Otwórz menu główne

Stara Bielica (błr. Старая Беліца; ros. Старая Белица) – wieś na Białorusi, w rejonie homelskim obwodu homelskiego, około 17 km na północny zachód od Homela.

Stara Bielica
Старая Беліца
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Białoruś
Obwód homelski
Rejon homelski
Sielsowiet Urickoje
Populacja 
• liczba ludności

418 (2004)
Nr kierunkowy +375 23(2)
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Stara Bielica
Stara Bielica
Ziemia52°30′23″N 30°45′55″E/52,506389 30,765278
Portal Portal Białoruś

HistoriaEdytuj

W czasach I Rzeczypospolitej tereny te były fragmentem obszernych dóbr, które wraz z Homlem należały do rodziny książąt Czartoryskich. Wieś Bielica znana była już w 1558 roku jako osada w powiecie rzeczyckim. Po I rozbiorze Polski w 1772 roku dobra te znalazły się w Imperium Rosyjskim i zostały skonfiskowane przez carycę. W 1775 roku Bielica została nadana carskiemu generałowi Piotrowi Rumiancewowi (albo generałowi Kantakuzenowi[1]). Pod wpływem Rumiancewa utworzono powiat bielicki z siedzibą w tym miasteczku. Brak dróg i znaczącej rzeki w okolicy Bielicy spowodował, że w 1785 roku przeniesiono siedzibę powiatu do innej Bielicy, leżącej nad brzegiem Sożu, na przeciwnym brzegu względem Homla. Tę nową siedzibę zaczęto nazywać Nowobielicą (obecnie w granicach Homla), a dotychczasową Bielicę – Starą Bielicą.

Na początku XIX wieku dobra te kupił Stanisław Pereświt Sołtan dla swego syna Michała. Wieś pozostawała własnością tej rodziny do 1919 roku. Ostatnimi właścicielami majątku byli bracia Michał i Aleksander Sołtanowie[1].

W 1791 roku powstała w miejscowości szkoła (w której 1889 roku uczyło się 50 uczniów), w 1826 roku mieszkało tu 362 mieszkańców, w 1831 roku uruchomiono cukrownię, w 1875 roku ruszyła mleczarnia. W 1885 roku działały tu ponadto: gorzelnia, młyn wodny, dwa wiatraki. W 1897 roku działał tu jeszcze sklep spożywczy, kuźnia i karczma. W 1909 roku mieszkało tu 999 mieszkańców.

Po rewolucji październikowej Stara Bielica znalazła się na terenie ZSRR, od 1991 roku – na terenie Republiki Białorusi.

W latach 20. XX wieku rozpoczął tu działalność sowchoz „Stara Bielica”. W 1929 roku w kołchozie „Czerwona Bielica” uruchomiono piekarnię i 2 wiatraki. Stara Bielica była do 2006 roku siedzibą sielsowietu starobielickiego.

Niezachowane i zachowane zabytkiEdytuj

Około 1840 roku Michał (syn Stanisława) Sołtan zbudował w Starej Bielicy rodzinną siedzibę, która przetrwała do I wojny światowej. Był to początkowo trzynasto-, później siedemnastoosiowy wielki, drewniany, parterowy, zbudowany na wysokiej podmurówce dwór. Część środkowa była piętrowa na szerokości pięciu osi, ozdobiona portykiem w wielkim porządku o tej samej szerokości. Sześć kolumn podtrzymywało duży trójkątny szczyt. Układ wnętrz był dwutraktowy. Na głównej osi budynku znajdował się duży przedpokój i wielki salon, obok był mały salon. Piece i kominki były ozdobione białymi kaflami[1].

Po obu stronach budynku, zarówno przed portykiem jak i werandą ogrodową były założone duże gazony. Częściowo francuski ogród otaczający dwór łącznie z sadem miał powierzchnię 25 ha. Na wprost frontowego gazonu była brama wjazdowa. Po obu stronach gazonu – dwie oficyny, mieszkalna i dla koni cugowych (chodzących w zaprzęgu). Wszystkie budynki utrzymane były w tym samym stylu. W pobliżu stał również stary spichlerz[1].

W 1771 roku, jeszcze za polskich czasów, we wsi wybudowano cerkiew św. Mikołaja. Cerkiew zachowała się do dziś jako zabytek architektury drewnianej z elementami baroku[2]. Została znacząco zrekonstruowana w 1846 roku.

Majątek w Starej Bielicy jest opisany w 1. tomie Dziejów rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego[1].

PrzypisyEdytuj