi
Lotnicy 6 eskadry wywiadowczej - por. obs. Józef Wojciechowski, sierż. pilot Stefan Małaczyński, ppor. pilot Stanisław Pietruski, ppor. obs. Tomasz Turbiak; 1920

ŻyciorysEdytuj

W 1911 zdał maturę w Prywatnym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza we Lwowie[1] i rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Od 5 lutego do 31 marca 1917 był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 puł w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem bardzo dobrym. Posiadał wówczas stopień wachmistrza[2]. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii, w której ukończył kurs obserwatorów lotniczych. Walczył na froncie włoskim. Po upadku Austro-Węgier powrócił z frontu do Krakowa, a stamtąd udał się do Lwowa w którym toczyły się walki polsko-ukraińskie.

17 listopada 1918 wstąpił do polskiego lotnictwa – 2 eskadry bojowej na lotnisku Lewandówka we Lwowie i walczył w obronie miasta. 24 lutego 1919 lecąc z pilotem Józefem Cagaskiem odniósł zwycięstwo powietrzne nad ukraińskim myśliwcem Nieuport, który przymusowo lądował – uznawane jest to za pierwsze zwycięstwo powietrzne polskiego lotnictwa[3] (na samolocie Albatros C.XII nr 1832/17, nr boczny 7[4]). Latał następnie głównie w załodze z pilotem Franzem Peterem[3]. Brał udział w kilku lotach szturmowych atakując pozycje ukraińskie z broni pokładowej, a 30 kwietnia 1919 z Peterem rozpędził obsługę dwóch dział ukraińskich, zdobytych następnie przez Polaków[3]. 14 maja 1919 podczas lotu szturmowego na pozycje piechoty pod Kulikowem pomógł doprowadzić na lotnisko samolot z rannym pilotem Franzem Peterem[3].

Latem 1919 został przeszkolony w pilotażu (przez Franza Petera)[5]. Latał następnie w 6 eskadrze wywiadowczej (dawnej 2 eskadrze) jako pilot, podczas wojny polsko-bolszewickiej. Brał udział m.in. w nalotach na pociągi pancerne na stacji Wapniarka 27 maja 1920 (oddelegowany do 5 eskadry wywiadowczej)[5]. Od czerwca 1920 służył w Inspektoracie Wojsk Lotniczych. Został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W latach 20. posiadał przydział w rezerwie do 2 pułku lotniczego w Krakowie[6], a później do 4 pułku lotniczego w Toruniu. W 1934 pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Toruń. W dalszym ciągu posiadał przydział w rezerwie do 4 pułku lotniczego[7].

Podczas kampanii wrześniowej zmobilizowany i przydzielony do 4 Bazy Lotniczej, nie wziął udziału w walkach. Przedostał się do Wielkiej Brytanii i służył w Polskich Siłach Powietrznych. W 1947 powrócił do Polski i osiadł w Jeleniej Górze. Zmarł 2 lutego 1971 we Wrocławiu. Został pochowany na cmentarzu parafii Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych we Wrocławiu przy ul. Opolskiej. 28 listopada 2014 roku jego szczątki, za zgodą rodziny, zostały przeniesione i złożone na Cmentarzu Rakowickim.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Sprawozdanie 1917 ↓, s. 7.
  2. CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 11.
  3. a b c d S. Pietruski: Lwowskie loty, s.13-18
  4. Andrzej Morgała, Samoloty wojskowe w Polsce 1918-1924. Warszawa: Bellona, Lampart, 1997, s.259
  5. a b S. Pietruski: Lwowskie loty. Część 2, s.12-15
  6. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 220.
  7. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 159, 669.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928 roku, s. 436-437.

BibliografiaEdytuj