Otwórz menu główne

Stanisław Sroka (polityk)

polski działacz państwowy i samorządowy

Stanisław Sroka (ur. 7 listopada 1909 w Poznaniu, zm. 13 sierpnia 1967 w Warszawie) – polski polityk, prawnik i ekonomista. Prezydent Poznania (1945–1948) i minister gospodarki komunalnej (1961–1967).

Stanisław Sroka
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 7 listopada 1909
Poznań
Data i miejsce śmierci 13 sierpnia 1967
Warszawa
Minister gospodarki komunalnej
Okres od 18 maja 1961
do 13 sierpnia 1967
Przynależność polityczna Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
Poprzednik Kazimierz Mijal
Następca Andrzej Giersz
Prezydent Poznania
Okres od 26 marca 1947
do października 1948
Poprzednik Feliks Maciejewski
Następca Leon Murzynowski
Odznaczenia
Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Stanisława Sroki na Cmentarzu Powązki Wojskowe

ŻyciorysEdytuj

Syn robotników Franciszka i Wiktorii Bartkowskiej, w początkowym okresie życia wychowywał się w bardzo trudnych warunkach materialnych[1]. Ukończył Gimnazjum im. Marii Magdaleny w Poznaniu (matura w 1929), następnie studiował na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego (ukończony w 1936), przed II wojną światową działał w samorządzie rzemieślniczym. Brał udział w wojnie obronnej 1939, schwytany i uwięziony przez Niemców w obozie pod Kielcami. Zbiegł z obozu i wrócił do Poznania, a później do Kalisza (tam podjął pracę w okresie 1940–1942) i Rokitna.

W 1945 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej, a następnie do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Należał do egzektywy komitetu miejskiego PPR w Poznaniu (od 1945) oraz komitetu warszawskiego (1948–1950), delegat na I i II Zjazd PPR oraz na Kongres Zjednoczeniowy. 31 stycznia 1945 powrócił do Poznania i został naczelnikiem Wydziału Organizacyjnego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu.

16 lipca 1945, mając 36 lat, został przewodniczącym Miejskiej Rady Narodowej w Poznaniu (40 głosami za, 13 przeciwnymi i 7 wstrzymującymi się[2]), a następnie prezydentem Poznania do października 1948. Mimo planów zburzenia zamku cesarskiego w Poznaniu postanowił (po konsultacjach z Bolesławem Bierutem) pozostawić tę budowlę[3].

28 października 1948 został powołany na stanowisko wiceprezydenta Warszawy (od 23 maja 1950 zastępcy przewodniczącego prezydium Rady Narodowej miasta stołecznego Warszawy), urząd objął w grudniu 1948. 19 maja 1953 został podsekretarzem stanu (wiceministrem) w Ministerstwie Gospodarki Komunalnej, w latach 1957–1961 kierownik resortu. 18 maja 1961 został powołany na stanowisko ministra gospodarki komunalnej i pełnił je do końca życia. Miał udział m.in. w budowie zbiornika wodnego i zapory w Goczałkowicach.

Żonaty z Marią Jezierską, miał 2 synów (Leszek, Andrzej) oraz córkę (Elżbieta). Odznaczony Orderem Sztandaru Pracy I (1964)[4] i II klasy oraz Krzyżem Komandorskim i Kawalerskim (1947)[5] Orderu Odrodzenia Polski. Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie w Alei Zasłużonych[6].

PrzypisyEdytuj

  1. Bolesław Pleśniarski, W budynku dawnego gminazjum przy ul. Focha, w: red. Tadeusz Świtała, Trud pierwszych dni. Poznań 1945. Wspomnienia Poznaniaków, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1970, s.236, ​ISBN 83-232-0322-9
  2. Tadeusz Świtała, Poznań 1945. Kronika Wydarzeń, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1986, s. 238, ISBN 83-210-0607-8, OCLC 830203088.
  3. Stephen Naumann, Od pamięci spornej do wspólnej na przykładzie Dzielnicy Zamkowej w Poznaniu (dostęp 2012-02-14)
  4. Wręczenie odznaczeń w Belwederze. „Nowiny”, s. 2, Nr 170 z 20 lipca 1964. 
  5. Monitor Polski, poz. 556
  6. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze

BibliografiaEdytuj

  • Tadeusz Orlik, Pogrzeb ministra Stanisława Sroki w Kronice Miasta Poznania 2/1968 s. 125-131
  • Tadeusz Mołdawa, Ludzie władzy 1944-1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991
  • Leon Murzynowski nowy Prezydent stoł. m. Poznania w Kronice Miasta Poznania nr 1/1949, s. 63-64
  • Informacje w BIP IPN