Otwórz menu główne

Stanisław Sadowski (pułkownik)

Oficer dyplomowany Wojska Polskiego

Stanisław Sadowski[1] (ur. 13 listopada 1897[2] w Radomiu, zm. 10 listopada 1969 w Londynie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Stanisław Sadowski
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 13 listopada 1897
Radom
Data i miejsce śmierci 10 listopada 1969
Londyn
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 21 Pułk Piechoty „Dzieci Warszawy”
Oddział I Sztab Generalny Wojska Polskiego)
Korpus Ochrony Pogranicza
27 Dywizja Piechoty
Dowództwo Okręgu Korpusu nr X w Przemyślu
19 Pułk Piechoty Odsieczy Lwowa
Stanowiska dowódca pułku
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi

ŻyciorysEdytuj

W czasie wojny z bolszewikami walczył w szeregach 21 pułku piechoty „Dzieci Warszawy”. W latach 1922-1924 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie.

Z dniem 1 października 1924, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Oddziału I Sztabu Generalnego WP, w którym służbę pełnił także ówczesny ppłk SG Jan Sadowski. W 1928 pełnił służbę w Korpusie Ochrony Pogranicza. W czasie studiów oraz służby w sztabach i KOP pozostawał na ewidencji macierzystego 21 pułku piechoty. W latach 1931–1932 pełnił służbę w WSWoj. w Warszawie, w charakterze wykładowcy. Z końcem 1932 wyznaczony został na stanowisko szefa sztabu 27 Dywizji Piechoty w Kowlu[3]. W 1934 przeniesiony został do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu[4]. W następnych latach pełnił służbę na stanowisku zastępcy dowódcy 21 pułku piechoty oraz szefa wydziału w Departamencie Dowodzenia Ogólnego Ministerstwa Spraw Wojskowych, a następnie zastępcy szefa tegoż departamentu.

W czerwcu 1936 razem z podpułkownikami dyplomowanymi Karolem Hodała i Mieczysławem Sulisławskim powołany został do składu specjalnej ekipy pod kierownictwem płk. dypl. Jana Sadowskiego, która na podstawie wytycznych szefa SG WP, gen. bryg. Wacława Stachiewicza, jego zastępcy, gen. bryg. Tadeusza Malinowskiego oraz szefa Oddziału I, płk. dypl. Józefa Wiatra opracowywała oddzielne referaty, dotyczące rozbudowy poszczególnych działów wojska lub rodzajów broni. Opracowane referaty były podstawą sześcioletniego planu rozbudowy i modernizacji WP (1936–1942). Członek Komitetu Wykonawczego Towarzystwa Rozwoju Ziem Wschodnich w 1939[5].

W marcu 1939 objął dowództwo 19 pułku piechoty Odsieczy Lwowa stacjonującego w garnizonie Lwów. Na czele tego pułku walczył w kampanii wrześniowej 1939. Zgodnie z ostateczną wersją planu operacyjnego „Zachód” dowodzony przez niego oddział, w składzie macierzystej 5 Dywizji Piechoty, stanowić miał Grupę Odwodów „Kutno”. Po zakończeniu mobilizacji, przeprowadzonej w dniach 27–30 sierpnia, pułk razem z I/5 pal skierowany został transportem kolejowym do rejonu koncentracji GO „Kutno”. 3 września transport dotarł do Kutna, skąd skierowany został do Włocławka. Następnego dnia 19 pp z I/5 pal jako Oddział Wydzielony ppłk. Sadowskiego, zluzował 144 pp (rez.) na przedmościu we Włocławku i podporządkowany został dowódcy Armii „Pomorze”. Zadaniem OW ppłk. Sadowskiego była obrona mostu na Wiśle do czasu wycofania 16 DP z prawego brzegu rzeki. 8 września dowódca armii podporządkował OW ppłk. Sadowskiego dowódcy 27 DP. Wieczorem tego samego dnia, po wycofaniu 16 DP i zniszczeniu mostu, OW ppłk. Sadowskiego rozpoczął marsz do Płocka, gdzie miał przejąć obronę przedmościa od oddziałów Nowogródzkiej BK oraz dozorować Wisłę na odcinku od Płocka do Tokar i Dobrzykowa. Stanowisko dowodzenia pułkownika Sadowskiego rozmieszczone zostało się we wsi Radziwie.

W końcowej fazie bitwy nad Bzurą dostał się do niemieckiej niewoli i przebywał w niej do zakończenia II wojny światowej w Europie m.in. w Oflagu VII A Murnau.

Po II wojnie światowej pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Zmarł 10 listopada 1969 w Londynie[6].

AwanseEdytuj

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. W ewidencji wojskowej figurował jako Stanisław III Sadowski, w celu odróżnienia od innych oficerów noszących to samo imię i nazwisko.
  2. W 1935 dokonano sprostowania daty urodzenia z 13 listopada 1896 na 13 listopada 1897. Stwierdzenia. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 8, s. 56, 1 czerwca 1935. 
  3. Dziennik Personelny M.S.Wojsk. Nr 13 z 09.12.1932 r.
  4. Dziennik Personelny M.S.Wojsk. Nr 11 z 07.06.1934 r.
  5. Rocznik Ziem Wschodnich 1939, s. 211.
  6. Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 2 (17), s. 98, Grudzień 1969. Koło Lwowian w Londynie. 
  7. Dekret Wodza Naczelnego L. 2795 z 26 marca 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 13, poz. 410

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Sadowski w Internetowym Polskim Słowniku Biograficznym
  • Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 8, 174, 357
  • Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 125, 182
  • Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 31, 798
  • Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931
  • Eugeniusz Kozłowski, Wojsko Polskie 1936-1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Wydawnictwo MON, Warszawa 1964, wyd. I
  • Konrad Ciechanowski, Armia "Pomorze", Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1983, wyd. I, ​ISBN 83-11-06793-7