Stary Sosnowiec

dzielnica Sosnowca

Stary Sosnowiec to zachodnia dzielnica Sosnowca. Jako wieś, razem z miejscowościami Nowy Sosnowiec, Ostra Górka, Pogoń, Radocha, Sielec i osada Blumentala, zapoczątkował na mocy ukazu carskiego w 1902 r. miasto Sosnowiec[2].

Stary Sosnowiec
Dzielnica Sosnowca
Ilustracja
Cerkiew Świętych Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofii w Starym Sosnowcu przy ul. Jana Kilińskiego
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miasto

Sosnowiec

W granicach Sosnowca

1902

SIMC

0943693

Populacja (2014)
• liczba ludności


15 061[1]

Strefa numeracyjna

32

Kod pocztowy

41-200

41-205

41-209

Tablice rejestracyjne

SO

Położenie na mapie Sosnowca
Mapa konturowa Sosnowca, po lewej znajduje się punkt z opisem „Stary Sosnowiec”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Stary Sosnowiec”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Stary Sosnowiec”
Ziemia50°16′46″N 19°06′48″E/50,279444 19,113333

Od 1960 r., dzięki administracyjnej decyzji o zmianie granic miasta, Stary Sosnowiec został powiększony o fragment obszaru miasta Katowice. Przyłączone tereny z racji tego, że znajdowały się po drugiej stronie historycznej granicy Małopolski i Górnego Śląska przebiegającej na rzece Brynica, noszą nazwę tzw. Zarzecze. W miejscu tym funkcjonują dziś kompleks sportowo-rekreacyjny „Stawiki” oraz Stadion Ludowy, dla którego, po jego otwarciu w 1956 r., zmieniono przebieg granic, żeby mógł znaleźć się w obrębie miasta Sosnowiec[3].

Stary Sosnowiec graniczy od północy z historycznymi dzielnicami Milowice i Pogoń, od południowego wschodu ze Śródmieściem, z którym to granicę wyznacza biegnące w tym miejscu torowisko historycznej Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, a od zachodu z Katowicami.

Południowo-zachodnią częścią dzielnicy przepływa rzeka Brynica, tworząc linię podziału z Katowicami w północnym jej przebiegu. Granicę północną Starego Sosnowca stanowi droga ekspresowa S86 (Katowice-Sosnowiec) oraz linia zlikwidowanego torowiska kolejowego Sosnowiec Główny-Rozkówka[4].

W dzielnicy wyodrębnia się:

  • osiedle Piastów[5]

Historia edytuj

  • 1678 r. - pierwsze wzmianki o folwarku należącym do wsi Gzichów[6]
  • 1736 r. - na mapie Księstwa Raciborskiego pojawia się nazwa osady Sosnowietz
  • 1859 r. - otwarcie dworca kolejowego z komorą celną dla międzynarodowego połączenia z Ząbkowic do Szopienic, któremu pobliski folwark „Sosnowice” udzielił swojej nazwy[7]
  • 1864 r. - w obszarze osady Sosnowice wyodrębniono wieś Stary Sosnowiec[8][9]
  • 1864 r. - wybudowano fabrykę nawozów sztucznych Lamprechta[7]
  • 1880 r. - wyodrębnienie wsi Nowy Sosnowiec[9]
  • 1900 r. - stworzenie nadsołectwa sosnowieckiego z obszarów połączonych wsi Stary Sosnowiec, Nowy Sosnowiec oraz Pogoń[10]
  • 1902 r. - wejście wsi Stary Sosnowiec w skład nowo utworzonego miasta Sosnowice, przemianowanego później na Sosnowiec
  • 14 lipca 1928 r. - uruchomienie połączenia tramwajowego na trasie do Szopienic[11]
  • 7 grudnia 1933 r. - uruchomienie połączenia tramwajowego na trasie Śródmieście - Milowice
  • 1960 r. - włączenie części obszaru Katowic do dzielnicy
  • Lata 1973-1978 r. - budowa osiedla Piastów[12]

Oświata edytuj

W Starym Sosnowcu funkcjonują Akademia Humanitas w Sosnowcu, III Liceum Ogólnokształcące Mistrzostwa Sporto­wego im. Bole­sława Prusa, Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, Szkoła Podstawowa nr 19 im. Marii Skłodowskiej-Curie, Szkoła Podstawowa nr 27, Szkoła Podstawowa nr 48 Mistrzostwa Sportowego, Przedszkole Miejskie nr 15, Przedszkole Miejskie nr 47, Zespół Żłobka i Klubów Dziecięcych nr 9, Prywatny Żłobek i Przedszkole "Bolek i Lolek" oraz Niepubliczny Żłobek "Elfik"[13].

Religia edytuj

W dzielnicy istnieją obiekty kultu i praktyk religijnych. Funkcjonują parafia św. Rafała Kalinowskiego, parafia św. Andrzeja Boboli oraz parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa, które należą do rzymskokatolickiej diecezji sosnowieckiej, klasztor Karmelitanek Dzieciątka Jezus, a także prawosławna parafia Świętych Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofii, należąca do diecezji łódzko-poznańskiej[14].

Obiekty i miejsca edytuj

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. LOKALNY PROGRAM REWITALIZACJI MIASTA SOSNOWCA na lata 2016 – 2023.
  2. Raport o stanie gminy 2018, www.sosnowiec.pl [dostęp 2023-12-24] (pol.).
  3. Zmiana granic miast Katowic i Sosnowca w województwie katowickim. - Prawo.pl, www.prawo.pl [dostęp 2023-12-10].
  4. Ogólnopolska Baza Kolejowa, www.bazakolejowa.pl [dostęp 2023-12-20] (pol.).
  5. Tak, tak, to jest Sosnowiec! Zobaczcie, jak się tam odpoczywa nad wodą, tvs.pl [dostęp 2023-12-24].
  6. Marian (1884-1942). Red. Kantor-Mirski, Z przeszłości Zagłębia Dąbrowskiego i okolicy, 1931, T. 1, z. 8, 1931, s. 124 [dostęp 2024-01-16] (pol.).
  7. a b Filip Sulimierski, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XI, dir.icm.edu.pl [dostęp 2024-01-12] (pol.).
  8. Marian (1884-1942). Red. Kantor-Mirski, Z przeszłości Zagłębia Dąbrowskiego i okolicy, 1931, T. 1, z. 21, 1931, s. 329 [dostęp 2024-01-16] (pol.).
  9. a b Marian (1884-1942). Red. Kantor-Mirski, Z przeszłości Zagłębia Dąbrowskiego i okolicy, 1931, T. 1, z. 22, 1931, s. 340 [dostęp 2024-01-16] (pol.).
  10. Sosnowice 1902 – niełatwe początki, Kurier Miejski, 3 czerwca 2022 [dostęp 2024-01-13] (pol.).
  11. Pierwsze tygodnie z tramwajami, Kurier Miejski, 12 lutego 2024 [dostęp 2024-02-26] (pol.).
  12. Redakcja, Jak budowano osiedle „Piastów” w Sosnowcu, Klub Zagłębiowski, 25 marca 2014 [dostęp 2023-12-16] (pol.).
  13. Biuletyn Informacji Publicznej, www.bip.um.sosnowiec.pl [dostęp 2023-12-24].
  14. Uchwała nr 359/XXII/2012 Rady Miejskiej w Sosnowcu w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Opieki nad Zabytkami Sosnowca na lata 2012-2015, [w:] dzienniki.slask.eu [online], Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego [dostęp 2023-12-24] (pol.).
  15. Stadion Lekkoatletyczny im. Stefana Płatka, www.mosir.sosnowiec.pl [dostęp 2023-12-10].