Otwórz menu główne

Stare Czarnowo

wieś w województwie zachodniopomorskim

Stare Czarnowo (niem.: Neumark) – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo, przy drodze wojewódzkiej nr 120. Przystanek PKS. Miejscowość jest siedzibą gminy Stare Czarnowo.

Stare Czarnowo
wieś
Ilustracja
Kościół MB Wspomożenia Wiernych
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Powiat gryfiński
Gmina Stare Czarnowo
Liczba ludności  623
Strefa numeracyjna 91
Kod pocztowy 74-106
Tablice rejestracyjne ZGR
SIMC 0783249
Położenie na mapie gminy Stare Czarnowo
Mapa lokalizacyjna gminy Stare Czarnowo
Stare Czarnowo
Stare Czarnowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stare Czarnowo
Stare Czarnowo
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Stare Czarnowo
Stare Czarnowo
Położenie na mapie powiatu gryfińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gryfińskiego
Stare Czarnowo
Stare Czarnowo
Ziemia53°16′54″N 14°46′51″E/53,281667 14,780833

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Według danych z 2011 roku Stare Czarnowo zamieszkiwały 623 osoby[1].

HistoriaEdytuj

Wieś wzmiankowana w 1255 w dokumencie nadającym cystersom z Kołbacza prawo do wolnego targu. W 1459 istniał tu szpital św. Jerzego, pełniący jednocześnie funkcję przytułku dla ubogich i starców. Prawdopodobnie w połowie XVI w. Stare Czarnowo uzyskało prawa miejskie[2], do XIX w. korzystało z prawa organizowania corocznych tygodniowych jarmarków w oktawie Świętego Marcina. Nieistniejący kościół parafialny stał się w XVI w. ośrodkiem luterańskiej prepozytury kołbackiej, w XVIII w. podniesionej do rangi superintendentury. Zabudowa wsi małomiasteczkowa, z licznymi domami wąskofrontowymi, zwróconymi szczytem do ulicy[3].

W okresie bezpośrednio powojennym Stare Czarnowo nosiło nazwę Czarnowo. Zaczerpnięta ona została z pierwszego zeszytu Atlasu nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej ks. Stanisława Kozierowskiego (1874–1949), który został opublikowany w 1934 r.

Ks. Kozierowski zaproponował tę nazwę w oparciu o nazwę Cirnow, zaczerpniętą z dokumentu rzekomo pochodzącego z 1226 r. (rzekomo, bo sfabrykowanego przez cystersów w XIV w.), ale oddającego stan nazewnictwa miejscowego sprzed okresu kolonizacji na prawie niemieckim. Oficjalnie nazwa Stare Czarnowo wprowadzona została rozporządzeniem ministrów administracji publicznej i ziem odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. Ustalona ona została przez Komisję Ustalania Nazw Miejscowych działającej przy Ministerstwie Administracji Publicznej[4].

ZabytkiEdytuj

W centrum znajduje się kościół parafialny pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych, zbudowany w 1826, murowany z cegły. Nad nawą, wychodząca z połaci dachowej nadbudowana drewniana wieża, z hełmem o ośmiobocznym szpicu. Od wschodu nowsze prezbiterium, trzyboczne, ze szkarpami. Obiekt zabytkowy – nr rej. A-144 z 8.12.2003 r.

W pobliżu pozostałości osady kultury pucharów lejkowatych z młodszej epoki kamienia. W 2016 roku w pobliżu wsi znaleziono skarb składający się z monet arabskich z czasów panowania Sasanidów i Abbasydów (V-VIII w.) oraz średniowiecznej biżuterii (kolczyków, koralików i naszyjników) ponadto dokonano odkrycia neolitowej osady szacowanej na pochodzącą z 5100-4900 lat p.n.e. związanej z kulturą ceramiki wstęgowej rytej[5].

Początek znakowanego czerwonego turystycznego Szlaku przez Trawiastą Buczynę.

W pobliżu wsi znajduje się Jezioro Czarnowskie.

PrzypisyEdytuj

  1. Polska » mapy, miasta, GUS, nieruchomości, noclegi, regon, wypadki drogowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, województwa, edukacja, tabele, demografia, statystyki, Polska w liczbach [dostęp 2019-11-14] (pol.).
  2. Czesław Piskorski "Pomorze Zachodnie, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1980 s. 250 ​ISBN 83-217-2292-X
  3. Antoni Adamczak, Bogdan Kucharski: Okolice Szczecina. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 2000, s. 158, seria: Na szlaku. ISBN 83--7005-424-2.
  4. Historia - Stare Czarnowo, www.stareczarnowo.pl [dostęp 2019-11-14].
  5. archeowieści.pl: Od skarbu do prastarych domostw