Otwórz menu główne

Stanisław Wisłocki

polski dyrygent, kompozytor i pianista

ŻyciorysEdytuj

EdukacjaEdytuj

Uczył się gry na fortepianie w Instytucie Muzycznym im. Fryderyka Chopina w Przemyślu u Wandy Cyrbesowej[1]. Naukę kontynuował w konserwatorium we Lwowie u Seweryna Barbaga. W latach 1939–1945 przebywał w Rumunii, gdzie studiował kompozycję i dyrygenturę u George’a Simonisa i fortepian u Emila Michaila w konserwatorium w Temeszwarze. W czasie studiów występował jako pianista i dyrygował polskimi chórami, m.in. w 1942 na festiwalu muzyki polskiej w Temeszwarze. W latach 1942–1945 pozostawał pod opieką artystyczną George'a Enescu w Bukareszcie[1][2].

Działalność dyrygenckaEdytuj

 
Stanisław Wisłocki podczas dyrygowania

W 1945 powrócił do kraju i zamieszkał w Warszawie, gdzie był współorganizatorem i pierwszym dyrygentem Polskiej Orkiestry Ludowej (od 1946 pod nazwą Polska Orkiestra Kameralna). W latach 1947–1958 działał w Poznaniu, gdzie w 1947 zorganizował orkiestrę Filharmonii Poznańskiej i był jej kierownikiem artystycznym do 1957 oraz pierwszym dyrygentem do 1958. W latach 1952–1953 współpracował z WOSPR w Katowicach. Był dyrygentem Filharmonii Narodowej (1961–1967), a następnie dyrektorem i kierownikiem artystycznym WOSPR (1978–1981)[1][3]. W latach 1988–1990 – członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[4][5].

Działalność pedagogicznaEdytuj

Od 1948 prowadził działalność pedagogiczną. Był wykładowcą w Państwej Wyższej Szkole Operowej w Poznaniu (1948–1951), w poznańskiej PWSM wykładał czytanie partytur i dyrygenturę (1951–1957). Od 1955 uczył dyrygentury także w PWSM w Warszawie, gdzie w 1958 został kierownikiem Katedry Dyrygentury, początkowo na stanowisku docenta, a następnie profesora nadzwyczajnego (1966) i zwyczajnego (1976). 1991 przeszedł na emeryturę, ale kontynuował pracę na uczelni do marca 1997[5][6]. Wykształcił ponad 50 dyrygentów, wśród jego uczniów byli m.in.: Tomasz Bugaj, Zbigniew Graca, Jacek Kaspszyk, Szymon Kawalla, Jerzy Kurczewski, Ryszard Dudek, Wojciech Michniewski, Andrzej Straszyński, Ruben Silva, Tadeusz Wojciechowski, Henryk Wojnarowski, Sławek Adam Wróblewski i Krzysztof Kusiel-Moroz[5][6].

W latach 1984–1990 był przewodniczącym sekcji muzycznej Narodowej Rady Kultury, w 1987 wiceprzewodniczącym Rady Muzycznej Ministerstwa Kultury i Sztuki, członkiem Sekcji Muzycznej Rady Wyższego Szkolnictwa Artystycznego i przewodniczącym Rady Fundacji Kultury Polskiej. W 1997 został członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich[5].

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

(na podstawie materiału źródłowego[5])

Nagrody branżoweEdytuj

  • 1960 – Grand Prix du Disque Akademii Charles’a Crossa w Paryżu
  • 1965 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia
  • 1973 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
  • 1977 – Nagroda Polskiego Radia i Telewizji I stopnia
  • 1981 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
  • 1983 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia
  • 1987 – Nagroda Specjalna Polskiego Radia i Telewizji za całokształt działalności muzycznej
  • 1997 – Diamentowa Batuta Polskiego Radia z okazji 60-lecia pracy artystycznej[7]

Odznaczenia państwoweEdytuj

SpuściznaEdytuj

Wisłocki był znakomitym interpretatorem muzyki klasycystycznej i romantycznej, a także inicjatorem wielu prawykonań polskiej muzyki współczesnej. Zyskiwał uznanie zespołów, z którymi pracował, pamięciowym opanowaniem większości partytur i precyzyjną ich interpretacją. Dał około 750 koncertów i nagrał ponad 160 utworów na płyty i dla archiwum Polskiego Radia. Ta intensywna działalność dyrygencka sprawiła, że dość wcześnie zaniechał twórczości kompozytorskiej[5]. Jego kompozycje są niepretensjonalne i melodyjne, często bazujące na tematach zaczerpniętych z polskiego folkloru[3]. Pisał utwory orkiestrowe, kameralne, na instrumenty solowe, wokalno-instrumentalne i wokalne (w tym pieśni masowe) oraz muzykę teatralną i filmową[5].

Ważniejsze kompozycjeEdytuj

(na podstawie materiałów źródłowych[5][3][6])

  • Nocturn na strunę g na skrzypce (1940)
  • Tryptyk symfoniczny (1941)
  • Na rozstajach, poemat symfoniczny (1942)
  • Sonata na skrzypce i fortepian (1942)
  • 2 Sonaty na temat Scarlattiego na fortepian (1942 i 1945)
  • Polska msza na sopran, baryton i orkiestrę kameralną (1942)
  • Trio fortepianowe (1943)
  • 2 Suity na fortepian (1943)
  • Kwartet fortepianowy (1943)
  • I Symfonia (1944)
  • 4 Poematy na tenor i fortepian, do słów I. Minulescu (1942); wersja na tenor i orkiestrę kameralną (1944)
  • Kwartet fortepianowy (1945)
  • Suita polska na orkiestrę kameralną (1945)
  • Taniec zbójnicki na orkiestrę kameralną (1945)
  • Uwertura na orkiestrę kameralną (1945)
  • Zaloty (pieśni weselne z Gór Swiętokrzyskich) (1945)
  • Nokturn na orkiestrę (1947)
  • Koncert fortepianowy (1949)
  • Miniatury ludowe na sopran, chór i orkiestrę kameralną (1950)
  • Symfonia o tańcu na orkiestrę (1951)
  • Ballada symfoniczna na orkiestrę (1952)

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Mrygoń 2012 ↓, s. 212.
  2. a b Chodkowski 1995 ↓, s. 960.
  3. a b c Hanuszewska 2004 ↓.
  4. Członkowie ROPWiM w latach 1988–1990 (pol.). W: Rada OPWiM gov.pl [on-line]. [dostęp 2018-09-11].
  5. a b c d e f g h Mrygoń 2012 ↓, s. 213.
  6. a b c Stanisław Wisłocki (pol.). W: Polskie Centrum Informacji Muzycznej [on-line]. [dostęp 2018-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-11)].
  7. 1997. Diamentowa Batuta dla Stanisława Wisłockiego (pol.). W: Polskie Radio .pl [on-line]. [dostęp 2018-09-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-09-11)].

BibliografiaEdytuj

  • Adam Mrygoń: Wisłocki Stanisław. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 12: W–Ż część biograficzna. Kraków: PWM, 2012, s. 212-213. ISBN 978-83-224-0935-0. (pol.)
  • Mieczysława Hanuszewska: Wisłocki, Stanisław. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. W. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  • Mieczysława Hanuszewska: 1000 kompozytorów. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1994, s. 158, seria: Biblioteka Słuchacza Koncertowego. Seria Wprowadzająca, t. 3. ISBN 83-224-0305-4.
  • Stanisław Wisłocki, Życie jednego muzyka, przedmowa Janusz Cegiełła, Warszawa 2000.

Linki zewnętrzneEdytuj