Stary Cmentarz w Birczy

Stary Cmentarz w Birczy – najstarszy cmentarz komunalny w Birczy.

Stary Cmentarz w Birczy
Ilustracja
Brama Starego Cmentarza
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Miejscowość Bircza
Typ cmentarza komunalny
Data otwarcia pomiędzy 1785-1793
Położenie na mapie gminy Bircza
Mapa konturowa gminy Bircza, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Stary Cmentarz w Birczy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Stary Cmentarz w Birczy”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Stary Cmentarz w Birczy”
Położenie na mapie powiatu przemyskiego
Mapa konturowa powiatu przemyskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Stary Cmentarz w Birczy”
Ziemia49°41′32″N 22°28′46″E/49,692222 22,479444

Przed rokiem 1783 pochówki w Birczy dokonywane były na cmentarzach znajdujących się wokół świątyń:

  • starego kościoła rzymskokatolickiego (znajdował się w miejscu „starego przedszkola” koło wielkiego dębu, na działce obok obecnego kościoła)
  • cerkwi prawosławnej (a później greckokatolickiej) znajdującej się „Na pagórku
  • Żydzi swoich pochówków dokonywali wcześniej przypuszczalnie również na swoim cmentarzu (chociaż najstarszy odczytany nagrobek pochodzi z 1806).

W sierpniu 1784 roku ukazał się dekret cesarski nakazujący likwidację dotychczasowych cmentarzy przy świątyniach i wytyczenie nowych, poza obrębem miast. W związku z tym również w Birczy utworzono cmentarz, usytuowany poza granicą miasta. Przeznaczony był dla ludności chrześcijańskiej wszelkich wyznań.

Najstarszy odczytany nagrobek pochodzi z roku 1793.

Kaplica grobowa Kowalskich herbu AbdankEdytuj

 
Kaplica grobowa Kowalskich
Osobny artykuł: Kowalscy herbu Abdank.

Kaplica zbudowana została około 1850 przez Adama Kowalskiego. Jest już uwidoczniona na planie katastralnym z 1852 roku.

Kaplica zbudowana jest na rzucie prostokąta, z półkolistym prezbiterium. Ściany kaplicy wymurowane są z kamienia i otynkowane. Nakryta jest blaszanym dachem siodłowym z wieżyczką. Do lat 80. dach był pokryty gontem. Przed elewacją frontową do roku 1967 znajdowała się drewniana przybudówka, kryjąca zejście do krypty. W 1990 wejście do krypty zamurowano.

Wewnątrz kaplicy we wnęce ołtarzowej znajduje się malowidło ścienne Chrystusa Ukrzyżowanego. Było ono zasłonięte obrazem olejnym Pasji, zabranym w 1990 do Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej. Na ścianach bocznych znajduje się 8 tablic (w tym 7 z czarnego marmuru) oznaczonych herbem Abdank, upamiętniających pochowanych w krypcie członków rodziny Kowalskich:

  • Maria Ludwika z Nahlików Kowalska
  • Adam Anzelm Wojciech Kowalski
  • Marceli Kowalski
  • Innocenty Habdank Kowalski
  • Augusta z Habdanków Kowalskich hr. Zedwic
  • Stanisław Habdank Kowalski
  • Stanisław Kaciuba Habdank Kowalski
  • Stefan Głowacki.

Przypuszczalnie pochowany jest tam również Jan Ignacy Kowalski, jednak jego tablica nie została zachowana.

Linki zewnętrzneEdytuj

GaleriaEdytuj