Otwórz menu główne

Stanisław Tadeusz Zygmunt Srzednicki herbu Pomian (ur. 25 września 1840 w Brańszczyku, zm. 16 marca 1925 w Piotrkowie Trybunalskim) – polski sędzia, jako pierwszy piastował stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (w latach 1917–1922).

Stanisław Tadeusz Zygmunt Srzednicki
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 25 września 1840
Brańszczyk, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 16 marca 1925
Piotrków Trybunalski, Polska
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
Okres od 1 września 1917
do 28 lutego 1922
Poprzednik funkcja utworzona
Następca Franciszek Nowodworski
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
Grób Stanisława Srzednickiego na Starym Cmentarzu Rzymskokatolickim w Piotrkowie Trybunalskim

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

W 1856 ukończył Instytut Szlachecki w Warszawie. Następnie, od 1860, studiował prawo na Uniwersytecie Moskiewskim, po czym złożył egzamin z prawa polskiego na uniwersytecie w Petersburgu i uzyskał stopień kandydata nauk. Po ukończeniu aplikacji w 1862 został pisarzem Sądu Pokoju w Krasnymstawie, zaś od 1866 zajmował stanowisko podsędka w tym sądzie. Od 1870 pracował w Sądzie Kryminalnym w Lublinie, początkowo jako asesor, a następnie jako podprokurator. W 1873 przeniósł się do Warszawy na stanowisko pisarza w Sądzie Kryminalnym. Od 1874 pracował jako urzędnik w Komisji Rządowej Sprawiedliwości na stanowisku referenta wydziału cywilnego, a następnie jako sędzia do szczególnych zleceń.

Od 1876, w związku z likwidacją polskiego wymiaru sprawiedliwości, orzekał w rosyjskim sądownictwie na terenie Królestwa Polskiego, początkowo jako sędzia Sądu Okręgowego w Piotrkowie, a następnie, od 1881 do 1916 jako wiceprezes tego sądu.

Srzednicki to jedyny Polak, który zajmował tak eksponowane stanowisko w sądownictwie rosyjskim na terytorium Królestwa Polskiego. Mimo że nigdy nie ukrywał swojej polskości, był powszechnie, w tym także przez Rosjan, szanowany[1].

25 sierpnia 1917 został mianowany przez Tymczasową Radę Stanu na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego odrodzonego polskiego sądownictwa. Faktycznie funkcję zaczął sprawować 1 września 1917. Od samego początku zaangażowany w organizację i administrowanie Sądem Najwyższym, przewodniczył i orzekał także w pierwszej Izbie Cywilnej tegoż sądu.

Od 3 września 1917 piastował stanowisko członka Rady Departamentu Sprawiedliwości Komisji Przejściowej Tymczasowej Rady Stanu, uczestniczył także w pracach Komisji Prawa Cywilnego. Od czerwca 1918 zasiadał w Radzie Stanu.

Ustąpił ze stanowiska Pierwszego Prezesa SN 28 lutego 1922 i na własną prośbę został przeniesiony w stan spoczynku, po czym osiadł w Piotrkowie Trybunalskim. Przed śmiercią aktywnie działał w piotrkowskich organizacjach społecznych. Był między innymi honorowym prezesem Rady Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan w Piotrkowie Trybunalskim, honorowym prezesem zarządu Piotrkowskiego Stowarzyszenia Prawników, honorowym członkiem Towarzystwa Robotników Chrześcijańskich oraz Stowarzyszenia Samopomocy Rzemieślników i Handlujących.

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej, red. Jacek Majchrowski, Wydawnictwo BGW, Warszawa 1994, ​ISBN 83-7066-569-1​.